I OSK 1338/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz (spr.), Sędziowie NSA Grzegorz Jankowski, Zbigniew Rausz, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 09 maja 2006r. sygn. akt IV SA/Gl 283/05 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt IV SA/Gl 283/05 po rozpoznaniu skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego - uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że skarżącej przyznano dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji niepełnosprawnego dziecka począwszy od dnia 1 stycznia 2005 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r. w wysokości 70 zł miesięcznie, na podstawie art. 6, art. 13, art. 24 i art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. Nr 228, poz. 2225 ze zm./. Odwołanie od tej decyzji wniosła M. K. podnosząc, że świadczenie powinno być przyznane za okres wcześniejszy. Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, iż przedmiotowy dodatek przyznaje się począwszy od miesiąca, w którym wniosek został złożony. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. K.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną, podzielając stanowisko organów administracji, że stosownie do art. 23 ust. 1 wymienionej ustawy ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują na wniosek osoby uprawnionej, zaś ust. 3 stanowi, co powinien zawierać wniosek w danej sprawie. Regulacja ta nie pozostaje w sprzeczności z treścią art. 53 ( 2 kpa, a więc gdy wniosek zawiera co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres, podpis i żądanie, w świetle treści art. 23 ust. 1 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych powinien być traktowany jako wola wszczęcia postępowania w sprawie o świadczenia rodzinne. Ponadto żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy oceniać na podstawie treści pisma, a w przypadku wątpliwości organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Dokonując analizy akt sprawy Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na pismo strony z dnia 29 listopada 2004 r. skierowane do właściwego w sprawie organu, w którym zwróciła się z pytaniem, czy należy jej się dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji niepełnosprawnego syna, które należało zakwalifikować jako wniosek wszczynający postępowanie w sprawie, a tym samym zgodnie z treścią art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z datą tego wniosku "ustalone mogłoby zostać prawo do żądanego świadczenia". Strona natomiast po upływie ponad 30 dni otrzymała /sporządzone w dniu 30 grudnia 2004 r./ pismo o charakterze informacyjnym, z którego treści wynikało, iż może wystąpić ze stosownym wnioskiem, zaś z pouczenia tego skorzystała w dniu 19 stycznia 2005 r. Sąd pierwszej instancji zauważył ponadto, że świadczenia rodzinne są przeznaczone jako pomoc finansowa dla osób najuboższych i jego odformalizowanie nabiera szczególnego znaczenia, zwłaszcza konieczność stosowania się przez organ do reguł wskazanych w art. 9 kpa. W ocenie Sądu należało więc uchylić zaskarżone rozstrzygnięcie, przy czym w ponownym postępowaniu sprawy organ ze szczególną starannością powinien ocenić treść pisma skarżącej z dnia 29 listopada 2004 r., biorąc pod uwagę "przedstawioną argumentację". Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium odwoławcze w [...] reprezentowane przez radcę prawnego R. P. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, przez jego niewłaściwe zastosowanie, bowiem Sąd w zaskarżonym wyroku niesłusznie przyjął, iż pismo strony z dnia 29 listopada 2004 r. zawierające pytanie, czy stronie należy się dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji niepełnosprawnego syna winno być zakwalifikowane jako wniosek wszczynający postępowanie w sprawie i zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych żądanie mogłoby zostać ustalone przy uwzględnieniu tej daty. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi się, że stosownie do orzecznictwa i piśmiennictwa tylko strona decyduje o tym, jaki charakter ma jej pismo. Strona w piśmie z dnia 29 listopada 2004 r. wyraźnie wskazała, że zwraca się z zapytaniem, czy należy jej się przedmiotowy dodatek, a treścią żądania są związane organy administracji orzekające w sprawie. Według skarżącego nie można w żaden sposób przyjąć, że zapytanie strony "w zasadzie o interpretację przepisów prawnych" można potraktować jako wniosek strony w rozumieniu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Jako podstawę skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wskazano naruszenie przepisów prawa materialnego, a w istocie jednego tylko przepisu - art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, przez jego niewłaściwe zastosowanie, podnosząc, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku niesłusznie przyjął, iż pismo strony z dnia 29 listopada 2004 r. zawierające pytanie, czy stronie należy się dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji niepełnosprawnego syna winno być zakwalifikowane jako wniosek wszczynający postępowanie w sprawie. Tak sformułowany zarzut wraz z uzasadnieniem skargi kasacyjnej faktycznie nie może być potraktowany jako podstawa określona w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa". Przepis ten wskazuje, że podstawę skargi kasacyjnej może stanowić zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. W rozpatrywanej sprawie natomiast organ nie kwestionuje dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni przepisu art. 24 ust. 2 o świadczeniach rodzinnych. Istotą skargi kasacyjnej jest natomiast to, że w ocenie wnoszącego ten środek zaskarżenia orzeczenia Sądu pierwszej instancji jest wadliwe potraktowanie pisma strony, które według organu było jedynie zapytaniem o przysługujące stronie prawa, jako żądanie orzeczenia o tym prawie, czyli wniosek wszczynający postępowanie w sprawie administracyjnej. Ta kwestia natomiast dotyczy oceny znaczenia procesowego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy. Do sfery oceny procesowej należy bowiem zaliczyć ustalenie, czy przedmiotowe pismo spełniało rolę podwójną, a więc było pytaniem skierowanym do właściwego organu i jednocześnie było wnioskiem o rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej przyznania tego prawa, czy też nie spełniało warunków procedury administracyjnej dla wniosku wszczynającego postępowanie, przy czym w konkretnej sprawie brak jest normy prawa materialnego stawiającej szczególne wymogi dla wniosku strony. W tej sytuacji, wobec wadliwego sformułowania skargi kasacyjnej sprowadzającego się do podniesienia zarzutu naruszenia prawa materialnego przy jednoczesnym braku kwestionowania tego prawa, a w istocie stawiania zarzutu wadliwej oceny przez Sąd pierwszej instancji materiału zgromadzonego w aktach sprawy /konkretnego pisma strony/ bez wskazania naruszenia przepisów prawa procesowego mających zastosowanie przed Sądem pierwszej instancji, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 ppsa.