I OSK 1448/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-07-08
Skład orzekający: Anna Lech, Janina Antosiewicz, Małgorzata Masternak – Kubiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie policjanta na stanowisko służbowe, które w wyniku zmiany przepisów wykonawczych ma niższy stopień etatowy i inną grupę zaszeregowania, jest dopuszczalne na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o Policji, czy też wymaga zastosowania art. 38 tej ustawy?Ratio decidendi
Przeniesienie policjanta na stanowisko służbowe o niższym stopniu etatowym i innej grupie zaszeregowania, nawet jeśli jest to konsekwencja zmiany przepisów wykonawczych, nie może być dokonane wyłącznie na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o Policji. W takiej sytuacji, gdy nie ma możliwości mianowania na stanowisko równorzędne, należy zastosować tryb określony w art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, przewidujący przeniesienie na niższe stanowisko służbowe w razie likwidacji zajmowanego stanowiska lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła policjanta R.G., który został zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska eksperta Biura Spraw Wewnętrznych (12 grupa zaszeregowania, stopień etatowy młodszego inspektora) i mianowany na nowe stanowisko eksperta w Komendzie Głównej Policji (9 grupa zaszeregowania, stopień etatowy podinspektora). Zmiana ta była konsekwencją nowelizacji rozporządzenia MSWiA dotyczącego uposażeń policjantów, która zlikwidowała stanowiska w Biurze Spraw Wewnętrznych. Policjant zarzucił, że nowe stanowisko jest niższe od poprzedniego, co narusza przepisy ustawy o Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że przeniesienie było dopuszczalne na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o Policji i wynikało ze zmiany prawa. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji. Zasądził od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz R.G. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Anna Lech, Sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.), Sędzia WSA del. do NSA Małgorzata Masternak – Kubiak, Protokolant asystent sędziego Małgorzata Penda, po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1611/08 w sprawie ze skargi R.G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stanowisko służbowe 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz R.G. kwotę 197 (sto dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1611/08, oddalił skargę R.G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2008 r. nr [...] r. w przedmiocie mianowania na stanowisko służbowe.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach:
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji ostateczną decyzją z dnia [...] października 2008 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], wydany na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), § 1, § 9 ust. 4, § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732) oraz § 1, § 3, § 5 pkt 2 i pkt 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 8 lutego 2008 r. zmieniającego ww. rozporządzenie i ustalając z dniem 1 stycznia 2008 r. dla R.G. uposażenie zasadnicze w 9 grupie zaszeregowania z mnożnikiem 1,95 kwoty bazowej, wynoszącej 1493,42 w wysokości 2910 zł, z dodatkiem służbowym w kwocie 875 zł miesięcznie praz dodatkami specjalnymi w wysokości 30% kwoty bazowej.
Powyższa decyzja Komendanta Głównego Policji została wydana po uprzednim uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2008 r. przez Ministra z powodu zwolnienia R.G. z dniem [...] grudnia 2007 r. zamiast z dniem [...] lutego 2007 r., do kiedy to istniały dotychczasowe stanowiska.
W decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. Komendant Główny Policji zwolnił jednocześnie z dniem [...] lutego 2008 r. R.G. z zajmowanego stanowiska służbowego i z dniem 14 lutego 2008 r. mianował go na stanowisko eksperta Sekcji Operacyjno-Rozpoznawczej Wydziału w Krakowie Zarządu III z wyżej podanym uposażeniem.
MSWiA nie uwzględnił dowołania R.G. od decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. i w dniu [...] października 2008 r. utrzymał ją w mocy.
W motywach decyzji organ podał, że rozporządzeniem MSWiA z dnia 8 lutego 2008 r. zmieniającym rozporządzenie z dnia 6 grudnia 2001 r., dokonano przeszeregowania stanowisk służbowych, co wiązało się ze zmniejszeniem ilości grup zaszeregowania policjantów z 19 do 16. W związku z tym, dotychczasowe stanowiska występujące w Biurze Spraw Wewnętrznych, poza stanowiskiem dyrektora Biura Spraw Wewnętrznych, z dniem 1 stycznia 2008 r. zostały usunięte z katalogu stanowisk służbowych, określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r.
Minister przyjął, że zgodnie z powyższą regulacją, stanowisko eksperta Biura Spraw Wewnętrznych – zaszeregowane w 12 grupie uposażenia zasadniczego – zostało przemianowane na analogiczne stanowisko służbowe eksperta w Komendzie Głównej Policji, zaszeregowane w 9 grupie uposażenia zasadniczego.
