I OSK 1333/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-12-13

Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Czesława Nowak-Kolczyńska, Jakub Zieliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wysokość przyznanego zasiłku celowego na dożywianie, ustalona w ramach uznania administracyjnego, podlega kontroli sądowej pod względem celowości, jeśli organ administracji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i nie naruszył przepisów prawa?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może kontrolować celowości decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego, jeśli postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, a organ nie naruszył przepisów prawa. Wysokość przyznanego świadczenia na dożywianie, nawet jeśli nie spełnia oczekiwań wnioskodawcy, podlega ocenie organu administracji z uwzględnieniem jego możliwości finansowych i potrzeb innych osób. Spełnienie kryteriów dochodowych nie gwarantuje przyznania pomocy w oczekiwanej wysokości.
Stan faktyczny
Z. W. zakwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji przyznającą mu zasiłek celowy na dożywianie w wysokości 100 zł miesięcznie za okres od marca do lipca 2013 r. Skarżący uważał, że przyznana kwota jest niewystarczająca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Z. W.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer, Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Sędzia WSA del. Jakub Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 849/16 w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie pomocy na dożywianie oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 14 grudnia 2016 r. oddalił skargę Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie pomocy na dożywianie. Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w N. w dniu [...] lutego 2016 r. przyznał Z. W. świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności (zasiłek celowy) w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie 100 zł miesięcznie od dnia 1 marca 2013 r. do 31 lipca 2013 r. i odstąpił od żądania zwrotu wydatków na poniesione świadczenie. W odwołaniu od powyższej decyzji Z. W. zakwestionował to rozstrzygnięcie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] czerwca 2016 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium stwierdziło, że przyznając odwołującemu przedmiotową pomoc organ trafnie ocenił sytuację odwołującego i podjął w sprawie właściwą decyzję. Kolegium podniosło, że z ustaleń organu wynika, iż emerytura wnioskodawcy w grudniu 2012 r. wynosiła 852,88 zł brutto miesięcznie (735,12 zł netto), z uwagi na zajęcia komornicze emerytura była wypłacana w wysokości 521,90 zł miesięcznie. Z. W. nie dołączył dokumentu wskazującego wysokość otrzymanej emerytury w miesiącach poprzedzających złożone wnioski w 2013 r. Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosiło 542,00 zł, więc 150% kryterium osoby samotnie gospodarującej wynosi 813,00 zł. Organ również ustalił, że aktualnie źródłem utrzymania Z. W. jest emerytura w wysokości 937,19 zł brutto miesięcznie (802,84 zł netto). Z uwagi na zajęcia komornicze z tytułu niespłaconych kredytów, emerytura jest wypłacana w wysokości 568,55 zł miesięcznie. Organ ustalił, że dochód wnioskodawcy ustalony zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej wynosi 802,84 zł. Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 634,00 zł, więc dochód nie przekracza wysokości 150% kryterium dochodowego w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2004-2020 wynoszącego 951,00 zł, tak więc Z. W. aktualnie spełnia kryterium dochodowe. Spełniał też kryterium dochodowe w 2013 r., ponieważ jego dochód stanowiła emerytura, która nie mogła być wyższa niż aktualna jej wysokość wynosząca 802,84 zł netto, a w 2013 r. 150% kryterium dochodowego wynosiło 813,00 zł. Kolegium podzieliło ustalenia i wnioski organu I instancji, który przyznał odwołującemu świadczenia w ramach rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w formie pieniężnej w wysokości 100,00 zł miesięcznie od dnia 1 marca 2013 r. do 31 lipca 2013 r. i odstąpił od żądania zwrotu wydatków na poniesione świadczenie. Zdaniem Kolegium, przyznanie pomocy w takiej postaci i wysokości jest uzasadnione sytuacją w jakiej znajduje się odwołujący i chociaż pomoc została przyznana w wysokości niesatysfakcjonującej odwołującego, to nie jest ona dowolna. Wysokość przyznanej pomocy jest adekwatna do możliwości organu, który z puli środków finansowych przewidzianych na ten cel (jakimi dysponuje ośrodek) udziela pomocy również wielu innym osobom i rodzinom jej potrzebującym nierzadko znajdującym się w trudniejszej od odwołującego sytuacji w szczególności rodzinom z dziećmi bez stałego źródła dochodu lub z bardzo niskim dochodem oraz dzieciom w ramach wydawanych posiłków w szkołach. Zdaniem Kolegium nie ma uzasadnienia zwiększenie już przyznanej za okres od dnia 1 marca 2013 r. do 31 lipca 2013 r. i wypłaconej w lipcu 2015 r. pomocy. Nie ma też podstawy do przyznania aktualnie dodatkowej pomocy, ponieważ decyzją z [...] grudnia 2015 r. przyznano Z. W. świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności (zasiłek celowy) w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie 100,00 zł miesięcznie od dnia 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. i odstąpiono od żądania zwrotu wydatków na poniesione świadczenie. Kolegium stwierdziło, iż rozstrzygnięcie organu I instancji nie narusza prawa i mieści się w granicach uznania administracyjnego. Organ podkreślił, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Kolegium uchylając decyzję organu pierwszej instancji zwiększyło pomoc przyznaną Z. W. na zakup posiłku lub żywności do 200,00 zł miesięcznie w okresie od 1 grudnia 2014 r. do 30 czerwca 2015 r. Następnie w okresie od 1 lipca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. otrzymał on pomoc na zakup posiłku lub żywności w wysokości 100,00 zł miesięcznie decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Kolegium zaznaczyło, że w budżecie ośrodka na rok 2015 plan wydatków na realizację programu rządowego w zakresie dożywiania (posiłki w szkołach oraz zasiłki celowe i świadczenia rzeczowe) opiewał na kwotę 261.750,00 zł (dane z poprzednich postępowań wyszczególnione w decyzji organu z dnia [...] grudnia 2015 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji Kolegium z dnia [...] kwietnia 2016 r.), natomiast w 2016 r. plan opiewa na kwotę 223.399,00 zł, a więc ośrodek posiada do dyspozycji mniejsze środki finansowe, stąd organ musi tak miarkować pomoc, aby najbardziej potrzebujący nie pozostali bez niej, stąd Z. W. dysponującemu stałym dochodem, który otrzymuje od dłuższego czasu co miesiąc pomoc na dożywianie, zaskarżoną decyzją przyznana została pomoc w wysokości 100,00 zł miesięcznie. Fakt, że w przeszłości zdarzało się, iż odwołujący otrzymywał pomoc na dożywianie w wyższej wysokości, nie oznacza, że w takiej wysokości mają otrzymać w tym wypadku. Nie jest to jedyna pomoc jaką otrzymuje od organu. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, iż są nieuzasadnione i nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W złożonej na przedmiotową decyzję skardze Z. W. zakwestionował rozstrzygnięcie Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga jest niezasadna i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) Sąd na wstępie podkreślił, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930, ze zm., dalej: u.p.s.) w powiązaniu z regulacjami uchwały Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 (M. P. z 2015 r., poz. 821, dalej: Program). Uchwała ta zastąpiła przepisy obowiązującej do dnia 30 września 2015 r. ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259), która dotyczyła programu realizowanego w latach 2006-2013. Sąd wskazał, że jak wynika z treści Programu (pkt II), jego strategicznym celem jest ograniczenie zjawiska niedożywienia dzieci i młodzieży z rodzin o niskich dochodach lub znajdujących się w trudnej sytuacji, ze szczególnym uwzględnieniem uczniów z terenów objętych wysokim poziomem bezrobocia i ze środowisk wiejskich oraz osób dorosłych, w szczególności osób samotnych, w podeszłym wieku, chorych lub osób niepełnosprawnych. W pkt V Programu przyjęto, że ze środków przekazywanych w ramach jego realizacji gminy udzielają wsparcia osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w u.p.s. oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 150% kryterium, o którym mowa w art. 8 ww. ustawy. Z treści pkt V.2.1. Programu wynika, że jedynie przyznanie pomocy w formie posiłku uczniowi albo dziecku w sytuacji nagłej ("w uzasadnionych przypadkach, gdy uczeń lub dziecko wyraża chęć zjedzenia posiłku") przyznanie pomocy, które następuje z inicjatywy dyrektora szkoły lub przedszkola, nie wymaga wydania decyzji administracyjnej w sprawie i ustalenia sytuacji rodziny w drodze rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wynika z tego a contrario, że w pozostałych