I OSK 1275/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 20 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Burmistrza Miasta [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2006 r. sygn. akt III SO/Kr 1/06 wymierzającego Radzie Miasta [...] grzywnę w wysokości 5 000 zł z tytułu odmowy przekazania do Sądu skargi J. T. M. p o s t a n a w i a: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2006 r. sygn. akt III SO/Kr 1/06 wymierzył Radzie Miasta [...] grzywnę w wysokości 5000 zł z tytułu odmowy przekazania do Sądu skargi J. T. M. wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy, a więc przyczyny odmowy przekazania skargi do Sądu, czyli ustosunkowanie się przez Organ do pisma strony, a następnie przekazanie jej na skutek wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny oraz przesłanki wymienione przez organ w odpowiedzi na skargę, tj. czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, brak notoryczności i incydentalność tego przypadku, zasadnym jest wymierzenie grzywny w dolnych jej granicach, nie znajdując zaś podstaw do odstąpienia od jej wymierzenia. Burmistrz Miasta [...] złożył skargę kasacyjną od powyższego postanowienia zarzucając naruszenie art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej "P.p.s.a."), poprzez pominięcie okoliczności usprawiedliwiających zwłokę organu i nieumorzenie postępowania oraz wymierzenie grzywny w znacznej wysokości, nieadekwatnej do wielkości i czasookresu i zwłoki. Uzasadniając skargę kasacyjną Organ wskazał, że Sąd nie wziął pod uwagę istoty normy wynikającej z art. 55 P.p.s.a., gdyż ratio legis tego przepisu to zdyscyplinowanie organów administracji w przekazywaniu skarg obywateli. Jeżeli przyjąć, że wymierzenie grzywny jest środkiem dyscyplinującym, mającym na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, to konsekwentnie trzeba uznać, że dopełnienie tego obowiązku – choćby z uchybieniem terminu, ale zanim sąd orzeknie w tej sprawie (co miało miejsce w sprawie) – czyni postępowanie w przedmiocie grzywny bezprzedmiotowym i należy je umorzyć. Ponadto, Organ podniósł, że wysokość wymierzonej kwoty jest rażąco wysoka i nieadekwatna do wielkości naruszenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Stąd zarzuty podniesione przez stronę, winny wskazywać – jak tego wymaga art. 174 powołanej ustawy - na naruszenia określonych czy to przepisów prawa materialnego, czy też przepisów postępowania, których dopuścił się, zdaniem skarżącego, Sąd I instancji. Tymczasem w niniejszej sprawie jako podstawę skargi kasacyjnej, sporządzonej przez radcę prawnego, powołano naruszenie art. 53 P.p.s.a, bez wskazania precyzyjnie, którego z trzech składających się na ten przepis paragrafów zarzut dotyczy. Pomijając jednakże nawet i to zaniedbanie pełnomocnika strony, podniesiony zarzut należy uznać za bezzasadny. Przepis ten bowiem, adresowany jest do strony i określa termin, jaki jest przewidziany na wniesienie skargi do sądu administracyjnego, z wyróżnieniem sytuacji Prokuratora i Rzecznika Praw Obywatelskich. Nie reguluje zaś w żadnym stopniu instytucji wymierzenia grzywny organowi, co jest przedmiotem zaskarżonego postanowienia. W związku z tym, Sąd I instancji, wydając orzeczenie z dnia 25 kwietnia 2006 r., w ogóle nie orzekał na podstawie tego przepisu i nie był do tego zobligowany, co czyni właśnie powyższy zarzut bezzasadnym. Ustosunkowując się natomiast do argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, a dotyczącej konieczności – w ocenie strony – umorzenia postępowania w zakresie wniosku o wymierzenie grzywny, zasadnym jest podkreślenie, że wskazywany art. 55 P.p.s.a, ma nie tylko charakter dyscyplinujący, ale dyscyplinująco-restrykcyjny. Zgodnie bowiem z § 1 tego przepisu, w razie niezastosowania się do obowiązków, o jakich mowa w art. 54 § 2, tj. przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Stąd dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. z uchybieniem przez organ terminu już po wniesieniu, ale jeszcze przed rozpoznaniem wniosku strony skarżącej o wymierzenie grzywny, nie uzasadnia umorzenia postępowania w zakresie tego wniosku tylko z tego powodu. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 P.p.s.a. nakazuje przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Na przyjęcie wyłącznie dyscyplinującego charakteru takiej grzywny nie pozwala dyspozycja tego przepisu w zestawieniu z art. 54 § 2 P.p.s.a.. Zawarte w art. 55 § 1 ustawy stwierdzenie "W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 , sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Zważywszy zaś, że w niniejszej sprawie Organ wyraźnie, na co wskazuje treść pisma Rady Miasta [...] z dnia 10 stycznia 2006 r., odmówił przekazania do sądu wniesionej przez J. T. M. skargi i uczynił to dopiero po złożeniu przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a., za uzasadnionym pozostaje wymierzenie takiej grzywny w kwocie 5000 zł. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 P.p.s.a., orzekł jak wyżej.