I OSK 139/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-08-19

Skład orzekający: Irena Kamińska, Małgorzata Borowiec, Jerzy Stankowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy porozumienie zawarte między właścicielem nieruchomości a gminą, w którym gmina zobowiązała się odstąpić od naliczania opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku podziału, wyłącza możliwość ustalenia takiej opłaty, nawet jeśli podział nastąpił w późniejszym terminie i dotyczył innej działki, która jednak pochodzi z podziału pierwotnego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując na konieczność uzupełnienia i analizy materiału dowodowego. Organy administracji miały obowiązek szerzej rozważyć znaczenie porozumienia z 2002 roku w kontekście późniejszych podziałów nieruchomości i fakultatywnego charakteru opłaty adiacenckiej, a także prawidłowo ocenić, czy podział działki nr [...] należy traktować jako "podział wtórny" w rozumieniu tego porozumienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po jej podziale. J. M. powołała się na porozumienie z Gminą z 2002 roku, w którym gmina zobowiązała się odstąpić od naliczania opłaty adiacenckiej z tytułu podziałów wtórnych. Organy administracji ustaliły opłatę, uznając, że porozumienie nie ma znaczenia dla sprawy, a podział działki nr [...] nie jest podziałem wtórnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, wskazując na brak analizy istotnych dowodów, w tym decyzji podziałowych i protokołu z posiedzenia zarządu gminy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, zarzucając sądowi naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec NSA Jerzy Stankowski (spr.) Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 852/08 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 6 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] i uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] października 2007 r. nr [...] znak [...]. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania J. M. od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] października 2007 r., którą ustalono jednorazową opłatę adiacencką w wysokości 35.232 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału - uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej stawki procentowej opłaty i w tym zakresie ustaliło 21.139,50 zł opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonych jako działki ewidencyjne nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] z obrębu [...] wywołanego zatwierdzeniem ostateczną decyzją Prezydenta m.st. Warszawy nr [...] projektu podziału działki nr [...] w wysokości. W pozostałej części Kolegium utrzymało decyzję w mocy. Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym. Na wniosek J. M. Prezydent m.st. Warszawy decyzją z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości opisanej w księdze wieczystej KW [...] położonej w dzielnicy [...], przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], na działki ewidencyjne nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...]. Decyzją z dnia [...] października 2007 r. organ ten ustalił jednorazową opłatę adiacencką w wysokości 35.232 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału. Wskazał, że zawiadomieniem z dnia [...] maja 2007 r. J. M. została poinformowana o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie naliczenia opłaty adiacenckiej oraz o przeprowadzeniu wizji w terenie przez rzeczoznawcę majątkowego w związku z koniecznością określenia wartości nieruchomości przed podziałem i po podziale. Rzeczoznawca majątkowy A. R. określił wartość nieruchomości oznaczonej jako działki nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...] przed dokonaniem podziału na kwotę 10.398.990 zł., a po dokonaniu podziału określił jej wartość na kwotę 10.469.455 zł. Organ wyjaśnił, że zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Gminy Warszawy-[...] z dnia [...] marca 2000 r., z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wywołanego podziałem, Prezydent jest uprawniony do ustalenia opłaty adiacenckiej w wysokości 50% wzrostu wartości nieruchomości, czyli w tej sprawie opłata wynosi 35.232,50 złotych. Właścicielem nieruchomości z daty podziału była J. M. Od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy odwołanie złożyła J. M. Wskazała, że w dniu [...] maja 2002 r. Gmina Warszawa-[...] zawarła z nią dwa porozumienia. Mocą pierwszego zrezygnowała z odszkodowania za grunt oznaczony jako działki: nr [...] o pow. 1760 m2 i [...] o pow. 227 m2 przeznaczony pod ul. [...] i ul. [...], zaś Gmina [...] odstąpiła od naliczania opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wynikającej z podziału nieruchomości z uwzględnieniem podziałów wtórnych. Mocą drugiego porozumienia skarżąca zrezygnowała z odszkodowania za grunt oznaczony jako działki: nr [...] o pow. 1032 m2 i [...] o pow. 1193 m2 przeznaczony pod ul. [...], a Gmina [...] zrezygnowała od naliczania opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości z uwzględnieniem podziałów wtórnych. Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej stawki procentowej opłaty i w tym zakresie ustaliło wysokość opłaty adiacenckiej na kwotę 21.139,50 zł, co stanowi 30% wzrostu wartości nieruchomości. W uzasadnieniu wyjaśniło, że decyzja o podziale została wydana w dniu [...] marca 2005 r. Decyzja jest ostateczna, gdy nie służy od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji, czyli z upływem terminu do złożenia odwołania. Decyzja Prezydenta m.st. Warszawy nr [...], zatwierdzająca projekt podziału działki nr [...] stała się ostateczna w dniu [...] marca 2005 r. Organ podniósł, że ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie trzech lat od dnia, gdy decyzja o podziale stała się ostateczna. Ustalenie opłaty nastąpiło w dniu [...] października 2007 r., czyli przed upływem terminu, o którym mowa w art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ustalenie opłaty oznacza, że organ stwierdza, iż opłata taka powinna być naliczona. Dla potrzeb tego postępowania został sporządzony operat szacunkowy przez uprawnionego biegłego z dnia [...] sierpnia 2007 r., zgodnie z którym różnica wartości nieruchomości przed (10.398,990 zł) i po podziale (10.469,455 zł) wyniosła 70.465 zł. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego operat wyceny gruntów sporządzony został rzetelnie. Biegły A. R. wskazał przepisy, na podstawie których dokonał wyceny; przytoczył i wyjaśnił pojęcie wartości rynkowej nieruchomości oraz dokonał szczegółowej analizy rynku nieruchomości w dzielnicy [...]. Do oszacowania biegły zastosował podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej, z uwzględnieniem rodzaju i położenia nieruchomości, sposobu użytkowania, stopnia wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stanu zagospodarowania oraz otoczenia i wpływu środowiska. Przyjęte do porównań nieruchomości znajdują się na terenie dzielnicy [...], a transakcje pochodzą z lat 2006 i 2007. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło też, że Rada Miasta Stołecznego Warszawy w dniu [...] stycznia 2008 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie określenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału. W § 1 tej uchwały ustalono, że stawka procentowa opłaty adiacenckiej wynosi 30% wzrostu wartości nieruchomości wynikającej z podziału. W § 3 pkt 1 uchylono też uchwałę nr [...]. Nowa uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2008 r. nr[...], poz. [...] i weszła w życie [...] marca 2008 r. Biorąc to pod uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło wysokość opłaty adiacenckiej na kwotę 21.139,50 zł, co stanowi 30% wzrostu wartości nieruchomości. Odnosząc się do zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu organ wyjaśnił, że powołane przez nią porozumienia nie mają znaczenia w sprawie. Opłata adiacencka jest opłatą ustalaną przez właściwy organ w sytuacji wskazanej w ustawie. Zatem porozumienia, które zostały zawarte po zatwierdzeniu przez Burmistrza Gminy [...] projektu podziału działki ew. [...] na działki [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] (decyzja [...]) oraz działki [...] na działki [...],[...],[...],[...],[...] i [...] (decyzja [...]) nie miały znaczenia w sprawie opłaty adiacenckiej ustalonej w związku ze wzrostem wartości nieruchomości stanowiącej działkę [...] na działki [...],[...],[...],[...],[...],[...]. Zdaniem Kolegium ocena porozumień z dnia [...] maja 2002 r. nie należała do jego kognicji. Organ zaznaczył też, że działka [...] nie pochodzi z podziału działki [...], a więc nie można uznać, że jest to wymieniony w porozumieniu "podział wtórny". W skardze J. M. zarzucała naruszenie: art. 6, art. 7, art. 8 K.p.a. - poprzez uchybienie zasadom postępowania, art. 76, art. 77, art. 80 K.p.a. - poprzez wydanie decyzji z pominięciem dowodów z dokumentów mających istotne znaczenie w sprawie, art. 98 a ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie obligatoryjnego a nie fakultatywnego ustalenia opłaty adiacenckiej oraz art.105 K.p.a. - poprzez jego niezastosowanie w sprawie. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji. W uzasadnieniu skargi wskazała, że porozumienia zawarte z Gminą - na jakie powoływała się w toku postępowania - w których organ administracji odstąpił od naliczania opłaty adiacenckiej określały wyraźnie jego stanowisko w sprawie naliczania tych opłat - organ zobowiązał się do ich nie naliczania. Późniejsze wydanie decyzji o opłatach nie jest zatem niczym innym jak jednostronnym zerwaniem umowy stron. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasową argumentację. Uchylając decyzje obu instancji wyrokiem z dnia 6 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 852/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że w aktach sprawy administracyjnej znajduje się porozumienie zawarte w dniu [...] maja 2002 r. nr [...] pomiędzy J. M. a Gminą Warszawa-[...] w związku z zatwierdzeniem ostateczną decyzją Burmistrza Gminy Warszawa-[...] z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...] projektu podziału nieruchomości opisanej w księdze wieczystej Kw nr [...]