przypadkach przyznanie pomocy w ramach realizacji Programu następuje w formie decyzji administracyjnej, która winna być poprzedzona ustaleniem sytuacji rodziny w drodze rodzinnego wywiadu środowiskowego. W ocenie Sądu, skoro objęta Programem pomoc państwa w zakresie dożywiania realizowana jest trybie przepisów u.p.s., to świadczenia przyznawane w ramach Programu w istocie utożsamiać należy z zasiłkiem celowym, o którym mowa w art. 39 u.p.s., a który może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w tym na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności (ust. 1 i 2). Orzekając w przedmiocie udzielenia przedmiotowej pomocy organ pomocy społecznej działa zatem w ramach uznania administracyjnego co najmniej w zakresie ustalenia jej wysokości, czy też czasokresu, na jaki została ona przyznana. Spełnienie kryteriów przyznania pomocy na dożywianie w ramach Programu, nie przesądza zatem o tym, że pomoc taka zostanie przyznana w wysokości oczekiwanej przez wnioskodawcę na wskazany przez niego okres. Przechodząc do oceny dochowania kryterium dochodowego, Sąd wskazał, że w czasie orzekania w niniejszej sprawie przez organ I instancji kryterium dochodowe dla osób samotnie gospodarujących wynosiło 542 zł (§ 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej; Dz. U. poz. 823). Na mocy zaś rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1058), które weszło w życie z dniem 1 października 2015 r. (a więc przed wydaniem zaskarżonej decyzji), kryterium to zostało zwiększone do kwoty 634 zł. Oznacza to, że podwyższone dla potrzeb Programu kryterium dochodowe, odpowiadające 150% ww. kwoty, wynosiło 813 zł. Podobne kryteria zostały określone również w uchwale Rady Gminy N. z [...] stycznia 2014 r. w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania nieodpłatnie pomocy w zakresie dożywiania w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności dla osób objętych wieloletnim programem wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020. (Dz. Urz. [...]). Odnosząc powyższe do warunków rozpoznawanej sprawy Sąd wskazał, że poza sporem pozostaje, iż skarżący spełnia określone w Programie oraz przepisach u.p.s. kryteria przyznania pomocy w zakresie dożywiania. Dochód skarżącego, będącego osobą samotnie gospodarującą wynosi bowiem 937,19 zł brutto miesięcznie (802,84 zł netto). Z uwagi na zajęcia komornicze z tytułu niespłaconych kredytów, emerytura jest wypłacana w wysokości 568,55 zł miesięcznie, a zatem mieści się w granicach kryterium dochodowego. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, skarżący legitymuje się jednocześnie orzeczeniem zaliczającym go do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (orzeczenie z [...] czerwca 2002 r.). Powyższe okoliczności pozwalały więc uznać, że skarżący jest osobą dotkniętą sytuacjami wymienionymi w art. 7 u.p.s., a tym samym może mu zostać udzielona pomoc ze środków Programu. Wsparcie takie zostało skarżącemu przyznane na okres od dnia 1 marca 2013 r. do 31 lipca 2013 r., jednak jedynie w wysokości 100 zł miesięcznie, co - jak wynika z podejmowanych przez Z. W. działań - nie spełnia jego oczekiwań. Badając w tym kontekście legalność zaskarżonych decyzji Sąd podkreślił, że zarówno ustalenie wysokości przyznanego świadczenia na dożywianie, jak i okresu jego pobierania, następuje w ramach uznania administracyjnego. Decyzja wydana w oparciu o uznanie administracyjne nie podlega natomiast kontroli sądowej z punktu widzenia celowości. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych sprowadza się zatem wyłącznie do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie oraz, czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów, a więc dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd nie może natomiast wkraczać w sferę zastrzeżoną do kompetencji organów administracyjnych, a więc ( o ile prawidłowo przeprowadzono postępowanie ( sąd nie może kwestionować wysokości przyznanego świadczenia. Sąd stwierdził zatem, że w niniejszej sprawie nie można zarzucić organom naruszenia obowiązujących przepisów, ani przekroczenia granic uznania administracyjnego. Wydanie decyzji zostało poprzedzone czynnościami wyjaśniającymi zmierzającymi do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w tym przeprowadzono w miejscu zamieszkania skarżącego aktualizację wywiadu środowiskowego (przy czym ze względu na jego nieobecność niezbędne informacje uzyskano od jego żony, co uznać należy za działanie dopuszczalne w świetle art. 107 u.p.s.). Zapadłe rozstrzygnięcie zostało ponadto należycie uzasadnione. Organ z jednej strony wskazał na stałe źródło dochodu skarżącego w postaci otrzymywanej emerytury, a także pomoc udzielaną mu systematycznie przez Ośrodek (w tym względzie obliczono, że w latach 2003 – 2015 skarżący otrzymał pomoc w łącznej wysokości 79.404,83 zł). Przywołał ponadto okoliczności, które wskazują, iż stan zdrowia umożliwia mu samodzielne funkcjonowanie. Z drugiej zaś strony organ zwrócił uwagę na ograniczone środki finansowe Ośrodka i konieczność udzielania pomocy również innym osobom. Podkreślić należy, że organy nie zakwestionowały trudnej sytuacji życiowej skarżącego, ale wskazały, że jest on objęty przez Ośrodek stałą opieką, w tym regularnie otrzymuje pomoc na dożywianie. Wysokość przyznawanej na ten cel pomocy – co całkowicie zrozumiałe – musi być jednak każdorazowo uwarunkowana aktualnymi możliwościami finansowymi Ośrodka, który ze względu na ograniczony budżet nie jest w stanie spełniać wszystkich żądań wnioskodawców. Skarżący nie przedstawił natomiast żadnych okoliczności wskazujących na znaczne pogorszenie się jego sytuacji życiowej, natomiast ograniczył się wyłącznie do ogólnego kwestionowania rozstrzygnięć organów. Reasumując stwierdzić trzeba, że skoro z uzasadnienia zaskarżonych decyzji wynika, jakie czynniki zadecydowały o przyznaniu skarżącemu świadczenia pieniężnego na zakup żywności w wysokości 100 zł miesięcznie, to nie sposób uznać, by doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. W sposób dostateczny, z zachowaniem standardów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., wytłumaczono skarżącemu, że wpływ na wysokość przyznanego mu świadczenia pieniężnego miała ograniczona wysokość środków finansowych pozostających w dyspozycji Ośrodka. W ocenie Sądu materiał dowodowy w sprawie jest kompletny i został poddany rzetelnej ocenie, stąd wydanym decyzjom nie można również zarzucić naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W tej sytuacji okoliczność, iż wysokość przyznanego świadczenia nie odpowiada oczekiwaniom skarżącego, nie może uzasadniać uwzględnienia skargi. W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku Z. W., reprezentowany przez adwokata ustanowionego z urzędu, podniósł następujące zarzuty: I. naruszenie prawa materialnego, a to art. 2 ust. 1, art. 3 i art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji stanowiska organu co do prawidłowości przyznania skarżącemu zasiłku celowego w kwocie 100 zł, podczas gdy zgodnie z dyspozycją wymienionych przepisów należało uwzględnić potrzeby skarżącego i niemożność przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej, w której znalazł się skarżący, a której nie jest w stanie sam pokonać, co jest skutkiem niedostrzeżenia przez Sąd dowolności a tym samym przekroczenia przez organ odwoławczy granic uznania administracyjnego; II. naruszenie przepisów postępowania, a to: 1) art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia podstawy prawnej dokonanego rozstrzygnięcia, w szczególności przyczyn, dla których Sąd poprzestał na stwierdzeniu, że wysokość przyznanego zasiłku uzależniona jest od możliwości finansowych oraz ilości osób ubiegających się o pomoc, natomiast pominął istotnie gorszą sytuację zdrowotną skarżącego od innych osób ubiegających się o pomoc społeczną, a także fakt, że z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie nie wynika jaka była sytuacja innych osób ubiegających się o pomoc społeczną; 2) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. ( Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. przez przyjęcie, że stan faktyczny sprawy został wyjaśniony przez organy administracyjne w sposób wystarczający dla wydania decyzji, podczas gdy nie ustalono jaka kwota została rozdysponowana oraz jaka była liczba osób uprawnionych do skorzystania z pomocy społecznej. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Jednocześnie, powołując się na art. 176 § 2 p.p.s.a., oświadczono o zrzeczeniu się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Odmawiając słuszności podnoszonemu w skardze kasacyjnej zarzutowi naruszenia prawa materialnego, a to art. 2 ust. 1, art. 3 i art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. należy podkreślić, że zarówno uchwała Nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020, jak również poprzedzająca ją ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", odwoływały się w swych ogólnych założeniach oraz kryteriach przyznawania pomocy do przepisów ustawy o pomocy społecznej. Przywołane w skardze kasacyjnej przepisy tej ustawy nie zostały jednak naruszone. Nie może być uznana za usprawiedliwioną argumentacja skarżącego kasacyjnie o braku uwzględnienia, że przyznana wysokość świadczenia nie jest w stanie zaspokoić jego potrzeb w zakresie dożywiania. Zdaniem skarżącego, z uzyskanej kwoty nie jest on w stanie sporządzić posiłku. Organy zaś, co uszło uwadze Sądu, nie wyjaśniły rozmiaru udzielanej pomocy na terenie Gminy, co uniemożliwiło ustalenie, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Uznając powyższą argumentację za nietrafną należy przytoczyć wypowiedź Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z 1 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 581/16 podkreślił, że rolą organów pomocy społecznej jest wspieranie potrzebujących osób i rodzin w celu ich usamodzielnienia się oraz ich integracji ze środowiskiem. Funkcji tej nie można jednak utożsamiać z obowiązkiem stałego dostarczania środków pieniężnych w wysokości satysfakcjonującej wnioskodawców oraz zaspokajania wszystkich ich oczekiwań zmierzających do podwyższenia standardu codziennego funkcjonowania beneficjentów pomocy społecznej. Rozpatrując wniosek organ musi także kierować się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s., to znaczy koniecznością dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy i uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają bowiem w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Wymaga to oceny nie tylko niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do tych świadczeń, ale także własnych środków finansowych. W rozpatrywanej sprawie organ rozważył wysokość udzielonej skarżącemu pomocy odnosząc ją do możliwości i zasobów, jakimi dysponuje. W tym zakresie wskazano na zmniejszoną kwotę środków, jakie zostały przyznane na pomoc w ramach programu w 2016 roku. Skarżący zaś, co zasadnie uwzględnił i umotywował organ, stale korzysta z różnych form wsparcia w oparciu o środki publiczne, pomoc zaś powinna być miarkowana przy uwzględnieniu potrzeb innych osób. Argumenty zatem o naruszeniu przez Sąd I instancji art. 2 ust. 1, art. 3 i art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. należało uznać za niezasadne. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy stwierdzić, że sformułowany w tej podstawie kasacyjnej zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy ( Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. jest całkowicie niezasadny, z uwagi na to, że przepisy te należą do kategorii przepisów o charakterze ustrojowym. Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego kasacyjnie nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanym normom. Powyższe przepisy zakreślają jedynie właściwość sądów administracyjnych, stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nie ma zaś żadnych podstaw do przyjęcia, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie dokonał takiej kontroli albo, że ocenę swoją oparł na innym kryterium niż zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. Przepisy te mogłyby być naruszone tylko wtedy, gdyby skarga w ogóle nie została przez Sąd rozpoznana, albo rozpoznanie jej opierałoby się na innych kryteriach, niż są one określone w art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie zaistniała. Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty nakierowane na wadliwość zaskarżonego wyroku wyprowadzaną z treści art. 3 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. Argumentacja skargi kasacyjnej w tym zakresie w sposób niezrozumiały zmierza do wykazania pominięcia przez Sąd wadliwości kontrolowanego postępowania poprzez niedokonanie przez organ analizy przypadku skarżącego na tle sytuacji życiowej pozostałych beneficjentów pomocy społecznej. Zauważyć należy, że przytoczonym tu motywom nie odpowiadają wskazane przepisy prawa procesowego. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. bez powiązania go z innymi uchybieniami sądu zaistniałymi przy rozpoznawaniu sprawy, nie może być uznany za skuteczny. Wszak art. 3 § 1 p.p.s.a. zakreśla jedynie właściwość sądu administracyjnego, która nie została naruszona. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tego powodu podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku dotyczącego przyznania wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Należne natomiast od Skarbu Państwa wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło