I OSK 1454/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 marca 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 167/20 o odrzuceniu skargi A.K. na decyzję Wójta [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia granic działki postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 5 marca 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 167/20 odrzucił skargę A.K. na decyzję Wójta [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia granic działki. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że kognicja sądów administracyjnych nie obejmuje wszystkich przypadków, w których organy administracji publicznej podejmują decyzje administracyjne. Takim przypadkiem jest wydanie decyzji na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 276). Zgodnie z tym przepisem wójt wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Sąd wskazał przy tym, że stosownie do art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi – przy czym chodzi o sąd powszechny, a nie sąd administracyjny. Z powyższych przepisów wynika zatem, że decyzja wydana na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne załatwia sprawę merytorycznie i kończy postępowanie administracyjne. Kolejnym zaś etapem jest rozpoznanie sprawy przez sąd powszechny. Nie jest natomiast dopuszczalne zaskarżenie takiej decyzji do sądu administracyjnego. Ponadto Sąd dodał, że sformułowany w skardze wniosek o unieważnienie zaskarżonej decyzji nie mógł zainicjować skutecznie postępowania przed sądem administracyjnym, gdyż właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ. Skoro przedmiotem skargi jest decyzja wydana na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, to skarga podlega odrzuceniu jako niepodlegająca kognicji sądu administracyjnego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną wniosła skarżąca. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na uchybieniu art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przez bezzasadne zastosowanie wskazanej regulacji, a w konsekwencji odrzucenie skargi jako wniesionej w sprawie nieobjętej kognicją sądu administracyjnego – gdy faktycznie wniesione wystąpienie nie było skargą w rozumieniu art. 57 P.p.s.a. lecz żądaniem wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnym – stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. w trybie przepisów art. 156-157 k.p.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżąca nie wniosła skargi do sądu administracyjnego co wynika z tytułu i treści argumentów przedstawionych w pisemnym wystąpieniu, lecz wyłącznie błędnie zaadresowała swe wystąpienie – umieszczając w treści pisma nazwę i adres Sądu pierwszej instancji, stanowiące w istocie żądanie stwierdzenia nieważności. Mając na uwadze powyższy zarzut skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania oraz przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu albowiem opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew zarzutom podniesionym w skardze kasacyjnej uprawnione było stanowisko Sądu pierwszej instancji, w świetle 57 § 1 P.p.s.a. o uznaniu pisma skarżącej z dnia 16 października 2019 r. za skargę na decyzję Wójta [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., pomimo że nie zostało nazwane skargą. Mając na uwadze treść art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Z przepisu tego wynika jedynie obowiązek dostatecznego zindywidualizowania aktu lub czynności kwestionowanych przez stronę. Wskazanie zatem przez stronę zaskarżonego aktu i organu, którego działania skarga dotyczy - wobec obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady skargowości - jest dla Sądu wiążące, a tym samym umożliwia nadanie skardze dalszego biegu. Nie ma przy tym znaczenia, czy strona wskaże zakres, w jakim kwestionuje orzeczenie organu (stwierdzenie nieważności) - jeśli sąd jest w stanie zidentyfikować na podstawie skargi, o który akt administracyjny chodzi, wymóg z art. 57 § 1 pkt 1 P.p.s.a. jest spełniony. Podkreślenia wymaga, że w piśmiennictwie przyjmuje się, że art. 57 § 1 pkt 3 nie wymaga od skarżącego przytoczenia w skardze wniosku zaskarżenia. Wniosek taki może zostać oczywiście w skardze zawarty i jest pożądany. Ułatwia bowiem sądowi administracyjnemu ustalenie rzeczywistej woli skarżącego, co do zakresu zaskarżenia danego aktu lub czynności. Jeśli jednak w skardze brak takiego wniosku, to nie stanowi to przeszkody w nadaniu jej dalszego biegu. Z akt sprawy wynika, że Wójt [...] uznał pismo skarżącej z dnia 16 października 2019 r. za skargę na jego decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r. w przedmiocie zatwierdzenia granicy działki, wobec czego wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy przekazał ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku celem rozpatrzenia. Pismem z dnia 14 lutego 2020 r. strona w replice do otrzymanej odpowiedzi na skargę podniosła, że organ z dużym opóźnieniem przekazał jej skargę Sądowi oraz opisała stan faktyczny w sprawie. W piśmie tym strona nie zakwestionowała faktu mylnego zakwalifikowania jej pisma z dnia 16 października 2019 r. jako skargi. W tej sytuacji brak było podstaw do umorzenia postępowania. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przystąpił do rozpoznania skargi i uznał, że nie mogła ona odnieść żądanego przez skarżącą skutku i ją odrzucił, bowiem nie jest objęta kognicją sądu administracyjnego. Prawidłowo również Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że nie jest właściwy w sprawie wszczęcia postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji. Jeśli skarżąca domaga się wszczęcia postępowania administracyjnego, to żądanie to powinna skierować do odpowiedniego organu administracji publicznej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy (art. 250 § 1 P.p.s.a.) gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.