I OSK 142/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-07-27

Skład orzekający: NSA Irena Kamińska, NSA Janina Antosiewicz, del. WSA Jacek Fronczyk (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pobyt teścia w szpitalu i konieczność poszukiwania adresów jego krewnych stanowi uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa osoby bezrobotnej w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, skutkującą pozbawieniem statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że pobyt teścia w szpitalu, nawet w stanie ciężkim, nie stanowił uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa osoby bezrobotnej w urzędzie pracy. Sąd podkreślił, że uzasadniona przyczyna musi mieć charakter obiektywny i niezależny od woli bezrobotnego, a sytuacja skarżącej świadczyła raczej o lekkomyślności i zaniedbaniu obowiązków, a nie o obiektywnej przeszkodzie uniemożliwiającej stawiennictwo.
Stan faktyczny
M. F. została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z powodu niestawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy w Starogardzie Gdańskim w wyznaczonym terminie. Jako przyczynę usprawiedliwiającą swoją nieobecność podała opiekę nad ciężko chorym teściem przebywającym w szpitalu i konieczność poszukiwania adresów jego krewnych. Organ pierwszej instancji i Wojewoda Pomorski uznali to usprawiedliwienie za nieuzasadnione, wskazując na brak przedstawienia stosownego zaświadczenia lekarskiego (ZUS ZLA) oraz na fakt, że teść przebywał w szpitalu i miał zapewnioną opiekę medyczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. F., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Irena Kamińska sędzia NSA Janina Antosiewicz sędzia del. WSA Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt III SA/Gd 347/11 w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [....] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 20 października 2011 r. o sygn. akt III SA/Gd 347/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. F. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Starosta Starogardzki, działając na podstawie art. 71 ust. 1 i 2, art. 72, art. 73 ust. 1 pkt 2 oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "b" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), orzekł o przyznaniu M. F. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Z karty rejestracyjnej bezrobotnego wynika, że w dniu [...] maja 2011 r. wyznaczony został zainteresowanej termin stawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy w Starogardzie Gdańskim. M.F. w ww. dniu nie stawiła się w Urzędzie. W dniu 30 maja 2011 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w Starogardzie Gdańskim wpłynęło pisemne usprawiedliwienie niestawiennictwa, w którym M.F. powołała się na fakt pobytu w szpitalu ciężko chorego teścia. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "a" i "b", oraz art. 33 ust 4 pkt 4 i art. 71 ust. 1 ww. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a także art. 104 kpa, Starosta Starogardzki orzekł o utracie przez M. F. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...] maja 2011 r. na okres 120 dni. W motywach decyzji organ wskazał, że strona nie stawiła się na wyznaczoną wizytę w Powiatowym Urzędzie Pracy w Starogardzie Gdańskim, a przedstawione usprawiedliwienie nie daje podstaw do uznania niestawiennictwa za uzasadnione. W odwołaniu od tej decyzji M. F. wyraziła swoje niezadowolenie, podnosząc, że rozstrzygnięcie jest dla niej krzywdzące. Wyjaśniła, że nie stawiła się w Urzędzie w wyznaczonym terminie z uwagi na ciężki stan zdrowia swojego teścia, który od dnia 8 maja 2011 r. przebywał w szpitalu na oddziale intensywnej terapii. Ponieważ lekarze nie dawali teściowi żadnych szans na przeżycie, poszukiwała adresów wszystkich krewnych, nie zajmując się akurat w tym czasie swoimi ważnymi sprawami. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Wojewoda Pomorski, mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 33 ust. 3 i 4 pkt 4 w związku z pkt 10, art. 71 ust. 1 i art. 80 ust. 2 ww. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, argumentując, że zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotni zobowiązani są do przedstawiania zaświadczenia o niezdolności do pracy wskutek choroby lub opieki nad chorym członkiem rodziny na druku określonym w odrębnych przepisach, tj. na formularzu ZUS ZLA. Nieprzedstawienie stosownego dokumentu skutkować musi pozbawieniem statusu bezrobotnego z pierwszym dniem niezdolności do pracy. W sprawie bezsporny jest fakt przyjęcia teścia odwołującej do szpitala w dniu 8 maja 2011 r. Jednakże na zawiadomieniu ze szpitala znajduje się informacja, że adresem zamieszkania teścia jest ul. [...]