I OSK 1405/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-08-13
Skład orzekający: Izabella Kulig- Maciszewska, Anna Łukaszewska- Macioch, Monika Nowicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek przyznać dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, jeśli dozorca nie przedstawił dokumentów potwierdzających poniesione koszty?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny ma obowiązek przyznać dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, jednakże ciężar wykazania tych konkretnych, poniesionych kosztów spoczywa na dozorcy. Brak przedstawienia przez dozorcę stosownych dokumentów i informacji ilustrujących poniesione wydatki uniemożliwia organowi ich ocenę i przyznanie żądanej kwoty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot kosztów dozoru nad pojazdem, który został przejęty na rzecz Skarbu Państwa. Dozorca domagał się wynagrodzenia za okres od przejścia prawa własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa do dnia odbioru pojazdu. Organy administracji odmówiły zwrotu części kosztów, uznając, że przedstawione przez dozorcę dokumenty nie potwierdzają faktycznie poniesionych wydatków, a stawka wynagrodzenia powinna być ustalona na podstawie cen rynkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Izabella Kulig- Maciszewska Sędziowie: sędzia NSA Anna Łukaszewska- Macioch sędzia del. WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. S. - P.U.H. [...] z siedzibą w E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 36/08 w sprawie ze skargi I. S. - P.U.H. [...] z siedzibą w E. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem oraz wynagrodzenie za dozór pojazdu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 36/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] wydane w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu.
Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. - wydanym na podstawie art.
138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) - Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w sprawie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] Nr rej. [...], sprawowany od dnia [...] lipca 2004 r. do dnia [...] lipca 2004 r., w kwocie 40 zł brutto, a nadto w przedmiocie odmowy zwrotu z tego tytułu kwot za dozór nad
przedmiotowym pojazdem sprawowany od dnia [...] lipca 2004 r. do dnia [...] września
2004 r. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu swego organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] stycznia 2004 r. Komenda Miejska Policji w Lublinie wydała dyspozycję usunięcia w/w samochodu z drogi, stanowiącego własność M. R. Pojazd został zabezpieczony na parkingu strzeżonym Pomocy Drogowej w C.
W dniu [...] września 2004 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie został powiadomiony przez Komendę Miejską Policji w Lublinie o nieodebraniu w/w samochodu przez właściciela z parkingu w terminie 6 miesięcy od dnia jego usunięcia z drogi, co oznaczało porzucenie pojazdu z zamiarem wyzbycia się go.
Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. ( sprostowaną w dniu [...] sierpnia 2007 r. ) - Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie orzekł o przejęciu w dniu [...] lipca 2004 r. na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa przedmiotowego pojazdu, po czym został on zezłomowany.
W dniu [...] listopada 2006 r. I. S. prowadzący działalność gospodarczą P.U.H. [...] skierował do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie wniosek o przyznanie mu wynagrodzenia w wysokości [...] zł. za dozór sprawowany nad w/w samochodem w okresie od dnia [...] lipca 2004 r. do dnia [...] września 2004 r. podnosząc, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie - jako organ likwidacyjny - uiścił na rzecz wnioskodawcy tytułem zwrotu kosztów sprawowanego przez niego dozoru jedynie kwotę [...] zł., którą stanowiło wynagrodzenie za dozór sprawowany w okresie od dnia [...] września 2004 r. do dnia
odbioru pojazdu. W związku z powyższym wnioskodawca domagał się przyznania mu wynagrodzenia za okres sprawowanego dozoru od dnia przejścia prawa własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa do dnia [...] września 2004 r.
W dniu [...] września 2007 r., rozpatrując sprawę po raz kolejny, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie postanowieniem nr [...] przyznał wnioskodawcy kwotę 40 zł brutto z tytułu zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz z tytułu wynagrodzenia za dozór pojazdu za okres od dnia [...] lipca 2004 r. (dzień upływu 3-dniowego terminu, o którym mowa w § 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie usuwania pojazdów) do dnia [...] lipca 2004 r. oraz odmówił przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór od dnia [...] lipca 2004 r. (pierwszy dzień pozostawania jednostki prowadzącej parking strzeżony w zwłoce) do dnia [...] września 2004 r.
Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie - na skutek zażalenia wniesionego przez I. S. - podniósł, że w myśl art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 art. 130a i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd taki przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy.
Stosownie do § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134,
poz. 1133 ze zm.), w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie
określonym w art. 130a ust. 10 w/w ustawy - jednostka prowadząca parking strzeżony
powiadamia o tym, nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu w/w terminu,
właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia
pojazdu.
Organ II instancji w szczególności stwierdził, że wnioskodawca - mimo wezwania - nie przedstawił zestawienia koniecznych wydatków ani dokumentów ich dotyczących, a jedynie poinformował, że wskazaną we wniosku stawkę podał w oparciu o swój cennik, sporządzony w lutym 2002 r. w oparciu o wytyczne Wojewody Lubelskiego, kalkulację biegłych rzeczoznawców Polskiego Związku Motorowego, kalkulację Ogólnopolskiego
Stowarzyszenia Właścicieli Pomocy Drogowej w Warszawie oraz wyliczeń własnych.
Cennik ten został także dostosowany do wymogów Komendanta Miejskiego Policji w Lublinie. W tej sytuacji organ likwidacyjny wystąpił do innych właścicieli parkingów przechowujących na terenie miasta Lublina pojazdy zabezpieczone w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, o udzielenie wyjaśnień na temat wydatków oraz wynagrodzenia za dozór sprawowany nad przechowywanymi pojazdami. W odpowiedzi uzyskał informację, iż stawka za dobę parkowania przedmiotowych samochodów, w większości przypadków, wynosiła 10 zł brutto. Stawka ta była również respektowana przez organy administracji publicznej, o czym świadczy uchwala Rady Miejskiej w Lublinie z dnia 24 kwietnia 2003 r. nr 146/W2003 oraz uchwała
Rady Powiatu w Lublinie z dnia 6 lipca 2004 r. nr XXI 1/212/04.
Ponadto w niniejszej sprawie jako materiał porównawczy wykorzystano także opinię biegłego z dnia [...] maja 2007 r., która została sporządzona na wniosek innego organu likwidacyjnego i przy rozpatrywaniu innego wniosku wnioskodawcy o zwrot koniecznych wydatków oraz przyznanie wynagrodzenia za dozór przyczepy jednoosiowej, ale mogła służyć w niniejszej sprawie jako materiał dowodowy o charakterze porównawczym.
Opinia opracowana została na podstawie informacji uzyskanych od właścicieli parkingów strzeżonych z terenu Lublina i Bychawy przechowujących pojazdy, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa. Biegły określił w niej wynagrodzenie za dozór, z uwzględnieniem zakresu obowiązku dozorcy i okoliczności przechowywania samochodów osobowych i przyczep, na kwotę 10 zł brutto dziennie.
Odnosząc się do dokumentacji przedłożonej przez żalącego się tj.: oceny technicznej Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego Oddział w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2000 r., cennika usług obowiązujących w P.U.H. [...] od dnia 1 marca 2000 r., umowy zlecenia z dnia [...] czerwca 1996 r., decyzji Prezesa UOKiK z dnia [...] marca 2004 r., uchwały nr 111/11/02 Rady Powiatu Mińskiego z dnia 18 grudnia 2002 r. i załącznika do uchwały nr 211/XXXIXI2002 Rady Powiatu w Legionowie z dnia 24 stycznia 2002 r. oraz kopii faktur VAT, organ odwoławczy uznał, że nie obrazowały one faktycznie poniesionych przez skarżącego kosztów związanych
z dozorem pojazdów, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa. Mogłyby one jedynie
stanowić materiał porównawczy w stosunku do wyliczeń strony, których jednak
ona nie przedstawiła.
W szczególności ocena techniczna Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego Oddział w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2000 r. została sporządzona w celu określenia stawek za holowanie i przemieszczanie pojazdów na zlecenie organów Policji i przechowywania tych pojazdów na parkingu strzeżonym, wobec tego nie mogła mieć zastosowania przy rozliczeniach dokonywanych z urzędami
skarbowymi.
