I OSK 1328/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A.M. o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 4 września 2024 r. nr KOC/4816/Sr/24 oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2024 r. nr 1876/ZMZAD/2024 w sprawie ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 4 września 2024 r. nr KOC/4816/Sr/24 w przedmiocie umorzenia zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwany dalej "Sądem I instancji", wyrokiem z dnia 17 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 2237/24, oddalił skargę A.M., zwanej dalej "skarżącą", na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, dalej jako "Kolegium", z dnia 4 września 2024 r., nr KOC/4816/Sr/24, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2024 r., nr 1876/ZMZAD/2024, którą organ ten odmówił umorzenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego Z.S. za okres od 01.05.2023 r. do 31.05.2023 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, przypisanego do zwrotu decyzją tego organu z dnia 29 kwietnia 2024 r., nr 1470/UNP/ZEW/2024, która stała się ostateczna. Od powyższego wyroku skarżąca złożyła skargę kasacyjną, w której zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2024 r. W uzasadnieniu złożonej skargi kasacyjnej skarżąca nie odniosła się do złożonego wniosku w przedmiocie wstrzymania wykonania ww. decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W związku z ostatnim zdaniem cytowanego przepisu, dyspozycją art. 61 § 3 P.p.s.a. objęte są również akty wydane w postępowaniu administracyjnym w pierwszej instancji. Nie ulega również wątpliwości, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji może zostać złożony także na etapie postępowania kasacyjnego (m.in. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05). Wstrzymanie wykonania orzeczeń organów administracji w oparciu o przywołany wyżej przepis nie jest instytucją zastosowalną do wszystkich aktów wydanych przez te organy. Co do zasady, przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być tylko takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Dlatego co do zasady cechy wykonalności nie mają decyzje odmowne (por. postanowienie NSA z dnia 9 maja 2025 r., sygn. akt I OSK 1764/23, powoływane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Charakter prawny decyzji Kolegium z dnia 4 września 2024 r., a także poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2024 r., sprawia, że powyższe akty administracyjne nie kreują sytuacji prawnej wnioskodawczyni. Nie dotyczą one bowiem praw i obowiązków, które podlegałyby wykonaniu, a także nie powodują powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony. W konsekwencji powyższego decyzje te nie mogą być wykonane w trybie przymusowym przez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Są to zatem akty administracyjne nienoszące znamion wykonalności, a tym samym nie zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., uzasadniających wstrzymanie wykonania którejkolwiek z powyższych decyzji. Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. W sytuacji skarżącej decyzją administracyjną stanowiącą materialnoprawny akt administracyjny była decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 29 kwietnia 2024 r., na podstawie której ustalono, że zasiłek pielęgnacyjny wypłacony Z.S. za maj 2023 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym przez skarżącą, która jednocześnie została zobowiązana do jego zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie,. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie są natomiast decyzje organów administracyjnych, które zapadły w konsekwencji złożenia przez skarżącą wniosku o umorzenie kwoty pieniężnej wynikającej z ww. decyzji, które nie korzystają z przymiotu wykonalności. W konsekwencji w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 61 § 3 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.