. Adres ten nie jest adresem odwołującej, co oznacza, że zainteresowana nie pozostaje z teściem we wspólnym gospodarstwie domowym. Tym samym, w świetle art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512 ze zm.), wyłączona jest możliwość otrzymania przez odwołującą zaświadczenia lekarskiego o niezdolności do pracy wskutek sprawowania opieki nad teściem. Przepis ten wymaga bowiem, aby osoba pozostająca pod opieką oraz ubezpieczony, a więc zainteresowana, pozostawali we wspólnym gospodarstwie domowym. W ocenie organu, niestawiennictwo na stosowne wezwanie oznacza niepotwierdzenie przez bezrobotnego gotowości do podjęcia pracy. To zaś obliguje do pozbawienia takiej osoby statusu bezrobotnego. Wskazywana przez stronę okoliczność opieki nad przebywającym w szpitalu teściem nie stanowi okoliczności usprawiedliwiającej niestawiennictwo w Urzędzie Pracy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję M. F. podniosła, że nie opiekowała się chorym teściem w szpitalu, lecz poszukiwała aktualnych adresów członków rodziny teścia, nie myśląc o swoich bieżących sprawach, w tym o obowiązku stawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy w Starogardzie Gdańskim. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. Na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. skarżąca, podtrzymując skargę, podała, że w S. zamieszkują dwie młodsze siostry męża, a w Starogardzie Gdańskim – wnuczka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając sprawę, uznał skargę za nieuzasadnioną. Wyjaśnił, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ww. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynkach pracy, zgodnie z którym starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 120 dni od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy w przypadku jednego niestawiennictwa. Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasy pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (z wyjątkiem osób niepełnosprawnych), zarejestrowana w urzędzie pracy, jeżeli odpowiada pozostałym warunkom wymienionym w ustawie. Sąd zaznaczył, że samo pozostawanie bez pracy nie determinuje jeszcze przynależności do kategorii "bezrobotnego", w rozumieniu ustawy. Niezbędna jest bowiem druga przesłanka, a mianowicie – dana osoba musi być zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Skoro zaś jednym z podstawowych elementów definicji "bezrobotnego" jest gotowość do podjęcia zatrudnienia, to bezrobotny musi mieć tego pełną świadomość i być pod tym względem w pełni dyspozycyjny. Toteż bezrobotny ma ustawowo określony obowiązek zgłaszania się do właściwego urzędu pracy. Potwierdzenie gotowości do podjęcia pracy oraz uzyskanie informacji o możliwości zatrudnienia nie może następować w terminach dogodnych i ustalonych przez samego bezrobotnego. Terminy te wyznaczane są przez organ zatrudnienia, co wprost wynika z art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Jest to o tyle istotne, że bezrobotny własnym podpisem potwierdza przyjęcie stosownego pouczenia w kwestii określonych obowiązków oraz terminów stawiennictwa (podpisy na karcie rejestracyjnej bezrobotnego m.in. w sekcji "D" – "Stawiennictwo w urzędzie pracy i propozycje przedłożone bezrobotnemu"). Nadto, na bezrobotnym spoczywa obowiązek usprawiedliwienia niestawiennictwa w wyznaczonym przez urząd pracy terminie przez wskazanie uzasadnionej przyczyny. Stosowne usprawiedliwienie powinno nastąpić w ciągu 7 dni od wyznaczonego terminu zgłoszenia się w urzędzie pracy. Niespełnienie ww. obowiązków obliguje z kolei organ zatrudnienia do podjęcia decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego oraz prawa przyznanego do zasiłku. WSA w Gdańsku zwrócił uwagę, że wprawdzie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie odwołuje się do jakichkolwiek wyjaśnień co do przyczyny absencji w urzędzie pracy, jednakże możliwość usprawiedliwienia niestawiennictwa ustawodawca jednoznacznie łączy z obowiązkiem wykazania uzasadnionej przyczyny niezgłoszenia się do organu zatrudnienia. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca nie zgłosiła się do Urzędu w wyznaczonym terminie, tj. w dniu [...] maja 2011 r., natomiast problemem sporym, jaki powstał, była kwestia, czy przytoczone przez skarżącą okoliczności można było potraktować jako uzasadnione przyczyny jej absencji. Zdaniem Sądu, zwrot "uzasadniona przyczyna" jest pojęciem niedookreślonym, którego ostateczną treść musi ustalić organ stosujący prawo w oparciu o konkretny stan faktyczny danej sprawy. Należy jednak mieć na uwadze, że w orzecznictwie od dawna przyjmuje się, że uzasadnione przyczyny to okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu, np. nagła choroba, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji lub inne nagłe zdarzenie typu pożar, powódź. Za uzasadnioną przyczynę nie uznaje się natomiast okoliczności powstałych tylko na skutek lekkomyślności czy niedbalstwa zainteresowanego. Jest to oczywiste gdyż osoba bezrobotna, w rozumieniu ustawy, musi liczyć się z obowiązkami, wiążącymi się z faktem posiadania takiego statusu i tak zorganizować swoje sprawy osobiste, aby skrupulatnie mogła wywiązać się z powinności przewidzianej w art. 33 ust. 3 ustawy. W opinii Sądu, okoliczności przedstawione przez skarżącą w realiach rozpatrywanej sprawy nie stanowią uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa w Urzędzie. Pobyt teścia w szpitalu, na który to wyłącznie powołała się skarżąca w usprawiedliwieniu z dnia 30 maja 2011 r., nie przekreślał bowiem definitywnie możliwości stawiennictwa w Urzędzie. Teść skarżącej miał zapewnioną opiekę ze strony szpitala, zaś ona nie była w stanie przedstawić stosownego zaświadczenia o niezdolności do stawiennictwa z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad tą osobą. W ocenie WSA w Gdańsku, identycznie postrzegać również należy działania skarżącej koncentrujące się na konieczności poszukiwania adresów najbliższych członków rodziny chorego teścia, o których to działaniach skarżąca pisze w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w skardze. Z kolei powoływanie się na "brak logicznego myślenia", względnie na brak zainteresowania swoimi ważnymi sprawami z uwagi na sytuację zdrowotną najbliższego członka rodziny, poczytywać należy w kategoriach okoliczności wskazujących na pewną ignorancję ze strony skarżącej w odniesieniu do ustawowo nałożonych na bezrobotnego obowiązków, rzutującą na słuszną odmowę uznania przyczyny niestawiennictwa w Urzędzie Pracy – celem potwierdzenia w wyznaczonym terminie gotowości do podjęcia zatrudnienia oraz uzyskania informacji o możliwości zatrudnienia i szkolenia – za uzasadnioną. Jednorazowe zaniedbanie ww. obowiązku z przyczyn, które nie mogą być zakwalifikowane do uzasadnionych, obligowało organ do pozbawienia skarżącej statusu bezrobotnego i pozbawienia prawa do zasiłku na okres 120 dni od dnia niestawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Starogardzie Gdańskim. Dlatego też, uznając zarzuty skarżącej za nieuzasadnione, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła M.F., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według obowiązujących norm, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu. Na podstawie art. 174 pkt 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 4 pkt 4 ww. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i pozbawienie skarżącej statusu osoby bezrobotnej, pomimo że zainteresowana w terminie 7 dni powiadomiła Powiatowy Urząd Pracy w Starogardzie Gdańskim o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa w wyznaczonym terminie. Ponadto, w oparciu o art. 174 pkt 2 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to: - art. 3 § 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" tej ustawy w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80. oraz art. 107 § 3 kpa, poprzez ich niezastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu skargi i nieuchyleniu zaskarżonej decyzji, pomimo że decyzja ta wydana została z naruszeniem wskazanych przepisów procedury administracyjnej w związku z art. 140 kpa, albowiem rozstrzygnięcia w sprawie zostały podjęte bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz z pominięciem słusznego interesu obywatela i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, - art. 141 § 4 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieprawidłowe uzasadnienie wyroku i nieodniesienie się do wszystkich argumentów podnoszonych przez skarżącą przed Sądem I instancji, które to uchybienia, zdaniem autora skargi kasacyjnej, miały istotny wpływ na wynik sprawy i świadczą o niewłaściwie przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie, wskazując, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku jest prawidłowy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, co sprawia, że nie zasługuje na uwzględnienie. Przedstawione w podstawach kasacyjnych zarzuty dotyczą zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, gdyż tylko w przypadku prawidłowo przeprowadzonego postępowania przez Sąd I instancji, możliwe było wydanie zaskarżonego wyroku. Zarzuty podniesione w tym zakresie dotyczą naruszenia art. 3 § 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" tej ustawy w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80. oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), poprzez ich niezastosowanie w sprawie, polegające na nieuwzględnieniu skargi i nieuchyleniu zaskarżonej decyzji, pomimo że decyzja ta wydana została z naruszeniem wskazanych przepisów procedury administracyjnej w związku z art. 140 kpa, albowiem rozstrzygnięcia w sprawie zostały podjęte bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz z pominięciem słusznego interesu obywatela i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Jednocześnie autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 141 § 4 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieprawidłowe uzasadnienie wyroku i nieodniesienie się do wszystkich argumentów podnoszonych przez skarżącą przed Sądem I instancji, które to uchybienia, w jego ocenie, miały istotny wpływ na wynik sprawy i świadczą o niewłaściwie przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej. W związku z tak sformułowanymi zarzutami, należy wyjaśnić, że naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale jedynie w przypadku, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), co oznacza, że na stronie skarżącej ciąży obowiązek wykazania, że gdyby nie doszło do zarzucanego naruszenia procedury, to wyrok, jaki by zapadł, byłby zupełnie odmiennej treści. Tymczasem autor skargi kasacyjnej nie wykazał takiej zależności ani w samych podstawach kasacyjnych, ani w ich uzasadnieniu. Niewykazanie rzeczonej zależności wynika jednak z faktu, że Sąd I instancji w pełni zasadnie uznał, iż wydane w sprawie decyzje są zgodne z prawem, a przedstawione w motywach zaskarżonego wyroku przepisy prawa, jak również ich prawidłowa wykładnia i zastosowanie, nie dają podstaw ani do kwestionowania samego rozstrzygnięcia, jak i jego uzasadnienia. Zgodnie z brzmieniem art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 120 dni od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy w przypadku jednego niestawiennictwa. Przepis ten obliguje organ zatrudnienia do pozbawienia statusu bezrobotnego w związku z niespełnianiem warunków określonych w definicji bezrobotnego, zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a mianowicie – warunku gotowości i zdolności do podjęcia zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej. Organ zatrudnienia, wyznaczając bezrobotnemu termin wizyty w powiatowym urzędzie pracy, nie tylko działa w celu aktywizacji bezrobotnego, której głównym celem jest znalezienie mu zatrudnienia, ale także weryfikuje jego gotowość i zdolność do podjęcia zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej. Zatem, jak słusznie wskazał WSA w Gdańsku, samo pozostawanie bez pracy nie oznacza jeszcze, że osoba taka korzysta ze statusu bezrobotnego, bowiem konieczna jeszcze jest jej zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia. Bezrobotny, zainteresowany uzyskaniem pracy, musi więc, stawiając się w powiatowym urzędzie pracy, co jest jego obowiązkiem, wykazać swą dyspozycyjność, by organ zatrudnienia mógł ocenić jego gotowość i zdolność do podjęcia pracy. Terminy wizyt w powiatowym urzędzie pracy wyznaczane są przez organ zatrudnienia, o czym stanowi art. 33 ust. 3 ww. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zaś bezrobotny potwierdza własnym podpisem fakt powiadomienia go o wizycie. Przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 przedmiotowej ustawy wprawdzie dopuszcza możliwość niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, jednakże na bezrobotnym spoczywa wówczas obowiązek usprawiedliwienia niestawiennictwa, poprzez wskazanie uzasadnionej przyczyny. Choć prawodawca posłużył się tu pojęciem nieostrym ("uzasadniona przyczyna"), to nie powinno budzić wątpliwości, że w tym przypadku chodzi tylko o takie powody niestawiennictwa bezrobotnego w powiatowym urzędzie pracy, które – obiektywnie rzecz ujmując – uniemożliwiały mu stawienie się w wyznaczonym terminie. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie stawiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Starogardzie Gdańskim w dniu [...] maja 2011 r., natomiast jako powód swojej absencji w wyznaczonym terminie podała fakt opieki nad przebywającym w szpitalu teściem. Sąd I instancji właściwie przyjął, że ta okoliczność nie może być uznana za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa bezrobotnego. Istotnie bowiem przebywający w szpitalu teść skarżącej miał zapewnioną opiekę medyczną ze strony personelu szpitala, ta zaś w takiej sytuacji nie czyniła niezbędnym pobytu skarżącej w szpitalu, zwłaszcza w czasie wyznaczonej wizyty w Urzędzie, a tym samym – nie uniemożliwiała jej stawiennictwa w nim, celem wyrażenia gotowości i zdolności do podjęcia pracy. WSA w Gdańsku trafnie argumentuje, że zdarzeniami, które mogą usprawiedliwiać niestawiennictwo bezrobotnego w urzędzie w wyznaczonym dniu, są jedynie okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu, np. nagła choroba, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji lub inne nagłe zdarzenie typu pożar, powódź. Tymczasem postawa skarżącej może świadczyć o jej lekkomyślności czy wręcz zaniedbaniu ciążącego na niej obowiązku stawienia się w Urzędzie w wyznaczonym dniu, co w żaden sposób nie może być kwalifikowane w kategoriach uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu powyższego przepisu. Jednorazowe zaniedbanie ww. obowiązku z powodu, który nie może być zakwalifikowany jako uzasadniony, obligowało organ zatrudnienia do pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku na okres 120 dni od dnia niestawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Starogardzie Gdańskim, zaś Sąd I instancji – do oddalenia skargi. Należy także wyjaśnić stronie skarżącej, że właściwym do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, świadczonej z urzędu, jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (art. 209, art. 210, art. 250, art. 258 § 2 pkt 8 i § 3 oraz art. 259 i art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2007 r. o sygn. akt I GSK 144/07, LEX nr 365811). Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), pełnomocnik winien złożyć Sądowi I instancji stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło