I OSK 147/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędziowie sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia del. WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 741/05 w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pomocy społecznej oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]. nr [...]uchylającą decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z dnia [...] nr [...] w części oznaczonej punktem 3 podpunkt l tj. w zakresie odmowy przyznania zasiłku okresowego i umarzającą w tej części postępowanie organu I instancji, w pozostałej części - utrzymującą tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu w/w wyroku Sąd stwierdził, co następuje: Do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. K. M. wystąpił z szeregiem wniosków. Należały doń: żądanie z dnia [...] maja 2005 r. o przyznanie pomocy - zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz o przyznanie pomocy z Rządowego Program "posiłek dla potrzebujących", wniosek z dnia [...] maja 2005 r. o przyznanie pomocy - zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (wszystkie możliwe formy pomocy) oraz o przyznanie pomocy z Rządowego Programu "posiłek dla potrzebujących" i wysłanie do wskazanych pracodawców CV oraz listu motywacyjnego i przyznanie zasiłku w formie biletu kredytowego na przejazd do Ł. (4 razy) a także na przejazd do C. do firmy "[...]", jak również wniosek z dnia [...] maja 2005 r. o przyznanie pomocy - zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz o przyznanie pomocy z Rządowego Programu "posiłek dla potrzebujących". Następnie w dniu [...] maja 2005 r. wnioskodawca zażądał przesłania CV i listu motywacyjnego oraz przyznania pomocy - zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 12 marca 2004r.o pomocy społecznej, w dniu [...] maja 2005 r. wniósł o przyznanie zasiłku na przejazd do W. na spotkanie z pracodawcami, do którego dołączył kserokopię dwóch recept, w dniu [...] maja 2005 r. złożył kolejny wniosek o przyznanie pomocy - zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz o przyznanie pomocy z Rządowego Programu "posiłek dla potrzebujących", a - w dniu [...] czerwca 2005 r. ponownie zażądał przesłania CV i listu motywacyjnego do pracodawców na wskazane numery faksów. W dniu [...] czerwca 2005 r., wnioskodawca wystąpił o przyznanie pomocy - zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej oraz o przyznanie pomocy w formie zasiłku w wysokości 800 zł. na opłacenie kosztów postępowania w Ministerstwie Finansów w związku z wydaniem licencji na usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych, a w dniach [...] czerwca, [...] czerwca i [...] czerwca 2005 r. zażądał przesłania CV i listu motywacyjnego na podane numeru faksów, natomiast w dniach [...] czerwca, [...] czerwca i [...] czerwca 2005 r. wniósł po raz kolejny o przyznanie pomocy - zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz o przyznanie pomocy z Rządowego Programu "posiłek dla potrzebujących". W wyniku rozpoznania powyższych wniosków decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. przyznał K. M. zasiłek celowy w wysokości 140 zł. z przeznaczeniem na częściowe pokrycie wydatków na: żywność, leki, środki czystości, energię elektryczną, przesłanie CV i listu motywacyjnego oraz na podróż w poszukiwaniu pracy i jednocześnie odmówił przyznania zasiłku celowego na: opłacenie kosztów postępowania w Ministerstwie Finansów w związku z wydaniem licencji do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych w wysokości 800 zł., pokrycie świadczeń pieniężnych wymienionych w art. 36 pkt l lit. a, b, c i świadczeń niepieniężnych wymienionych w art. 36 pkt 2 lit. b, c, d, f, i, j, k l, ł, m, n, o ustawy o pomocy społecznej oraz odmówił przyznania pomocy z Rządowego Programu "Posiłek dla potrzebujących". Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej, na skutek wniesienia przez K. M. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podkreśliło, iż wnioskodawcy przyznano pomoc w formie zasiłku celowego na częściowe pokrycie wydatków na: żywność, leki, środki czystości, energię elektryczną, przesłanie CV i listu motywacyjnego oraz podróże w poszukiwaniu pracy w wysokości 140 zł. natomiast odmowa przyznania pozostałych form pomocy wymienionych w treści art. 36 ustawy o pomocy społecznej spowodowana była faktem, że K. M. nie spełniał warunków do ich uzyskania. Bezzasadnym - w ocenie organu - był przy tym, podnoszony w odwołaniu, zarzut naruszenia art. 38 ust. 3, art. 39 oraz 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Organ odwoławczy podniósł, że niezwłoczna wypłata zasiłku jest niemożliwa w sytuacji, gdy skarżącemu przysługuje prawo odwołania się od decyzji przyznającej zasiłek. Stosownie, bowiem do przepisu art. 130 § 2 k.p.a. wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji. Za nietrafny organ uznał także zarzut dotyczący braku w decyzji organu I instancji rozstrzygnięcia odnośnie sporządzenia kontraktu socjalnego, gdyż tego rodzaju kontrakt nie może być sporządzony w formie decyzji administracyjnej, gdyż stanowi on umowę ( art. 8 pkt 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej). Ponadto zasygnalizowano, że kontrakt socjalny został już z wnioskodawcą podpisany w dniu 12 kwietnia 2005 r. Organ odwoławczy nie znalazł też podstaw do uznania, że K. M. był dyskryminowany, bowiem Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., w miarę posiadanych możliwości i uprawnień, obejmuje go pomocą. Wysyłanie natomiast CV i listów motywacyjnych nie należy do zadań Ośrodka Pomocy Społecznej, czego dowodził zakres zadań realizowanych przez gminę określony w art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie w zakresie dotyczącym odmowy przyznania zasiłku okresowego, uznając je za bezprzedmiotowe, z uwagi na okoliczność iż decyzją z dnia [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. nr [...] przyznał już K. M. zasiłek okresowy od maja do grudnia 2005 r. w wysokości 97,01 zł. W złożonej od powyższej decyzji skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku K. M., wnosząc o jej uchylenie, zarzucił organowi: rażące naruszenie art. 38 ust. 3, art. 39 i art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, dyskryminację jego osoby, nie rozstrzygnięcie o całości zgłoszonego żądania, nie wskazanie kryteriów ustalania wysokości zasiłku okresowego podczas, gdy przepisy prawa nakładają na organy obowiązek jawności postępowania, nie wskazanie kryteriów, którymi kieruje się Ośrodek Pomocy Społecznej przy przyznawaniu zasiłków celowych i sposobu rozdysponowania środków. Ponadto skarżący podniósł, że wypłata przyznanej formy pomocy z dużym opóźnieniem powoduje jej bezcelowość. Wskazał też, że Rada Ministrów w rozporządzeniu z dnia 19 października 2004 r. (Dz. U. z 2004 r.. Nr 236, poz. 2363) przewiduje możliwość przyznania zasiłku na zakup żywności a akt ten jest obligatoryjny i nie ogranicza kręgu osób uprawnionych. Wprowadzenie kręgu uprawnionych przez organy było przejawem - zdaniem skarżącego - dyskryminacji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Oddalając skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku podniósł, że zasady udzielania świadczeń z publicznych środków pomocy społecznej regulują przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zaś tryb rozpatrywania tego rodzaju spraw reguluje kodeks postępowania administracyjnego, z pewnymi modyfikacjami, wynikającymi z w przepisów ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z treścią art. 2 ust. l cytowanej wyżej ustawy, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Według art. 3 ustawy, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Decyzje mają charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne nie pozwala jednak organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale i nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Rozmiar pomocy warunkowany jest bowiem nie tylko potrzebami strony, ale i możliwościami finansowymi organu. Przyznanie zasiłku nie jest obligatoryjne. Sąd zaakcentował zatem, iż - zgodnie z treścią art. 39 ust. l ustawy o pomocy społecznej - rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy zarówno w zakresie przyznania świadczenia, jak też w części odnoszącej się do jego wysokości. Wyznacznikami ustalenia tej wysokości są - z jednej strony - rozmiar potrzeb wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony - możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy Sąd stwierdził, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z., mając na uwadze interes wszystkich osób ubiegających się o pomoc, a nie tylko skarżącego, oraz ograniczone (w stosunku do potrzeb) możliwości finansowe, przyznał K. M. zasiłek celowy w wysokości i zakresie określonym w zaskarżonej decyzji, który choć nie odpowiadał jego oczekiwaniom, mieścił się jednak w granicach uznania administracji. Sąd zaakcentował także, iż w uzasadnieniu decyzji organ w sposób wyczerpujący i przekonujący organ umotywował swoje stanowisko, łącznie z podaniem rozdziału kwot, jakimi dysponował na tego rodzaju pomoc. Sporną decyzją K. M. przyznano kwotę 140 zł. podczas, gdy łączna kwota wydatków budżetowych Miasta Z. na rok 2005 r. przeznaczonych do rozdysponowania na zasiłki celowe wynosiła [...] zł. Środki finansowe przeznaczone na świadczenia z zakresu pomocy społecznej były grupowane zgodnie z harmonogramem rozdziału na poszczególne miesiące. Miesięcznie do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. wpływa około 300 wniosków o udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. W kontekście zatem wskazanych w decyzji danych liczbowych, zarzut naruszenia art. 39 ustawy o pomocy społecznej oraz zarzut dyskryminacji skarżącego nie był zasadny. Sąd podkreślił również, iż z ustawowych zasad świadczeń pomocy społecznej wynika, że osoba występująca o przyznanie pomocy społecznej powinna także pokrywać wydatki związane z utrzymaniem z własnych dostępnych jej środków. Z woli art. 4 ustawy osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, w tym do poszukiwania źródeł dochodu. W tym kontekście okoliczność, że K. M. był współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, którego dochód od lat jest symboliczny podczas, gdy on sam jest osobą w pełni sił fizycznych, świadczył o tym, iż skarżący nie współdziałał w rozwiązywaniu trudnej sytuacji, przekładając cały ciężar na organy pomocy społecznej, dysponujące ograniczonymi środkami. Za bezzasadne Sąd uznał także zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 38 ustawy, bowiem przepis ten nie miał zastosowania do decyzji przyznających zasiłek celowy a dotyczył zasiłku okresowego. Jako nietrafny Sąd potraktował również zarzut naruszenia art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, z którego wynika zasada przyznawania i wypłacania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Odnośnie zarzutu, że zaskarżona decyzja nie zawiera sposobu rozdysponowania środków i kryteriów przyznawania zasiłków Sąd stwierdził, iż on również nie był uzasadniony, albowiem informacja o sposobie rozdysponowania środków zawarta była w uzasadnieniu decyzji organu I instancji na stronach 4 i 5. Za całkowicie gołosłowne Sąd I instancji uznał również zarzuty K. M. dotyczące braku możliwości czynnego uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym. Z akt administracyjnych sprawy wynikało wręcz przeciwnie, iż skarżący w trakcie prowadzonego postępowania miał możliwość zarówno składania wniosków jak i zapoznania się z aktami sprawy. Reasumując Sąd podkreślił, że organy administracyjne dokonały w przedmiotowej sprawie prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz jego prawidłowej oceny. W oparciu o wyniki wywiadu środowiskowego została prawidłowo ustalona sytuacja materialna i rodzinna oraz potrzeby skarżącego. Prawidłowo też przeprowadzono analizę możliwości finansowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. oraz słusznie wskazano okoliczności, które wpłynęły na zakres udzielonej pomocy socjalnej, a w szczególności jakie względy wpłynęły na ograniczony charakter jej zakresu. W tych warunkach zatem Sąd I instancji w pełni podzielił argumentację zawartą w rozstrzygnięciach organów, w tym co do zakresu i powodów przyznania zasiłku celowego, jak również i pozostałych wnioskowanych przez skarżącego form pomocy określonych w treści art. 36 ustawy o pomocy społecznej, zaznaczając jednocześnie, że twierdzenie skarżącego o obligatoryjnym charakterze świadczenia określonego w treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 października 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji w 2005 r. Rządowego Programu "Posiłek dla potrzebujących" ( Dz. U. z 2004 r. Nr 236, poz. 2363) było bezzasadne. Paragraf l w/w aktu stanowi bowiem jedynie o możliwości przyznania bezpłatnej pomocy w formie posiłku a zatem w tym przypadku organ działa w granicach uznania administracyjnego. Decyzja Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. w sposób wyczerpujący określiła przy tym motywy rozstrzygnięcia w tej mierze, które nie budziły wątpliwości, zaś skarga nie zawierała żadnych kontrargumentów. Sąd podkreślił, że - wg art. 48 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej - świadczenie w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może sobie tego posiłku zapewnić. W związku z powyższym adresatami tej pomocy nie są wszyscy, lecz określona grupa potrzebujących, którzy nie są w stanie samodzielnie przygotować sobie posiłku, która to okoliczność w przypadku skarżącego nie zachodziła. Odnosząc się do kwestii kontraktu społecznego Sąd wyjaśnił, że - zgodnie z treścią art. 6 pkt 6 ustawy o pomocy społecznej - kontrakt socjalny jest pisemną umową zawieraną z osobą ubiegającą się o pomoc, określającą uprawnienia i zobowiązania stron umowy, w ramach wspólnie podejmowanych działań zmierzających do przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej osoby lub rodziny. Jego istota polega na wspólnym uzgodnieniu celów i projektu działania między pracownikiem socjalnym, a klientem, negocjacji wyboru możliwych rozwiązań pożądanej zmiany trudnej sytuacji oraz określaniu na jej podstawie form i czasu trwania pracy. W istocie rzeczy zatem jest to umowa zawierana przez strony w formie pisemnej. Z tych przyczyn zatem, przedmiotowa forma pomocy społecznej nie podlega rozstrzygnięciu w formie decyzji administracyjnej. Nie zasługiwał również - zdaniem Sądu - na uwzględnienie zarzut dotyczący nierozpatrzenia przez organy całości wniosków o przyznanie pomocy, zgodnie z treścią art. 36 cytowanej ustawy. Już samo bowiem porównanie treści tych wniosków z zakresem orzeczenia decyzją Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej pozwalało na stwierdzenie, iż wszystkie wnioski skarżącego, podlegające załatwieniu w formie decyzji administracyjnej z zakresu właściwości tego organu, znalazły odzwierciedlenie w decyzji pierwszoinstancyjnej. Sąd zaakcentował w tym miejscu, że - zgodnie z treścią art. 19 i 20 ustawy o pomocy społecznej - w zakresie przyznania świadczeń określonych w treści art. 36 ust. l lit. e, f, g oraz 36 ust. 2 lit. g, h, p, q, r ustawy, organem właściwym pozostaje Starosta Z. - co poprawnie zostało wskazane zarówno w skarżonej decyzji Kolegium jak i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. W ocenie Sądu, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., rozpatrując wnioski o przyznanie pomocy społecznej obejmujące swym zakresem całą treść art. 36 ustawy o pomocy społecznej, nie miał przy tym obowiązku podjąć czynności w trybie art. 66 k.p.a. Przepis ten stanowi wprawdzie, że jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji państwowej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości a równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu, ale już literalne brzmienie tego przepisu ewidentnie wskazuje na to, że dotyczy on sytuacji, w której jest jedno podanie dotyczące kilku spraw. Przepis ten zatem nie ma zastosowania w sytuacji, jaka miała miejsce w przedmiotowej sprawie, w której wnioskujący składał 10 wniosków (podań) dotyczących różnych spraw. W rezultacie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, działając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), skargę oddalił. W złożonej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej K. M., wskazując jako jej podstawy art. 173 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 3 § 1 i 2 pkt 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. coraz art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podnosząc, że przedstawiony stan faktyczny nie był zgodny z rzeczywistością a oddalenie skargi, w sytuacji, gdy organy naruszyły przepisy art. 7, 10 § 1, art. 77, 81, 86 i 107 § 1 oraz 3 k.p.a., było bezzasadne. Zdaniem skarżącego kasacyjnie w postępowaniu administracyjnym naruszono jego interes prawny strony, gdyż uznano okoliczności faktyczne za udowodnione podczas, gdy nie został on przesłuchany w charakterze strony i uniemożliwiono mu wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów, co w konsekwencji skutkowało brakiem wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Skarżący akcentował również nie wzięcie pod uwagę przez Sąd faktu naruszenia przez organy prawa materialnego tj. art. 106 ust. 1, 3 i 4 oraz art. 36, 38 i 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej przez brak przeprowadzenia właściwego wywiadu środowiskowego co do jego sytuacji majątkowej, finansowej, zdrowotnej, rodzinnej, zdolności zarobkowej i możliwości pracy zarobkowej. Podnosił też, że organy naruszyły zasady jawności postępowania i nie określiły w decyzjach kryteriów wg których przyznany został zasiłek celowy w wysokości uśrednionej, nieuwzględniającej faktycznych warunków, w jakich znajdowała się strona. Reasumując, K. M. stając na stanowisku, że powyższe uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji celem jej ponownego rozpoznania. Odpowiedź na skargę kasacyjna nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc w przedmiotowej sprawie, postępowanie kasacyjne sprowadzało się wyłącznie do zbadania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Zarzuty jej sprowadzały się do naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów procesowych, co w tym ostatnim przypadku - zdaniem skarżącej Spółki - miało istotny wpływ na wynik sprawy. Choć z punktu widzenia formalnego, wskazane wyżej podstawy kasacyjne przytoczone zostały prawidłowo, nie były jednak w rzeczywistości uzasadnione. Odnosząc się do zarzutów prawnomaterialnych trzeba podnieść, że - jak słusznie zauważył to Sąd I instancji - przepis art. 38 ustawy o pomocy społecznej nie miał w tej sprawie zastosowania, bowiem dotyczył zasiłku okresowego, w zakresie którego postępowanie zostało umorzone. Z tego powodu brak było podstaw do przytaczania kryteriów regulujących tę formę pomocy społecznej. Jak wynika z akt administracyjnych, w sprawie został sporządzony wywiad środowiskowy uwzględniający kompleksowo sytuacje życiową skarżącego. To, że w jego przekonaniu, wywiad ten nie był właściwy, bo został sporządzony po cyt. " pobieżnych oględzinach zewnętrznych miejsca zamieszkania" i bez właściwej staranności, należy traktować jako subiektywne odczucie skarżącego. W skardze nie określono dokładnie na czym miała polegać owa nierzetelność wywiadu środowiskowego a w istocie rzeczy zawiera on - jak wspomniano - w swej treści omówienie kompleksowej sytuacji skarżącego. Za trafne również należy uznać przedstawione wyżej stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku dotyczące przepisu art. 106 ust. 3 oraz art.39 odnoszącego się do instytucji zasiłku celowego. Wbrew zarzutom skargi - jak podkreślono to w zaskarżonym wyroku - decyzja organu I instancji do której odnosiła się decyzja Kolegium - szczegółowo przedstawiała kryteria jakimi organ kierował się przyznając tego rodzaju świadczenie a okoliczność, że skarżący ich nie akceptuje, pozostaje bez wpływu na ocenę, że rozstrzygnięcie administracyjne wykraczało poza granice uznania. Zasiłek stały nie został przyznany skarżącemu, z tego powodu, iż nie spełniał on ustawowych przesłanek przewidzianych dla tego rodzaju świadczenia, co wyjaśniono w decyzji organu I instancji. Zasiłek ten nie ma charakteru uznaniowego i organ może go przyznać tylko w sytuacji, gdy strona spełni przewidziane w art. 37 ustawy o pomocy społecznej warunki. Z tych względów zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki tego przepisu tez nie był uzasadniony. Przechodząc do zarzutów związanych z prawem procesowym należy stwierdzić, iż w toku postępowania przed organami skarżący miał niczym nieograniczone prawo do uczestniczenia w sposób aktywny w postępowaniu administracyjnym. W szczególności wielokrotnie wnioski skarżącego były sporządzane przez pracowników Ośrodka w formie protokolarnej a pismem z dnia 15 czerwca 2005 r. ( l. dz. [...]) K. M. został powiadomiony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. O przekazaniu akt do instancji odwoławczej również skarżący był powiadomiony i przed wydaniem decyzji przez Kolegium, które - co należy podkreślić - nie prowadziło uzupełniającego postępowania dowodowego, złożył do organu w dniu 1 lipca 2005 r. własnoręczne pismo, zatem miał możliwość ponownego zapoznania się z aktami sprawy. Powyższe skutkuje uznaniem, że przepisy art. 10, 81 k.p.a. nie były naruszone, czemu dal wyraz w wyroku Sąd I instancji. Za całkiem bezpodstawny Sąd uznał zarzut niewyjaśnienia stanu faktycznego z powodu nie przeprowadzenia w postępowaniu przed organami dowodu z przesłuchania K. M. w charakterze strony, co miało mu rzekomo uniemożliwiać składanie wniosków dowodowych. Jak wyżej wspomniano, skarżący miał zapewnione prawo aktywnego uczestnictwa w postępowaniu i miał możliwość składania rożnych wniosków, z którego to prawa korzystał. Wyjaśnić trzeba, że dowód z przesłuchania stron uregulowany w art. 86 k.p.a. jest- w odróżnieniu od procedury cywilnej, stosowanej przed sądem powszechnym - dowodem subsydiarnym, który może być tylko przeprowadzony w ściśle określonych warunkach. Dotyczy to tylko sytuacji kiedy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Sytuacja ta nie miała miejsca w niniejszym postępowaniu a zatem przeprowadzenia tego rodzaju dowodu tylko z tego powodu, aby skarżący mógł zgłosić ewentualnie wnioski dowodowe, stanowiłoby w tym przypadku naruszenie przepisów procesowych. Ponieważ zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy przewidziane w przepisie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. również niemożna było mówić o naruszeniu przez organ tego przepisu. W tych okolicznościach zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej a odnoszące się do postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za chybione. Z uwagi na powyższe, skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw i w tej sytuacji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.