Z cennika usług obowiązujących w P.U.H. [...] od dnia 1 marca
2000 r. wynikało zaś, iż stawka za dobę parkowania samochodów osobowych wahała się między 12 a 15 zł netto. W zamieszczonej w cenniku uwadze stwierdzono przy tym, iż ceny usług mogą być negocjowane i stosowane jako umowne. Naczelnik Drugiego
Urzędu Skarbowego w Lublinie nie podpisał natomiast z żalącym się żadnej umowy dotyczącej parkowania pojazdów samochodowych a wobec tego stawki za parkowanie pojazdu wynikające z cennika nie wiązały w przedmiotowej sprawie.
W ocenie organu brak było również podstaw do uwzględnienia przy określaniu stawki kwotowej w niniejszej sprawie pozostałych, w/w dokumentów. Dokumentacja ta dotyczyła bowiem określenia stawek za holowanie i przemieszczanie pojazdów oraz przechowywania tych pojazdów na parkingu strzeżonym na zlecenie podmiotów i organów innych niż Drugi Urząd Skarbowy w Lublinie.
Organ nie zgodził się też ze stanowiskiem, że z dokumentów dołączonych do akt sprawy wynikało, iż na rynku lokalnym funkcjonowało wielu przedsiębiorców, którzy swoje koszty kalkulowali na identycznym, co żalący się poziomie.
Biuro Ekspertyz Technicznych Pomoc Drogowa T. P., Lublin ul. [...], - którego kopie faktur strona dołączyła do pisma z dnia [...] marca 2007 r. jako aktualną stawkę dzienną za parkowanie pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,51 wskazało kwotę 10 zł brutto ( vide: pismo z dnia [...] marca 2007 r. skierowane do Trzeciego Urzędu Skarbowego w Lublinie). Stawka ta była zgodna z Uchwałą nr 146/W2003 Rady Miejskiej w Lublinie z 24 kwietnia 2003 r. Ustosunkowując się natomiast do faktur o numerach: [...],[...],[...],[...] wystawionych przez [...] s.c. w Lublinie dla Pierwszego i Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie organ wyjaśnił, że między tymi urzędami a w/w przedsiębiorcą toczą się postępowania administracyjne w celu ustalenia dobowej stawki za parkowanie pojazdów, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa.
Decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] została wydana
po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego na wniosek żalącego się przeciwko Powiatowi Lubelskiemu, w związku z działaniami Starosty
Powiatowego w Lublinie, a nie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie.
Uprawniona zatem była odmowa uwzględnienia powyższej dokumentacji jako
podstawy do określenia dobowej stawki za dozór pojazdów, które przeszły na rzecz
Skarbu Państwa, przyjętej w rozliczeniach z Naczelnikiem Drugiego Urzędu
Skarbowego w Lublinie.
Organ nie uznał także za miarodajną w niniejszej sprawie okoliczności zapłacenia przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie faktury VAT z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] wystawionej przez [...] ze wskazaną stawką 12 zł netto za dobę parkowania pojazdu. Faktura ta została uiszczona bez
przeprowadzenia postępowania w sprawie określenia wysokości zwrotu koniecznych
wydatków i wynagrodzenia za dozór. Okoliczność ta nie nakładała bowiem na Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie obowiązku uiszczenia kolejnych rachunków bez przeprowadzenia stosownego postępowania.
Organ odwoławczy, oceniając odmowę przyznania zwrotu koniecznych
wydatków zwianych z wykonywaniem dozoru oraz wynagradzania za dozór pojazdu
w okresie od dnia [...] lipca 2004 r. do dnia [...] września 2004 r. uznał, że takie
rozstrzygnięcie jest uzasadnione również faktem, iż strona nie wywiązała się z obowiązku terminowego zawiadomienia urzędu skarbowego oraz policji (w dniach [...] lipca 2004 r.) o fakcie upływu terminu określonego w § 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie usuwania pojazdów, powodując w ten sposób nieuzasadnione zwiększenie kosztów parkowania. Organ zgodził się przy tym ze stanowiskiem strony, że w takim przypadku należało generalnie odmówić zwrotu wydatków i przyznania wynagrodzenia za dozór w okresie od dnia [...] lipca 2004 r. do dnia [...] listopada 2004 r. , tj. do dnia, w którym strona złożyła odpowiednie zawiadomienie, a nie do dnia 16 września 2004 r. W myśl jednak art. 139 k. p. a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ odwoławczy nie mógł wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się.
Na powyższe postanowienie I. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której domagał się jego uchylenia w całości.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 9 i 11 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 kpa - polegające na dowolnej i wybiórczej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności zaś odmiennej ocenie tej
samej sytuacji faktycznej i prawnej i w rezultacie przyznania innej stawki wynagrodzenia w sytuacji, gdy dozór nad ruchomością, we wskazanych wyżej okresach, wykonywany był przez ten sam podmiot, w takim samym zakresie, w takich samych warunkach i na niezmiennych zasadach.
W skardze zarzucono również naruszenie art. 80 k.p.a.. przejawiające się w bezpodstawnej odmowie przyznania mocy dowodowej dokumentom przedstawionym przez skarżącego w toku postępowania w sytuacji, gdy dokumenty
te istotnie przyczyniały się do wyjaśnienia sprawy.
Wreszcie skarżący twierdził, że organ naruszył przepisu art. 32 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP - co polegało na różnym traktowaniu tego samego podmiotu prawnego, w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej, przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek uzasadnienia takiego zróżnicowania.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie wnosił o jej
oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonego
postanowienia.
Oddalając skargę - na zasadzie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że nie była ona zasadna.
Podkreślono, że ponieważ ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia za dozór rzeczy, prawidłowo organy wskazały, iż w tym wypadku należało posiłkować się art. 836 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach.
Sąd nadmienił, że na wysokość w ten sposób określonego wynagrodzenia miały wpływ takie okoliczności jak: czas przechowywania, właściwości i wartość rzeczy przechowywanej (przedmiotowy samochód został zezłomowany), wymagane starania przy strzeżeniu rzeczy, ceny rynkowe notowane przy tego rodzaju usługach przez podmioty prowadzące tego rodzaju działalność.
W ocenie Sądu Wojewódzkiego organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i był on wystarczający dla ustalenia istotnych okoliczności w sprawie.
Kwota wskazana przez organ (10 zł. brutto za dobę) jako podstawa do
ustalenia wynagrodzenia była bowiem stosowana przez przedsiębiorców prowadzących
działalność gospodarczą, a więc stawka przyjęta w postanowieniu nie miała charakteru uznaniowego.
Podobna stawka obowiązywała też na mocy uchwały Rady Miejskiej w Lublinie
z dnia 24 kwietnia 2003 r. nr 146A/I/2003, która nie była kwestionowana przez
lokalnych przedsiębiorców. Stawki te, dla tego rodzaju pojazdów, bywały wręcz
o wiele niższe (4 zł ustalone uchwałą Rady Powiatu w Lublinie z dnia 6 lipca 2004 r.
nrXXII/212/04), ale organ nie oparł się na tej niższej stawce.
Zaskarżone postanowienie oraz postanowienie poprzedzające je uwzględniało również opinię biegłego z dnia [...] maja 2007 r. sporządzoną na wniosek Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Lublinie.
Sąd pierwszej instancji podkreślił też, że badanie rentowności i szacowanie zysków przedsiębiorstw nie należało do obowiązków organów a zatem badanie poziomu nakładów na parking, czy kosztów jego utrzymania nie powinno mieć w tej sprawie miejsca. Należało zbadać jedynie, jakie stawki były zwykle stosowane przez
tego i innych przedsiębiorców. Organy sięgnęły zatem do metody porównawczej
i ustaliły, na ile mogły, poziom stawek innych przedsiębiorców zajmujących się tego
rodzaju działalnością. Podejście to Sąd uznał za prawidłowe, jako zmierzające do ustalenia wynagrodzenia za usługę "przyjętą danych stosunkach".
Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd zauważył, że wprawdzie przyjęta kwota mieściła się raczej w dolnych widełkach deklarowanych przez przedsiębiorców stawek, ale wskazał też, że wartość przechowywanego pojazdu - porzuconego, całkowicie zużytego i unieruchomionego, do którego nikt nie rościł pretensji - odpowiadała wartości złomu, a tym samym i ryzyko gospodarcze dozorcy, związane z odpowiedzialnością za utratę, pogorszenie lub zniszczenie dozorowanego
przedmiotu było znikome.
Sąd zwrócił uwagę również na okoliczność, że łączny czas przechowywania pojazdu był dość długi a inaczej są kalkulowane stawki przy usłudze jedno - czy kilkudniowej, inaczej zaś przy stałych zleceniach, w dodatku świadczonych obok innych zleceń pochodzących od tego samego podmiotu. Z tego powodu zastrzeżenia skarżącego tym bardziej nie wydawały się usprawiedliwione i nie można było dopatrzyć się w tym przypadku jego pokrzywdzenia.
Sąd Wojewódzki podzielił też stanowisko organu, iż jednokrotne zapłacenie
wyższej stawki (18,30 zł brutto) za okres od [...] września 2004 r. do [...] marca 2005 r.
tj. do dnia odbioru pojazdu - na podstawie faktury, nie może być podstawą
domagania się, by podmiot ten (w tym przypadku Skarb Państwa) w każdym
przypadku płacił już tę samą stawkę, niezależnie od innych okoliczności, a w szczególności bez przeprowadzenia postępowania administracyjnego. Dlatego zarzut naruszenia art. 32 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP polegający na różnym traktowaniu tego samego podmiotu prawnego, w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej nie zasługiwał na uwzględnienie. Zwłaszcza, że skarżący, żądając wynagrodzenia za dozór, wskazywał różne dobowe stawki cenowe za dozór nad pojazdami, w tym samym okresie czasu, a więc w stosunkach tego samego rodzaju też stosował różne wynagrodzenie. Jak wynikało bowiem z uzasadnienia organu I instancji w przypadku samochodów marki [...] skarżący stosował stawkę dzienną 12 zł + VAT, a w jednym przypadku - 15 zł + VAT i nie wskazał przy tym, jakie okoliczności faktyczne i prawne doprowadziły do takiego zróżnicowania wynagrodzenia ( k. 102 akt administracyjnych).
Konkludując Sąd podniósł także, iż skarżący, mimo wezwania organu, nie przedstawił zestawienia koniecznych wydatków ani dokumentów ich dotyczących, związanych z prowadzeniem parkingu. Organ zaś nie miał nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających wysokość kosztów wykonanego dozoru, w sytuacji, jeżeli sam zainteresowany zignorował wezwanie organu w tym zakresie. Dodatkowo skarżący powiadomił urząd skarbowy oraz policję o fakcie upływu terminu określonego w art. 130 a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym dopiero w dniu 9 listopada 2004 r. , a zatem z naruszeniem dyspozycji § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.). Opóźnienie to zaś znacznie wydłużyło okres parkowania samochodu i powiększyło koszty jego przechowywania.
W złożonej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej I. S.- prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P.U.H. [...] w E. wskazując jako jej podstawy na art. 173 § 1 i art. 174 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie naruszenie przepisów prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Konkretyzując zarzuty skarżący wskazywał na obrazę:
1. art. 32 usta 1 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, iż jednorazowe uwzględnienie roszczeń skarżącego i wyplata wynagrodzenia za dozór po wskazanej przez niego stawce, bez przeprowadzania postępowania administracyjnego, nie rodzi po stronie skarżącego prawa do domagania się analogicznego potraktowania w tej samej sprawie przy niezmiennym stanie faktycznym;
2. art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na braku kontroli postanowienia pod kątem jego zgodności z art. 7, 8, 9 i 11 k.p.a w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w sytuacji, gdy skarga opierała się m. in. na tychże podstawach i w przekroczeniu przez organ swobodnej oceny dowodów skarżący upatrywał zasadność skargi;
3. art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na braku odniesienia się Sądu do zarzutów podniesionych w skardze, w szczególności zarzutów co do prawidłowości oceny dowodów dokonanej przez organ braku dostatecznego uzasadnienia w części dotyczącej uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisu konstytucyjnego;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez odmowę jego zastosowania, co miało wpływ na wynik sprawy;
5. art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego zastosowanie, będące wynikiem błędnego przyjęcia, że zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy w sytuacji, gdy mając na uwadze podniesione przez skarżącego zarzuty, skarga winna zostać uwzględniona.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wnosił przy tym o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem na rzecz skarżącego kosztów postępowania;
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono w szczególności, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zaniechał zbadania, czy postępowanie administracyjne, w wyniku którego została ustalona wysokość dobowej stawki wynagrodzenia i zwrotu koniecznych wydatków za dozór na ruchomością, zostało przeprowadzone w sposób zgodny z prawem. Jak bowiem zdaje się wynikać z pisemnych motywów rozstrzygnięcia, faktyczną przyczyną oddalenia skargi było uznanie przez Sąd, iż stawka wynagrodzenia za dozór została ustalona na odpowiednim poziomie i nie można się dopatrzyć pokrzywdzenia skarżącego. Tymczasem skarżący nie kwestionował wprost wysokości stawki, a tym bardziej nie wywodził zasadności skargi z jego pokrzywdzenia, ale z naruszenia konkretnych przepisów postępowania, a także Konstytucji RP, podważając legalność prowadzonego postępowania. Faktycznie bowiem skarżący kwestionował prawidłowość rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, jak również zarzucał organowi przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów.
Wobec powyższego obowiązkiem Sądu była weryfikacja legalności przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w szczególności pod kątem zarzutów podniesionych przez skarżącego. Tymczasem Sąd zamiast dokonać prawidłowości oceny dowodów dokonanej przez organ, samodzielnie dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego, do czego nie był uprawniony.
W skardze kasacyjnej zwracano też uwagę, że niezrozumiałym było twierdzenie Sądu o bezzasadności wywodów skarżącego odnośnie badania rentowności i szacowania zysków przedsiębiorstw, albowiem badanie poziomu nakładów na parking czy kosztów jego utrzymania nie powinno mieć miejsca w rozpoznawanej sprawie. Uszło jednak uwadze Sądu, że jest to jeden z kluczowych argumentów, który w ocenie skarżącego przemawia za zasadnością skargi, bowiem w ocenie organu fakt, iż skarżący nie przedstawił dowodów dotyczących faktycznie poniesionych wydatków wyklucza możliwość ustalenia wysokości wynagrodzenia w kwocie dochodzonej przez skarżącego. Zdaniem skarżącego stosowanie kryterium stawek przyjętych w stosunkach danego rodzaju wyklucza kalkulowanie należnych stawek w oparciu o rzeczywiście poniesione koszty, czego najlepszym dowodem jest fakt, że organ ustalił wysokość stawki należnej przy zastosowaniu tzw. metody porównawczej, a więc w oderwaniu od rzeczywistych kosztów dozoru sprawowanego przez skarżącego. Jednocześnie stwierdził, że uwzględnienie stawki żądanej przez skarżącego jest niemożliwe albowiem nie wykazał on, iż odpowiada ona poniesionym przez niego kosztom dozoru. Ustalenia te pozostają w oczywistej sprzeczności.
W tej sytuacji trafne stwierdzenie Sądu, że nie jest rolą organu szacowanie kosztów i dochodu skarżącego powinno prowadzić do wniosku, że kontrolowane postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, jeżeli żądanie skarżącego nie zostało uwzględnione przez organ właśnie dlatego, iż nie wykazał on okoliczności, które nie powinny być przedmiotem postępowania a jednocześnie naruszenie to miało istotny wpływ na treść orzeczenia.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP autor skargi kasacyjnej wskazał, że nie można zgodzić się, że jednokrotne zapłacenie wyższej stawki na podstawie faktury nie może być podstawą domagania się, aby organ w każdym przypadku płacił taką stawkę. Wynikająca z Konstytucji zasada równości wobec prawa oznacza bowiem, że podmiot, którego sprawa została w określony sposób rozstrzygnięta ma prawo oczekiwać, iż w identycznym stanie faktycznym i prawnym kolejna sprawa zostanie rozstrzygnięta w taki sam sposób, niezależnie od tego, czy wcześniej została rozstrzygnięta kilkakrotnie w określony sposób, czy tylko jeden raz. Należy przy tym jednoznacznie podkreślić, że nie pojawiły się żadne nowe okoliczności, które uzasadniałyby odmienne rozstrzygnięcie, na które za organem powołuje się Sąd, nie podając jednak w dalszym ciągu, jakie to konkretnie ujawniły się okoliczności.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według obowiązujących norm.
W uzasadnieniu swego stanowiska podniósł, że skarżący kasacyjnie nie wykazał, jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć naruszenie przepisów postępowania wskazane w skardze kasacyjnej, a to stanowiło warunek konieczny skuteczności tego środka zaskarżenia.
Ponadto podniesiono, iż zarzut naruszenia art. 134 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może stanowić podstawę kasacyjną, ale
tylko w sytuacji stwierdzenia, że sąd I instancji, nie będąc związany zarzutami i
wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie wyszedł poza ich granice, mimo, że w danej sprawie powinien to uczynić a taka sytuacja w przedmiotowej
sprawie nie miała miejsca.
Niesłusznym - zdaniem organu - był także zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ zaskarżone
orzeczenie zawierało zarówno zwięzłe przedstawienie stanu sprawy oraz zarzutów
podniesionych w skardze i stanowiska pozostałych stron, jak też podstawę prawną
rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zarzut ten ograniczał się do nieprawidłowego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, co w przypadku uznania, że wyrok ten odpowiada prawu umożliwia oddalenie skargi kasacyjnej.
Ponadto podniesiono też, iż z samego faktu, że wynik kontroli zaskarżonego postanowienia, pod względem zgodności z prawem, nie był zgodny z oczekiwaniami strony skarżącej i to, że nie zgadzała się ona z tym wynikiem, nie może stanowić podstawy do stawiania zarzutu, iż takiej kontroli Sąd I instancji w ogóle nie przeprowadził.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. art. 32 ust. l
Konstytucji RP stwierdzono, iż był on całkowicie bezzasadny, gdyż zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię można podnosić tylko w przypadku niekwestionowania stanu faktycznego sprawy. W przeciwnym wypadku należy wskazywać na niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego czyli tzw. błąd subsumpcji, tj. wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada (lub nie odpowiada) hipotezie określonej normy prawnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 cytowanej wyżej ustawy nie wystąpiła, stąd też kontrola instancyjna ograniczała się jedynie do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Przechodząc do meritum należy wskazać, że nie są zasadne zarzuty naruszenia wskazanych przepisów postępowania, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zgodnie z kompetencjami skontrolował postanowienie i prawidłowo dokonał oceny postępowania dowodowego. Za bezsporne w niniejszej sprawie należy uznać, iż organ zwracał się do skarżącego o przekazanie dokumentów (informacji) wskazujących na konieczne wydatki poniesione przy sprawowaniu dozoru pojazdu marki [...] nr rej. [...]. Jak wynika z akt sprawy skarżący takich stosownych dokumentów i informacji ilustrujących owe wydatki nie przedstawił.
Stosownie zaś do art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 11, poz. 23 ze zm.), zwaną dalej ustawą o egzekucji "organ egzekucyjny przyzna na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór (...)". Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że zwrot powyższego wynagrodzenia następuje w momencie wykazania koniecznych wydatków poniesionych przez konkretnego dozorcę w stosunku do określonego pojazdu - w tym przypadku pojazdu marki [...] nr rej. [...]. Dodatkowo to na dozorcy ciąży obowiązek wykazania owych poniesionych kosztów. Zatem dyspozycja w art. 102 § 2 ustawy o egzekucji nie zakłada ustalenia wydatków odpowiadających przeciętnym wydatkom związanym z dozorowaniem rzeczy danego rodzaju tylko chodzi tu o konkretne wydatki.
Na takim stanowisku stoi również utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym przyjęto, że wydatki konieczne związane z wykonywaniem dozoru muszą być konkretne i muszą odnosić się do danego dozorcy i określonego pojazdu (vide. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2008 r. sygn. akt I OSK 62/08, wyrok NSA z dnia 20 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 1797/06, wyrok NSA z dnia 8 września 2006 r. sygn. akt I OSK 1185/05). Ponadto z dyspozycji art. 102 § 2 ustawy o egzekucji wynika, że dozorca nie tylko wskazuje konkretne konieczne wydatki poniesione na dozór konkretnego pojazdu, ale musi również przedstawić, w jaki sposób kwoty te zostały obliczone.
Naczelny Sąd Administracyjny po wnikliwej analizie akt sprawy stwierdza, że w przedmiotowej sprawie skarżący nie wskazał, jakie konieczne wydatki związane z dozorem pojazdu marki [...] nr rej. [...] poniósł - nie przedstawił stosownych dokumentów (informacji), ani też nie pokazał sposobu ich wyliczenia. W takim przypadku organ nie miał możliwości jakiejkolwiek ich oceny. Działania skarżącego sprowadzają się do negacji ustaleń i materiału dowodowego przedstawionego przez organ, który sam musiał ustalić te wydatki i zrobił to sięgając do metody porównawczej, która pozwoliła na określenie poziomu stawek innych przedsiębiorców zajmujących się tego rodzaju działalnością. Można by było mówić o naruszeniach w działaniu organu, gdyby ten nieprawidłowo ocenił stosowne dokumenty przedłożone przez skarżącego, których ten jednak, jak już wyżej wspomniano, nie przedstawił a powinien. Należy dodać, iż wprawdzie skarżący przedstawił dokumenty - faktury i cennik z wysokością opłat, ale dotyczyły one zupełnie innych stosunków umownych, a nie kosztów koniecznych poniesionych za dozór przedmiotowego pojazdu. W związku z powyższym, wobec braku udokumentowania rzeczywistych kosztów poniesionych na dozór konkretnego pojazdu zarzut skarżącego co do nieprawidłowości ustaleń poczynionych przez organ należało uznać za bezzasadny.
Również zarzuty podniesione w pkt 2 i 3 skargi kasacyjnej są nieuzasadnione, bowiem art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa składniki, jakie winno posiadać uzasadnienie wyroku tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W niniejszej sprawie wszystkie te elementy, które są niezbędne uzasadnienie wyroku zawiera: zarówno część historyczną, w której podano wszystkie istotne okoliczności sprawy jak i merytoryczne stanowisko Sądu, które wskazuje z jakich przyczyn Sąd wydał rozstrzygnięcie nie uwzględniające skargi. Wskazany wyżej przepis stanowi przede wszystkim o konstrukcji uzasadnienia. Dlatego też, nie ma podstaw do przyjęcia, aby Sąd pierwszej instancji dopuścił się uchybień przy jego konstruowaniu. Z faktu, iż skarżący nie zgadza się z ustaleniami Sądu nie można kwestionować prawidłowości uzasadnienia.
Całkowicie chybiony jest również zarzut naruszenia art. 32 ust 1 w związku z art. 8 Konstytucji, gdyż zapłacenie poprzednich faktur bez przeprowadzenia postępowania weryfikującego nie oznacza, jak słusznie Sąd pierwszej instancji podniósł, iż organ jest pozbawiony możliwości jego późniejszego przeprowadzenia i ustalenia zgodnie z art. 102 § 2 ustawy o egzekucji rzeczywistych kosztów dozoru. Zapłacenie faktury bez jej weryfikacji świadczy tylko o braku zastosowania przysługującego organowi prawa. Weryfikacja faktur przez przeprowadzenie postępowania w trybie w/w przepisu jest wyrazem stosowania prawa a nie naruszeniem konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.
Za niezasadne należało również uznać zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) . oraz art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , które to zarzuty są pochodną w stosunku do zarzutów merytorycznych skargi kasacyjnej. Jeżeli bowiem Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się wskazanych w nich naruszeń i zasadnie oddalił skargę, to z oczywistych względów prawidłowo zastosował art. 151cytowanej wyżej ustawy procesowej i nie było już podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, a więc zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w/w ustawy.
Z tych wszystkich względów uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 oraz 209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Oddalając wniosek Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, Sąd uznał, iż organ nie wykazał, aby takie niezbędne koszty w tym postępowaniu organ poniósł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło