I OSK 1401/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant asystent sędziego Monika Mamińska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 1305/14 w sprawie ze skargi K.Z. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z 12 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 1309/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę K.Z. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z [...] września 2014 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta Poznania z [...] kwietnia 2014 r. nr [...]. Decyzjami tymi odmówiono K.Z. przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w P. przy al. W. [...], nr [...] i [...] w prawo własności, o co wystąpił wnioskiem z [...] stycznia 2014 r. Organy wyjaśniły, że nieruchomość tę K.Z. nabył aktem notarialnym z [...] grudnia 2013 r. od Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń SA, któremu przekazano ją użytkowanie wieczyste z dniem [...] grudnia 1992 r., decyzją Wojewody Poznańskiego z [...] sierpnia 1993 r. nr [...]. Zdaniem organów, w sprawie zaistniała negatywna przesłanka przekształcenia prawa, wskazana w art. 1 ust. 1b ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, który to przepis stanowi, że żądanie przekształcenia prawa nie przysługuje m.in. spółkom handlowym z dominującym udziałem Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, a K.Z., który w dniu wejścia w życie ww. ustawy, tj. 13 października 2005 r., nie był użytkownikiem wieczystym nieruchomości, nie może powoływać się skutecznie na sukcesję po ówczesnym użytkowniku wieczystym – P. SA, gdyż ten podmiot z mocy ww. art. 1 ust. 1b ustawy o przekształceniu nie ma roszczenia o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że stan faktyczny sprawy jest bezsporny, zaś spór dotyczy tylko oceny czy skarżącemu przysługuje roszczenie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Wojewódzki Sąd wyjaśnił: Z wnioskiem o przekształcenie prawa mogą wystąpić osoby fizyczne lub prawne, które 13 października 2005 r. były użytkownikami wieczystymi nieruchomości, a także następcy prawni takich osób – art. 1 ust. 1 i art. 3 ustawy o przekształcaniu prawa. Jednak art. 1 ust. 1b tej ustawy formułuje negatywne przesłanki przekształcenia, w pkt 2 wskazując, że roszczenie nie służy spółkom handlowym, w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym. Artykuł 1 ust. 3 przewiduje uprawnienie do przekształcenia prawa dla następców prawnych osób, które były użytkownikami wieczystymi 13 października 2005 r. ale wskazuje tylko następców prawnych osób, o których mowa w ust. 1, 1a i 2 tego artykułu. K.Z. jest zaś następcą prawnym osoby prawnej, o której mowa w art. 1 ust. 1b tej ustawy, nie przysługuje mu zatem roszczenie o przekształcenie, którego nie posiadał jego poprzednik prawny. Reprezentowany przez radcę prawnego, K.Z. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania i na podstawie "art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.)" zarzucił naruszenie: 1. art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 135 p.p.s.a. poprzez zaniechanie pełnej kontroli legalności aktu administracyjnego zaskarżonego na podstawie skutecznie złożonej skargi i zajęcie stanowiska tylko co do jednej podstawy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (w istocie art. 1 ust. 3 u.p.p.) – podczas gdy skarżący jako podstawę wniosku w organie wskazał również art. 1 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 4 u.p.p. (skarżący jest właścicielem lokali, których udział w nieruchomości obejmuje prawo użytkowania wieczystego); 2. art. 141 § 4 p.p.s.a. w ze. z art. 1 ust. 1 w zw. z art. art. 1 ust. 2 pkt 1 oraz art. 1 ust. 4 ustawy u.p.p. poprzez zaniechanie pełnej kontroli zaskarżonego aktu w zakresie opisanym wyżej, ograniczenie uzasadnienia jedynie do spornego aspektu sprawy, a przy tym brak odniesienia się ani słowem do przesłanki przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 4 u.p.p., względnie także z art. 1 ust. 3 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 1 u.p.p.; 3. wreszcie art. 1 ust. 1 w zw. z art. art. 1 ust. 2 pkt 1 oraz art. 1 ust. 4 ustawy u.p.p. poprzez milczące przyjęcie, że skarżący jako osoba fizyczna będąca właścicielem lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego, nie mógł w dacie złożenia wniosku w organie pierwszej instancji skutecznie dokonać przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości; nadto z ostrożności podnosił również zarzut naruszenia: 4. art. 1 ust. 3 u.p.p. w zakresie opisanym w punkcie powyżej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna K.Z. wskazuje, że została wniesiona na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718) "p.p.s.a." – na marginesie podana publikacja nie jest właściwa - zatem naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rzeczywiście wskazano w podstawie art. 135 i art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, jednak w istocie jej zarzuty, jak i uzasadnienie dotyczą naruszenia prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 i ust. 4 ustawy podanej jako "u.p.p." Od profesjonalnego pełnomocnika, który ma świadomość, iż Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 183 § 1 p.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania, stąd wymóg jej sporządzenia przez takiego pełnomocnika strony (art. 175 § 1 p.p.s.a.), należy wymagać prawidłowości, z formalnego punktu widzenia, sporządzenia skargi, w tym przytoczenia aktu prawnego. Jednak pomijając te mankamenty podstaw skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że nie są one usprawiedliwione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie naruszył przepisów prawa procesowego ani amaterialnego. Sprawa ze skargi K.Z. została rozpoznana we wszystkich jej aspektach, przepisy materialne prawidłowo zinterpretowane, co znalazło wyraz w uzasadnieniu, odpowiadającym wymogom dla niego przewidzianym. Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się w istocie do tego, że Wojewódzki Sąd nie dostrzegł, iż K.Z. jest właścicielem lokali, których udział w nieruchomości obejmuje prawo użytkowania wieczystego, a zatem osobą, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2012 r. poz. 83 ze zm.), "ustawa". Jednak przepis ten nie mógł mieć w sprawie zastosowania. Ustawa wprowadza zasadę, że roszczenie o przekształcenie prawa przysługuje osobom wskazanym w art. 1 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 lub następcom prawnym tych osób – art. 1 ust. 3, zaś wyłącza z możliwości tego przekształcenia osoby wskazane w art. 1 ust. 1b. K.Z. nie jest osobą, o której mowa w art. 1 ust. 1b pkt 2. Nabył bowiem nieruchomość od Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń SA, który jest podmiotem wskazanym w art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy. Podmiotowi temu nie służyło roszczenie o przekształcenie prawa, nie służy zatem jego następcy prawnemu. Artykuł 1 ust. 3 przyznając prawo przekształcenia następcom prawnym nie wymienia osób, o których mowa w art. 1 ust. 1b pkt 2, gdyż zostały one w ogóle wyłączone z możliwości przekształcenia prawa. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a.