Zdaniem organu, nie oznacza to, że funkcjonariusz został mianowany na niższe stanowisko służbowe w stosunku do zajmowanego dotychczas, lecz na nowe stanowisko, określone w tabeli zaszeregowania stanowisk służbowych policjantów, według załącznika nr 2 do wyżej powołanego rozporządzenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję R.G. zarzucił rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 38 i art. 34 ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, wskazując, że został mianowany na niższe stanowisko służbowe bez zachowania obowiązujących wymogów. Podniósł, że organ naruszył również przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 107 § 3 i art. 108 § 1 i 2 K.p.a.
Stanowisko, na które został mianowany rozkazem z dnia [...] sierpnia 2008 r., jest niższe od poprzednio zajmowanego, bowiem było ono zaszeregowane do grupy 12, obecne zaś do grupy 9, zamiast do 10. Obniżono mu też stopień etatowy z młodszego inspektora na podinspektora.
Skarżący stwierdził, że zgodnie z treścią art. 34 ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji organ nie ma podstaw do określenia warunków, umożliwiających przenoszenie funkcjonariuszy na niższe stanowiska służbowe. Zdaniem skarżącego, jest to możliwe jedynie w odniesieniu do stanowiska wyższego. Podniósł także, że zajmowane przez niego stanowisko nie uległo likwidacji, a jedynie została zmieniona jego nazwa. Wskazał, że w Biurze Spraw Wewnętrznych nie było też reorganizacji, nie proponowano mu objęcia innego równorzędnego stanowiska, a obowiązujące przepisy nie dają podstaw do mianowania funkcjonariusza na "nowe" stanowisko służbowe – policjanta mianuje się bowiem na wyższe lub równorzędne stanowisko. W ocenie skarżącego, w stosunku do niego nie zachodzą przesłanki z art. 38 ustawy o Policji, który normuje warunki przeniesienia funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe.
Zdaniem skarżącego poza wymierną stratą finansową w wynagrodzeniu, odebrano mu możliwość awansu w stopniu. Poprzednio zajmowane stanowisko w grupie 12 zaszeregowania, dawało mu możliwość awansu do stopnia młodszego inspektora. Obecne stanowisko w 9 grupie nie daje takiej możliwości awansu. Skarżący stwierdził, że rozkazowi personalnemu z dnia [...] sierpnia 2008 r. nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, a odwołanie zostało wniesione w terminie, zatem rozkaz ten wszedł do obrotu prawnego niezgodnie z obowiązującym prawem. Skarga kasacyjna domaga się stwierdzenia nieważności rozkazu Komendanta Głównego Policji z 28 sierpnia 2008 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
\N odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, gdyż z uwagi na fakt likwidacji stanowisk w Biurze Spraw Wewnętrznych z dniem 14 lutego 2008 r., funkcjonariuszowi przyznano stawkę uposażenia zasadniczego, określoną dla analogicznego stanowiska w Komendzie Głównej Policji.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 107 § 3 i art. 108 K.p.a., Minister uznał je za nietrafne. Podniósł, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest kompletne, wyczerpujące i prawidłowo sporządzone, a przepisy rozporządzenia MSWiA z dnia 8 lutego 2008 r. mają bezwzględnie obowiązujący charakter w zakresie sposobu i terminów wprowadzenia zmian w znowelizowanych przepisach, a zatem organ nie miał możliwości zastosowania uznaniowości w sprawie określenia statusu służbowego skarżącego.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, iż zarówno rozporządzenie MSWiA z 2001 r. jak i zmieniające je rozporządzenie z 8 lutego 2008 r. mają swoją podstawę prawną w treści art. 101 ust. 2, art. 102 i art. 104 ust. 6 ustawy o Policji. Przepisy te stanowią delegację ustawową dla Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do określenia:
– szczegółowych zasad otrzymywania oraz wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, uwzględniając grupy zaszeregowania i odpowiadające im stawki uposażenia, zaszeregowanie stanowisk służbowych do poszczególnych grup i odpowiadające im policyjne stopnie etatowe, warunki podwyższania tego uposażenia, a także sposób ustalania jego wzrostu z tytułu wysługi lat (art. 101 ust. 2);
– szczegółowych zasad ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego przy uwzględnieniu rodzaju okresów służby, pracy i innych okresów podlegających zaliczeniu do wysługi, sposób jej dokumentowania oraz tryb postępowania w tych sprawach (art. 102);
– szczegółowych zasad otrzymywania oraz wysokości dodatków do uposażenia,
przy uwzględnieniu ich rodzaju i charakteru przesłanek ich przyznawania lub podwyższania na stałe lub na czas określony, warunków obniżania lub cofania dodatku oraz stanowisk uprawniających do dodatku funkcyjnego (art. 104 ust. 6).
Oznacza to, że ustawodawca przyznał Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji prawo kształtowania zasad uposażenia policjantów i zaszeregowania stanowisk służbowych do poszczególnych grup, uwzględniając odpowiadające im policyjne stopnie etatowe. W oparciu o tę delegację Minister wydał rozporządzenie z dnia 6 grudnia 2001 r. i dokonał zmiany jego przepisów rozporządzeniem z dnia 8 lutego 2008 r., wprowadzając odpowiednie załączniki. Wyposażenie Ministra w takie kompetencje Sąd uznał za legislacyjnie prawidłowe. Choć skarżący nie formułuje
bezpośredniego zarzutu w tym zakresie, Sąd nie stwierdził przekroczenia delegacji ustawowej przez Ministra przy wydawaniu wspomnianych rozporządzeń.
Przepisy rozporządzenia zmieniającego dokonały zmiany przeszeregowań poszczególnych policjantów w zależności od ich stopni etatowych, w zakresie grup policjantów, stawek uposażenia zasadniczego, dodatków do uposażenia. Na skutek nowelizacji załącznika nr 2 do rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r, wprowadzonej rozporządzeniem z dnia 8 lutego 2008 r., usunięte zostały stanowiska, zawierające w nazwie dodatkowe określenie "Biura Spraw Wewnętrznych", z wyjątkiem stanowiska dyrektora Biura Spraw Wewnętrznych.
Zgodnie z treścią § 5 pkt 2 rozporządzenia z dnia 8 lutego 2008 r., policjantowi pełniącemu – w dniu wejścia w życie rozporządzenia – służbę na stanowisku, zawierającym w nazwie określenie "Biuro Spraw Wewnętrznych", przyznaje się stawkę uposażenia zasadniczego, określoną dla analogicznego stanowiska w Komendzie Głównej Policji. Stosownie zaś do treści § 6 tego rozporządzenia, zaszeregowanie stanowisk służbowych policjantów do poszczególnych grup zaszeregowania i odpowiadające im policyjne stopnie etatowe, stawki uposażenia zasadniczego oraz dodatki do uposażenia, a także warunki ich otrzymywania, określone w rozporządzeniu Ministra z dnia 6 grudnia 2001 r, stosuje się przy ustalaniu uposażeń, przysługujących policjantom od dnia 1 stycznia 2008 r.
Oznacza to, że nowelizacja rozporządzenia pozbawiła policjantów, pełniących dotychczas służbę na stanowiskach w Biurze Spraw Wewnętrznych Komendy Głównej Policji, prerogatyw (przywilejów) w uposażeniu i możliwości awansu, jakie posiadali, w porównaniu z policjantami o tych samych stopniach służbowych, lecz pełniących służbę na innych stanowiskach, w innych komórkach organizacyjnych KGP.
W związku z tym, aby zmiany - wprowadzone rozporządzeniem z dnia 8 lutego 2008 r. – mogły być zastosowane w praktyce, koniecznym było wydanie przez przełożonego każdego policjanta, zajmującego stanowisko, zawierające w nazwie określenie "Biuro Spraw Wewnętrznych", stosownego rozkazu personalnego. Zatem Komendant Główny Policji, wydając rozkaz personalny w sprawie skarżącego, był zobligowany do jego wydania i zastosowania nowych przepisów.
Sąd podkreślił iż w niniejszej sytuacji, na skutek zmiany przepisów prawa, nastąpiła konieczność wydania takiego rozkazu. Rozkaz ten jest więc konsekwencją zmiany prawa, a nie zmiany przez przełożonego warunków służby danego policjanta, wynikających jedynie ze stanu faktycznego.
To rozróżnienie jest szczególnie istotne dla oceny zastosowania w sprawie art. 32 ust. 1 ustawy o Policji i świadomego pominięcia przez organ art. 38 tej ustawy.
Zdaniem Sądu Komendant Główny Policji musiał zastosować art. 32 ust. 1 ustawy, gdyż konieczne było zwolnienie funkcjonariusza z dotychczas zajmowanego stanowiska po to, by móc go mianować na stanowisko przewidziane w znowelizowanym rozporządzeniu. Organ ten nie był zatem kreatorem zmiany warunków służby, bowiem zmiana ta dokonała się poza nim – poprzez zmianę przepisów prawa. W związku z tym, Komendant Główny Policji był w niniejszej sprawie jedynie wykonawcą znowelizowanych przepisów rozporządzenia, dokonującym stosownych zmian w zakresie stosunku służbowego.
Taka sytuacja – zmiana prawa, jest całkowicie odmienna od jakichkolwiek przesłanek, zawartych w treści art. 38, który reguluje przeniesienie policjanta na niższe stanowisko. Dlatego też przepis ten nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie. Przepis ten można stosować jedynie wtedy, gdy policjanta przenosi się na niższe stanowisko ze ściśle określonych w tym przepisie powodów. Podkreślenia jednak wymaga, że rozumienie "niższego stanowiska" odnosi się do danej tabeli zaszeregowania, stanowiącej punkt odniesienia dla potrzeby porównania stanowiska sprzed i po przeniesieniu.
W niniejszej sprawie skarżący dokonuje porównania parametrów kwotowych (uposażenie, dodatki) i możliwości awansu swojego stanowiska służbowego przed i po zmianie. W ocenie Sądu porównanie takie jest jedynie sztucznym zabiegiem, gdyż odnosi się do parametrów stanowiska służbowego skarżącego przed i po zmianie przepisów prawa w związku z nowelizacją rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r., wprowadzoną rozporządzeniem z dnia 8 lutego 2008 r. Zatem punkt odniesienia stanowią przepisy prawa, określające inne zaszeregowania policjantów. Porównania takie są oczywiście dopuszczalne, w ocenie względniejszego prawa dla funkcjonariusza, ale całkowicie chybione z punktu widzenia oceny legalności wydanych decyzji.,
Analizując art. 38 ustawy pragmatycznej Sąd stwierdza, iż przez "niższe" stanowisko rozumie stanowisko niższe w ramach jednej, aktualnie obowiązującej struktury, a nie jako rezultat porównania stanowisk z dwóch różnych struktur, obowiązujących w różnych przedziałach czasowych. Za takim rozumieniem przepisu art. 38 przemawia to, że reguluje on jedynie zasady przenoszenia policjanta na niższe stanowisko służbowe, w ramach jednej konkretnej regulacji, określającej zaszeregowanie i uposażenie.
Zdaniem Sądu argumentację tę wspiera pogląd wyrażony w wyroku NSA z 23 stycznia 2003 r. sygn. akt II SA 4054/01 (Lex 142225) dotyczący wprawdzie art. 149 ust. 1 ustawy o Policji, lecz ponieważ ta sprawa dotyczy zmiany prawa (nowelizacji przepisów wykonawczych), to powoływany wyrok NSA wykluczający stosowanie art. 38 ust. 4 ustawy w przypadku zmiany prawa jest szczególnie istotny.
WSA nie uznał za zasadny zarzutu naruszenia art. 38 i 34 ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, gdyż pierwszy z nich nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, natomiast drugi łączy się wprost z zastosowanym przez organ art. 32 ust. 1, którego Komendant Główny mianując funkcjonariusza na określone stanowisko rozkazem personalnym nie naruszył.
Za chybiony uznał Sąd podnoszony przez skarżącego zarzut, że zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy niekorzystny dla funkcjonariusza rozkaz personalny, obniżający jego uposażenie, czym narusza art. 101 ust. 2 ustawy pragmatycznej.
Przepis ten, ustalając delegację dla Ministra do wydania przedmiotowego rozporządzenia wskazuje, że rozporządzenie ma – między innymi – określać "warunki podwyższania tego uposażania". Dotyczy to jednak zasad podwyższania uposażenia w ramach konkretnego rozporządzenia – jednej regulacji, i nie może odnosić się do porównywania zapisów, dotyczących uposażenia, zawartych w różnych rozporządzeniach. Podnieść tu nadto należy, że właśnie poprzednie zapisy przedmiotowego rozporządzenia (sprzed nowelizacji z dnia 8 lutego 2008 r.) w sposób nierówny traktowały policjantów, pełniących służbę w Biurze Spraw Wewnętrznych KGP, w porównaniu z innymi policjantami, posiadającymi taki sam stopień służbowy, lecz pełniącymi służbę na innych stanowiskach, w innych komórkach organizacyjnych KGP. Obecnie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zlikwidował te różnice.
Również zarzut naruszenia przez organy obu instancji art. 107 § 3 i art. 108 § 1 i 2 K.p.a. Sąd uznał za niezasadny.
Samo sformułowanie osnowy rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji oraz moment wejścia w życie rozporządzenia z dnia 8 lutego 2008 r. zmieniającego rozporządzenie z dnia 6 grudnia 2001 r. na co przedmiotowy rozkaz powoływał się, dopuszczało, w ocenie Sądu pominięcie nadania rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności. Zważyć tu należy, że przedmiotowy rozkaz personalny jest skutkiem zmiany prawa, a nie zmiany stanu faktycznego. Zresztą skarżący sam przyznaje, że zmiany w zakresie jego stosunku służbowego nie są wynikiem likwidacji stanowiska służbowego, czy przeprowadzonej reorganizacji. Uzasadnienia obu wydanych decyzji
wyjaśniają motywy działania organów w przedmiotowej sprawie, co czyni w ocenie Sądu niezasadny zarzut naruszenia art. 107 §3 K.p.a.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zw. dalej ustawa P.p.s.a.), oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R.G., reprezentowany przez radcę prawnego Krzysztofa Śmierciaka i zaskarżając wyrok w całości, skargę kasacyjną oparł na obu podstawach art. 174 ustawy P.p.s.a. zarzucając:
1) naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, a raczej niezastosowanie art. 38 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji,
2) naruszenie przepisów postępowania art. 7, 8 i 107 § 3 K.p.a., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik postępowania.
Skarga kasacyjna domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości, uchylenia decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor stwierdza, iż art. 38 ustawy o Policji wyraźnie i enumeratywnie określa przypadku, w których przełożony służbowy jest uprawniony do przeniesienia policjanta na niższe stanowisko służbowe, tym samym dopuszczając w przypadkach niewymienionych – przeniesienie wyłącznie na stanowisko równorzędne.
W zaskarżonym wyroku Sąd błędnie stanął na stanowisku, iż w niniejszej sprawie miało miejsce przeniesienie na równorzędne stanowisko służbowe.
Jako argument kasator przytoczył wyrok NSA z 19 października 2007 r. I OSK 100/97, w którym Naczelny Sąd Administracyjny b. precyzyjnie określił przesłanki jakie musiałyby zostać spełnione, by można uznać, iż przeniesienie następuje na stanowisko równorzędne. Zgodnie z powyższym orzeczeniem "pojęcie stanowiska równorzędnego oznacza przeniesienie na stanowisko o identycznych parametrach uposażenia zasadniczego, takim samym dodatku służbowym i stopniu etatowym." Jak bezspornie wynika z akt sprawy co najmniej jeden z ww. warunków nie zachodzi – a mianowicie przeniesienie skarżącego nastąpiło na stanowisko o niższym stopniu etatowym. O ile bowiem poprzednio skarżący zajmował stanowisko z policyjnym stopniem etatowym młodszego inspektora, to wskutek wydania zaskarżonych decyzji stanowisko to zostało obniżone do podinspektora. Zarówno Minister jak i Komendant Główny Policji w swych decyzjach powoływali się na konieczność podjęcia takich właśnie, a nie innych rozstrzygnięć z uwagi na zmianę przepisów rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. rozporządzeniem z dnia 8 lutego 2008 r. Przepis § 5 pkt 2 tegoż ostatniego stanowi, iż policjantowi pełniącemu w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia służbę na stanowisku zawierającym w nazwie określenie Biura Spraw Wewnętrznych z wyjątkiem stanowiska Dyrektora Biura Spraw Wewnętrznych – przyznaje się stawkę uposażenia zasadniczego określoną dla analogicznego stanowiska w Komendzie Głównej Policji.
Zdaniem kasatora zastosowanie przepisów aktu wykonawczego nie może stać w sprzeczności z zapisami ustawy o Policji. Skoro zatem stanowisko "analogiczne", na które w myśl literalnego brzmienia rozporządzenia miało nastąpić przeniesienie, nie jest stanowiskiem równorzędnym w rozumieniu ustawy, z uwagi na niższy stopień etatowy – to nie wolno było dokonać takiego przeniesienia, lecz należało znaleźć stanowisko równorzędne (z uwzględnieniem wszystkich elementów równorzędności zgodnie z w/w wyrokiem NSA), a w każdym bądź razie nie niższe od dotychczas, zajmowanego przez stronę.
Organy obu instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuściły się naruszenia przepisów art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a. Poza lakonicznym stwierdzeniem w zaskarżonym wyroku że " zarzut naruszenia przez organ art. 38 oraz art. 34 ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji jest niezasadny" nie zawarto innego uzasadnienia na stwierdzenie, że przeniesienie miało równorzędny charakter. Za wystarczające uznano, iż nowe stanowisko jest analogiczne w rozumieniu powołanego wcześniej rozporządzenia MSWiA. Obowiązek praworządnego działania organów Państwa, zasada prawdy obiektywnej oraz zasada pogłębiania zaufanie obywateli do organów Państwa nie zostały w niniejszym orzeczeniu WSA zrealizowane. Podobnie też wadami obciążone jest uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, gdyż nawet wskazując, iż zarzut naruszenia przez organy obu instytucji art. 107 § 3 i 108 § 1 i 2 jest niezasadny, Sąd szczegółowo odniósł się jedynie do kwestii natychmiastowej wykonalności rozkazu, pomijając zupełnie kwestie uzasadnienia. Gdyby Sąd zadał sobie trud pełniejszego przeanalizowania zaskarżonych decyzji pod kątem należytego ich uzasadnienia, musiałby dostrzec, że skarżący został wskutek owych decyzji ograniczony w możliwości awansu na stopniu służbowym w ramach zajmowanego stanowiska, tak więc de facto został mianowany na niższe stanowisko służbowe, co było niedopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów ustawy o Policji, a nadto zaskarżone decyzje nie zawierały w tym zakresie stosownej podstawy prawnej,
Autor podkreśla także, ,iż zaskarżony wyrok nie koreluje w żaden sposób z innymi wyrokami wydanymi przez ten sam Sąd w analogicznych sprawach, w których miało miejsce uchylenie zaskarżonych decyzji (wyroki z dnia 5 lutego 2009 r. II SA/Wa 1604/08 i z dnia 10 lutego 2009 r. II SA/Lu 1605/09).
Podniesione zarzuty zdaniem kasatora uzasadniają żądanie uchylenia zaskarżonego wyroku oraz decyzji organów obu instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwiony zarzut naruszenia prawa materialnego.
Stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż wobec wprowadzenia nowych rozwiązań legislacyjnych dotyczących uposażenia policjantów wyłączone jest stosowanie przepisu art. 38 ustawy, który zdaniem Sądu dotyczy przypadków porównywania stanowisk w ramach jednej struktury – nie jest zasadne.
Nie kwestionując uprawnień Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do szczegółowego uregulowania zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów przy uwzględnieniu grup zaszeregowania i odpowiadających im stawek uposażenia, zaszeregowania stanowisk do poszczególnych grup i odpowiadających im stopni etatowych należy stwierdzić, iż uprawnienie to musi pozostawać w zgodzie z ustawą.
W hierarchii źródeł prawa ustanowionego w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (art. 87 § 1) normy ustawowe mają dominujący charakter, zaś rozporządzenia jako akty niższego rzędu są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania (art. 92 Konstytucji).
Ustawowe upoważnienie dla Ministra do regulowania w drodze aktu wykonawczego określonych wyżej kwestii nie oznacza jednak, iż w akcie wykonawczym (rozporządzeniu) można wyłączyć stosowanie przepisów ustawowych.
Minister w ramach ustawowej delegacji może na nowo ustalić zaszeregowanie stanowisk służbowych policjantów do poszczególnych grup oraz odpowiadających im stopni etatowych, jednakże ta nowa regulacja musi odbywać się z zachowaniem zasad zawartych w ustawie. Żaden przepis podustawowy nie może wyłączyć stosowania przepisów ustawy.
Zaskarżona do Sądu decyzja utrzymywała w mocy rozkaz personalny wydany na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o Policji oraz przepisów rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. zmienionego rozporządzeniem tegoż organu z dnia 8 lutego 2008 r.
Oceniając zasadność podstawy prawnej w zakresie art. 32 ust. 1 należy stwierdzić, iż przepis ten ma charakter kompetencyjny i określa jedynie organy uprawnione do podejmowania decyzji w kwestiach mianowania na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk.
Uwzględnić należy to, iż w orzecznictwie ukształtował się pogląd, że na podstawie tego przepisu zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego może nastąpić na stanowisko równorzędne ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym.
Wynika to a contrario z art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, który wymienia w sposób wyczerpujący przesłanki uzasadniające przeniesienie funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe. Przyjmuje się zatem w orzecznictwie, iż właściwy komendant z urzędu uprawniony jest na podstawie art. 32 ust. 1 do przeniesienia policjanta na równorzędne stanowisko w tej samej miejscowości bez jego zgody.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż organy Policji wydając decyzję na podstawie art. 32 ust. 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. nie odniosły się w ogóle do zakazu wynikającego z art. 38 ustawy oraz zagadnienia równorzędności stanowisk. R.G. na podstawie rozkazu personalnego z 28 września 2007 r. z dniem 1 października 2007 r. mianowany został na stanowisko eksperta Biura Spraw Wewnętrznych z 12 grupą zaszeregowania i stopniem etatowym młodszego inspektora. Przyznana grupa uposażenia i stopień etatowy odpowiadał pozycji nr 46 załącznika 2 do rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. według stanu na dzień nominacji.
W wydanym rozporządzeniu z dnia 8 lutego 2008 r. zmieniającym akt wykonawczy z 2001 r. w § 5 stwierdzono, iż policjantowi pełniącemu w dniu wejścia w życie nowelizującego rozporządzenia służbę na stanowisku zawierającym w nazwie określenie "Biura Spraw Wewnętrznych" z wyjątkiem stanowiska Dyrektora Biura Spraw Wewnętrznych – przyznaje się stawkę uposażenia zasadniczego określoną dla analogicznego stanowiska w Komendzie Głównej Policji.
W załączniku nr 2 do znowelizowanego rozporządzenia brak jest już stanowiska "eksperta Biura Spraw Wewnętrznych", natomiast w pozycji 57 widnieje stanowisko eksperta w 9 grupie zaszeregowania i stopniem etatowym podinspektora, a więc niższym.
Błędnie organy oraz Sąd uznały, że skarżący został mianowany na nowe stanowisko. Tymczasem stanowisko eksperta w Komendzie Głównej Policji istniało w strukturze organizacyjnej Komendy Głównej Policji zarówno według aktu wykonawczego obowiązującego na dzień 31 grudnia 2007 r. jak i po zmianie, bowiem nie zostało utworzone w wyniku nowelizacji dokonanej 8 lutego 2008 r.
Dokonana zmiana aktu podustawowego, wywołuje konieczność stosowania norm przewidzianych w ustawie o Policji, dotyczących zmiany stanowiska służbowego policjanta.
Wobec likwidacji stanowisk w Biurze Spraw Wewnętrznych nie można było pozostawić skarżącego na nieistniejącym stanowisku, lecz wydając nowy rozkaz personalny należało mianować go na nowe, lecz co najmniej na równorzędne stanowisko z dotychczas zajmowanym.
Jeżeli zaś następuje mianowanie na stanowisko, które – jak w okolicznościach tej sprawy – nie spełnia wymagań równorzędnego organ winien stosować tryb określony w art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, przewidujący przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe w razie likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na stanowisko równorzędne.
Zważyć należy, iż tryb ten charakteryzuje się znacznymi różnicami i przewiduje możliwość wypowiedzenia się policjanta w kwestii zmiany i dalszego trwania stosunku służbowego.
Błędnie Sąd i organy uznały, że w tej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 38 ustawy o Policji.
Zarzut niewłaściwego stosowania prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny uznał za usprawiedliwiony i przyjmując, iż zarzucane naruszenie norm proceduralnych jest konsekwencją uchybień w sferze materialnoprawnej – na podstawie art. 188 ustawy P.p.s.a. uchylając zaskarżony wyrok uchylił także obie decyzje.
W związku z treścią wyroku organ winien rozważyć, czy stanowisko, na które mianowano skarżącego jest równorzędne ze stanowiskiem dotychczas przez niego zajmowanym i w zależności od ustaleń podjąć właściwą decyzję.
Z powyższych względów na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji zasądzając zwrot kosztów w oparciu o przepis art. 203 pkt 1 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło