I OSK 1484/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Piotr Przybysz sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Ważny po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 350/21 w sprawie ze skargi M. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 4 lutego 2021 r. nr SKO.1750/20 w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia z dnia 4 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 350/21 oddalił skargę M. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 4 lutego 2021 r. nr SKO.1750/20 w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki. Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł M. G., na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi M G. w całości wskutek nienależytego wykonania obowiązków kontroli sądowej skarżonego postanowienia oraz sprzeczności wewnętrznej uzasadnienia skarżonego wyroku, sprowadzającą się do uznania wadliwości uchylenia przez SKO skarżonego postanowienia i umorzenia postępowania przed organem I instancji, a jednocześnie oddalenia skargi M. G., co prowadzi do uzasadnionych wątpliwości w zakresie motywacji składu orzekającego oraz skutkuje niemożnością kontroli instancyjnej rozstrzygnięcia Sądu w tym w zakresie istotnym z punktu widzenia interesów życiowych skarżącego; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw, z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi wskutek niepełnego badania stanu faktycznego i prawnego sprawy, jak i nieznajdującego odzwierciedlenia w uzasadnieniu skarżonego wyroku odniesienia do norm prawa materialnego stanowiących granicę danej sprawy, a jedynie ograniczenie się do norm regulujących prostowanie oczywistych omyłek oraz przesłanki umorzenia postępowania, co niezasadnie zawęziło rozpoznanie sprawy, a w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi; Żądaniem skargi kasacyjnej objęto uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, ewentualnie, w przypadku uznania przez Sąd, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona wniesiono o rozpoznanie skargi na zasadzie art. 188 p.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie oświadczyła, że związana stanowiskiem skarżącego wnosi o przeprowadzenie rozprawy; na zasadzie art. 203 p.p.s.a o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych; oraz o zasądzenie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu, w ramach prawa pomocy, oświadczając jednocześnie, iż nie zostały poniesione w całości ani w części. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Dz.U. 2023, poz. 1634 – dalej jako: "p.p.s.a." wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Zaakcentować trzeba, że dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny (zob. np. wyrok NSA z 5 listopada 2019 r., II FSK 3864/17). Należy też podkreślić, że trzeba wskazać indywidualne uzasadnienie dla każdego zarzutu formułowanego wobec każdego z tych przepisów, który w ocenie kasatora naruszył Sąd pierwszej instancji (wyrok NSA z 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18). Rozpatrywana skarga kasacyjna zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. powiązała z zarzutami naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie skargi kasacyjnej koncentruje się natomiast na bezzasadności oddalenia skargi przez Sąd pierwszej instancji z uwagi na zarzucane wady uzasadnienia zaskarżonego wyroku, mające stanowić następstwo wadliwie przeprowadzonej kontroli sądowoadministracyjnej. Zarzuty skargi kasacyjnej okazały się niezasadne Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. O naruszeniu normy wynikającej z art. 134 § 1 p.p.s.a. można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Jednakże w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez sąd oceny działań organu administracji publicznej. Do tego w istocie sprowadza się wywód skargi kasacyjnej, w której kwestionuje się fakt, że Sąd pierwszej instancji rozpatrując skargę na postanowienie w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki nie skoncentrował swojej uwagi na uregulowaniach prawa materialnego w zakresie wyliczenia wysokości i okresu na jaki przyznano zasiłek stały oraz zastosowania normy ustawy o pomocy społecznej, a szczególnie art. 37 oraz art. 106 tejże ustawy. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej zaskarżony wyrok, pomimo pewnych niezręczności redakcyjnych i wad niemających wpływu na wynik sprawy, poddaje się kontroli. Uzasadnienie wyroku zaskarżonego w niniejszej sprawie odpowiada wymogom przewidzianym w art. 141 § 4 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem wyjaśnił w dostateczny sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia w odniesieniu do zebranego materiału dowodowego sprawy. Na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. można kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną. Ewentualna wadliwość argumentacji, bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi o naruszeniu przez Sąd tego przepisu (por. wyroki NSA: z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 3218/19, z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt I GSK 175/18, z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt I FSK 1789/17). Dlatego też podniesiony zarzut nie mógł przynieść pożądanego rezultatu. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. stanowi przepis wynikowy. Zastosowanie przez Sąd Wojewódzki przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i które uzasadniało wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego przejawu działania administracji publicznej. W badanej sprawie Sąd Wojewódzki nie stwierdziwszy naruszenia prawa które uzasadniałoby uwzględnienie skargi, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku dotyczącego przyznania wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego, gdyż należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a.