. Na mocy tego porozumienia J. M. zrezygnowała z odszkodowania za działki gruntu oznaczone nr [...] i [...] przeznaczone pod drogę gminną, natomiast Gmina Warszawa [...] zobowiązała się odstąpić od naliczania opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości gruntu w wyniku podziału nieruchomości z uwzględnieniem podziałów wtórnych dokonywanych przez obecnego właściciela nieruchomości jak i przyszłych spadkobierców. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 6 listopada 2008 r. pełnomocnik skarżącej złożył kserokopię decyzji Burmistrza Gminy Warszawa-[...] z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości opisanej w księdze wieczystej Kw nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] na następujące działki: [...],[...],[...],[...],[...] i [...], jak również kserokopię decyzji Burmistrza Gminy Warszawa-[...] z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] dotyczącą podziału działki nr [...] na działki gruntu: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]. Następnie Sąd wyjaśnił, iż w toku postępowania organy prowadzące to postępowanie są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, przy czym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a co nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a.). Kierując się zasadą określoną w art. 7 K.p.a. organ ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zdaniem Sądu zasady te nie zostały zachowane w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. W aktach sprawy administracyjnej brak jest decyzji z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...] i decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] złożonych na rozprawie sądowej. Decyzje te były istotne, a gdyż organ powinien odnieść się do ich treści w kontekście porozumienia z dnia [...] maja 2002 r. nr [...], a w szczególności powinien rozważyć czy podział działki nr [...] jest podziałem wtórnym, o którym mowa we wskazanym porozumieniu. Sąd podkreślił też, że w treści wskazanego wyżej porozumienia znajduje się odesłanie do protokołu z posiedzenia Zarządu Gminy Warszawa-[...] z dnia [...] lutego 2002 r. Tymczasem w aktach administracyjnych nie ma tego protokołu, a być może jego treść okazałaby się przydatna dla wyjaśnienia wątpliwości dotyczących interpretacji treści wskazanego porozumienia. W konkluzji Sąd stwierdził, że organy obu instancji nie zebrały i nie dokonały analizy materiału dowodowego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia w sprawie. Skutkowało to naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Skargę kasacyjną od wyroku złożyło Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Zaskarżając wyrok w całości organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania, to jest: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. oraz art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. art. 80 K.p.a. - poprzez nieprawidłowe i niezgodne ze stanem faktycznym uznanie, że w toku postępowania poprzedzającego wydanie uchylonej decyzji z dnia [...] marca 2008 r. sygn. akt [...] Kolegium uchybiło przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujący koniecznością uchylenia decyzji. Wskazując na powyższe organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzje lub postanowienie w całości albo w części, gdy stwierdzi m.in. naruszenie przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że nie wystarczy samo uznanie, że naruszenie takie mogło wpłynąć na ów wynik w jakikolwiek, bliżej nieokreślony sposób. Dla uchylenia zaskarżonej decyzji konieczne jest wykazanie, że stwierdzone naruszenia mogły wpłynąć na wynik sprawy w sposób istotny, tj. prowadzący do wydania zasadniczo odmiennego rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanęło na stanowisku, iż w tej sprawie przywołane w zaskarżonym wyroku okoliczności nie uzasadniają uchylenia decyzji. Wskazując na powyższe organ odwoławczy podważył prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd pierwszej instancji. W ocenie kasatora uchylona wyrokiem decyzja została wydana po dogłębnej analizie całości zebranego w toku postępowania materiału dowodowego, w tym - porozumień zawartych przez skarżącą z Gminą [...] oraz obu decyzji podziałowych, których dotyczyły wspomniane porozumienia. Obie wspomniane decyzje - wbrew twierdzeniu zawartemu w wyroku - znajdują się w aktach drugoinstancyjnych sprawy, w teczce oznaczonej jako [...] na kartach 8, 9, 10 i 11 akt. Zarzut postawiony w powołanym wyroku jest – zdaniem Kolegium – nieprawdziwy. Zgromadzono bowiem w sprawie pełny materiał dowodowy. W aktach znajdowały się zarówno porozumienia z 2002 roku (co przyznaje Sąd), jak i obie decyzje podziałowe z 2000 i 2001 r. Organ zgodził się - co prawda - że w aktach nie było protokołu z posiedzenia Zarządu Gminy Warszawa-[...] z dnia [...] lutego 2002 r., jednakże uznał ten dowód za nie mający znaczenia dla wyniku sprawy. Zdaniem kasatora, Sąd - podnosząc zarzut braku protokołu, nie ocenił jego przydatności dla rozstrzygnięcia, a jedynie wskazał, że przypuszczalnie może mieć on znaczenie. Kolegium podniosło również, że Sad nie rozstrzygnął w jakim zakresie wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem oceny decyzji podziałowych z 2000 i 2001 r. w tym konkretnym przypadku doprowadziło albo mogło doprowadzić do wydania odmiennego rozstrzygnięcia od tego, które zostałoby wydane po ocenie tych decyzji. Działanie takie stanowiło - w przekonaniu skarżącego organu - naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 K.p.a. Sąd wydał bowiem rozstrzygnięcie wbrew zebranemu w toku sprawy materiałowi dowodowemu uznając, że Kolegium przy rozpatrywaniu odwołania J. M. nie dysponowało pełnym materiałem dowodowym, jak również art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 80 K.p.a., niezgodnie z prawdą przyjmując, że Kolegium odpisami decyzji przy rozpatrywaniu odwołania J. nie dysponowało, zatem nie oceniło wszystkich zebranych w sprawie dowodów. Organ odwoławczy podniósł też zarzut, że Sąd nie wykazał w uzasadnieniu wyroku, z jakiego powodu decyzje podziałowe dotyczące innych nieruchomości mogłyby stanąć na przeszkodzie naliczeniu wymaganej prawem opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej podziałem innej nieruchomości. Żadna z załączonych do akt decyzji podziałowych, których dotyczyło porozumienie zawarte przez J. M. z Gminą [...], nie dotyczyła działki nr [...] o powierzchni 49 519 m2 (4,9519 ha) - zatem fakt, że podział działki [...] nie był podziałem wtórnym działki powstałej wskutek wydania decyzji [...] lub [...] był oczywisty, co Kolegium w swojej decyzji jednoznacznie - opierając się zgromadzonym w całości materialne dowodowym - stwierdziło. Kolegium stanęło na stanowisku, że w takiej sytuacji - przy spełnieniu przesłanek wymienionych w art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) - uchylenie decyzji Prezydenta m. st. Warszawy i umorzenie postępowania ze względu na zawarte w 2002 r. porozumienie z Gminą [...], nie miałoby uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiadał prawu (art. 184 in fine ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zarzuty kasacyjne postawione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie dotyczyły naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 K.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 80 K.p.a. Zdaniem kasatora sprowadzały się one w istocie do tego, że Sąd pierwszej instancji uczynił podstawą uwzględniania skargi i uchylenia decyzji naruszenia nie mające wpływu na wynik sprawy (w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Ponadto Kolegium podało, że niektóre z dostrzeżonych przez Sąd naruszeń w istocie nie miały miejsca (braki w dokumentacji). Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny bada w pierwszej kolejności czy zaskarżone rozstrzygnięcie - w świetle zarzutów kasacyjnych - odpowiada prawu. Jeżeli jest ono prawidłowe, Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddala, wskazując ewentualnie na uchybienia dotyczące uzasadnienia - jeżeli takowe stwierdzi (art. 184 P.p.s.a.). Analiza wyroku z dnia 6 listopada 2008 r. o sygn. akt I SA/Wa 852/08 doprowadziła Naczelny Sąd Administracyjny do przekonania, że jest on prawidłowy, bowiem zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] października 2007 r. nr [...]. Sąd pierwszej instancji wyraźnie wskazał na konieczność uzupełnienia i analizy materiału dowodowego. Ze wskazań zawartych w końcowej części uzasadnienia wyprowadzić można wniosek, że podstawowym zarzutem wystosowanym pod adresem zaskarżonej decyzji były nie tyle braki w materiale dowodowym, co niedostateczna jego analiza. Można się zgodzić z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że Sąd pierwszej instancji w sposób niedostatecznie czytelny wyjaśnił, w jaki sposób braki bądź niepełna analiza materiału dowodowego mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lic. c P.p.s.a.). W świetle całokształtu okoliczności sprawy opisanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie sposób jednak nie dostrzec, że Sąd wymagał od organów przeprowadzenia szerszych ustaleń i wyjaśnienia ich w kontekście przepisów prawa. Przeprowadzenie takich ustaleń i rozważenie okoliczności sprawy jest obowiązkiem, który w pierwszej kolejności ciąży na organie administracji (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.). Stąd też w tej sprawie organy powinny szerzej rozważyć kwestię dlaczego, ich zdaniem, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy porozumienie zawarte w dniu [...] maja 2002 r. nr [...] zawarte pomiędzy J. M. a Gminą Warszawa-[...] w związku z zatwierdzeniem ostateczną decyzją Burmistrza Gminy Warszawa-[...] z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...] projektu podziału nieruchomości opisanej w Księdze Wieczystej nr[...]. Na mocy tego porozumienia J. M. zrezygnowała z odszkodowania za działki gruntu oznaczone nr [...] i [...] przeznaczone pod drogę gminną, natomiast Gmina Warszawa-[...] zobowiązała się odstąpić od naliczania opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości gruntu w wyniku podziału nieruchomości z uwzględnieniem podziałów wtórnych dokonywanych przez obecnego właściciela nieruchomości jak i przyszłych spadkobierców. Jednocześnie z przedłożonych w trakcie rozprawy kopii decyzji wnika, że działka oznaczona w ewidencji gruntów numerem nr [...] została podzielona na działki: [...],[...],[...],[...],[...] i [...] (decyzja Burmistrza Gminy Warszawa-[...] z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...]), natomiast działka nr [...] na działki gruntu: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] (decyzja Burmistrza Gminy Warszawa-[...] z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...]). W konsekwencji podział działki gruntu nr [...] należy traktować, jako kolejny "podział wtórny", w odniesieniu do którego Gmina Warszawa-[...] porozumieniem z dnia [...] maja 2002 r. zobowiązała się nie naliczać opłaty adiacenckiej. W tej sprawie zachodzi zatem istotne dla sprawy zagadnienie, które wymaga pogłębionej analizy prawnej. Analiza ta powinna być zawarta w decyzji dotyczącej opłaty adiacenckiej (zob. art. 11 K.p.a.). Organy powinny rozważyć czy porozumienie z dnia [...] marca 2002 r. wywierało miało moc prawną, a jeśli tak - to czy wbrew zawartym w nim oświadczeniom Gminy - mogła ona naliczać opłatę adiacencka (w kontekście zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i z uwzględnieniem fakultatywnego charakteru opłaty). Z motywów skargi kasacyjnej odczytać można, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze domagało się od Sądu zajęcia stanowiska w kwestii czy z uwagi na treść porozumienia z [...] marca 2002 r. oraz decyzje Burmistrza Gminy Warszawa-[...] z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...] oraz z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] naliczenie opłaty adiacenckiej było zasadne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego żądanie takie, w okolicznościach tej konkretnej sprawy, było zbyt daleko idące. Kolegium nie dostrzega bowiem, że rolą sadu administracyjnego jest ocena legalności zaskarżonych aktów, a nie rozstrzyganie spraw administracyjnych (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269). Sąd - stwierdzając, że w konkretnej sprawie nie zebrano czy też nie rozważono w pełni materiału dowodowego - nie ma obowiązku czynić tego za organ. Innymi słowy, nie można domagać się od Sądu by wypowiedział się o nie zebranym bądź nie ocenionym przez organy administracji materiale dowodowym. Sąd ma prawo to uczynić, jeżeli dojdzie do przekonania, że zebrany materiał jest wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy, a korekty wymaga jednie sposób zastosowania prawa w konkretnym stanie faktycznym. Jeżeli natomiast w postępowaniu wyjaśniającym Sąd dostrzeże istotne braki, może - z powołaniem na naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. uchylić decyzję i ograniczyć się do zawarcia wskazań do co dalszego postępowania (art. 141 § 4 P.p.s.a.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło w skardze kasacyjnej, że decyzje, których brak w aktach stwierdził Sąd, w rzeczywistości się w tych aktach znajdują. Spostrzeżenie to było tylko częściowo trafne. Istotnie, w aktach oznaczonych numerem [...], na karcie 11 znajduje się decyzja z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...], a dokumentu tego Sąd nie dostrzegł. Tego samego nie można już jednak powiedzieć o decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...]. Wbrew twierdzeniom organu na stronie 9 akt administracyjnych ([...]) wcale nie znajduje się ta decyzja, a zupełnie inna decyzja z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...] dotycząca działki nr [...]. Sąd miał zatem rację (przynajmniej co do decyzji nr [...]), że materiał dowodowy nie został w sprawie w pełni zebrany i rozważony. Nie może też ujść z pola widzenia, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyprowadziło wnioski wprost sprzeczne z materiałem dowodowym, który - jak twierdzi - w pełni zebrało. Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że "działka [...] nie pochodzi z podziału działki nr [...], a więc nie można uznać, ze jest to wymieniony w porozumieniu ". Świadczy to o tym, że rozstrzygając sprawę Prezydent m. st. Warszawy jak i Kolegium nie dysponowały decyzją nr [...], z której wynika, że z działki nr [...] (pochodzącej z podziału działki nr [...]) wydzielono działkę nr [...]. Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie odpowiadał prawu, albowiem zachodziła potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego i dokonania jego wszechstronnej oceny prawnej z myśl art. 7 i 77 oraz 80 K.p.a. Stąd Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło