I OSK 1490/16
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2018-08-23
Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak możliwości wykazania zarządu nieruchomością na podstawie dokumentów określonych w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, wobec uchylenia tej ustawy, wyłącza możliwość dowodzenia istnienia zarządu nieruchomością na podstawie innych środków dowodowych dla wykazania, że nieruchomość nie należała na dzień 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależało od wyniku innego postępowania przed NSA (sygn. akt I OPS 4/17), które miało na celu wyjaśnienie rozbieżności w orzecznictwie dotyczących dowodzenia zarządu nieruchomością na potrzeby komunalizacji. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 PPSA, sąd może zawiesić postępowanie, gdy jego wynik zależy od innego postępowania, które ma charakter prejudycjalny.Stan faktyczny
Gmina Miasta Ł. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej. Decyzja ta odmawiała stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości, argumentując, że w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomość nie znajdowała się w zarządzie terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. NSA postanowił zawiesić postępowanie, gdyż jego rozstrzygnięcie zależało od wyniku innej sprawy przed NSA (sygn. akt I OPS 4/17) dotyczącej wykładni przepisów o dowodzeniu zarządu nieruchomością.Rozstrzygnięcie
Zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do czasu rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I OPS 4/17.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Miasta Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1737/15 w sprawie ze skargi Gminy Miasta Ł. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do czasu rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I OPS 4/17.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 marca 2016 r., I SA/Wa 1737/15, oddalił skargę Gminy Miasta Ł. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę prawa własności nieruchomości.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Gmina Miasto Ł., zarzucając m.in. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191, z późn. zm.; dalej jako: "ustawa komunalizacyjna" lub "ustawa z 10 maja 1990 r."), przez przyjęcie, że nieruchomość nie należała w dniu wejścia w życie ustaw samorządowych, tj. 27 maja 1990 r. do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369; dalej jako: "p.p.s.a."), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Oznacza to, że między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania, będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, jeśli orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym (postanowienia NSA z: 28 lutego 2012 r., I GZ 27/12; 6 marca 2012 r., II OSK 304/12).
W niniejszej sprawie decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2015 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, działając na podstawie art. 18 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymała w mocy decyzję Wojewody Ł. z [...] sierpnia 2013 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. w związku z art. 5 ust. 1 tej ustawy, odmawiającą stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miasto Ł. prawa własności zabudowanej nieruchomości Skarbu Państwa położonej w Ł. przy al. P. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 926 m2, w obrębie W-27, uregulowaną w księdze wieczystej KW Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi – XVI Wydział Ksiąg Wieczystych, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Wojewoda Ł. stwierdził, że w dniu 27 maja 1990 r. działka nr [...] o pow. 926 m2 pozostawała w zarządzie Kombinatu M. w Ł. na podstawie zaświadczenia Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami wspólnego dla wszystkich Dzielnic m. Ł. z [...] maja 1986 r., nr [...]. Tym samym przedmiotowa nieruchomość nie znajdowała się w dniu 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r., we władaniu terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, co wykluczyło możliwość komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 tej ustawy. WSA w Warszawie powołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę Gminy Miasto Ł. złożoną na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, uznając, że ujawniony w księdze wieczystej stan prawny nieruchomości istniejący w dacie 27 maja 1990 r. wskazuje wprost, że sporna nieruchomość znajdowała się w zarządzie wskazanego tym wpisem podmiotu i dlatego nie mogła podlegać skomunalizowaniu z mocy prawa na rzecz Gminy Miasto Ł.
Wnioskiem z 26 lipca 2017 r., nr KR-40-67/17/AAB Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej wniósł o podjęcie w pełnym składzie NSA uchwały wyjaśniającej przepisy prawne, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, o następującej treści: "Czy brak możliwości wykazania zarządu nieruchomością w oparciu o dokumenty, o których mowa w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U Nr 22, poz. 99 ze zm.; dalej też: uggw), wobec uchylenia ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99 ze zm.; dalej też: uggw), wyłącza możliwość dowodzenia istnienia zarządu nieruchomością na podstawie innych środków dowodowych stosownie do art. 75 i art. 76 § 3 w zw. z art. 76 § 1 i § 2 kpa i w zw. z art. 77 § 1 art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 23; dalej też: kpa) dla wykazania, że określona nieruchomość nie należała na dzień 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191, ze zm.; dalej też art. 5 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające)?".
W przypadku negatywnej odpowiedzi na powyższe pytanie, wniesiono o wyjaśnienie: "Czy do wykazania zarządu nieruchomością wykonywanego w dniu 27 maja 1990 r. przez państwowe jednostki organizacyjne znajduje zastosowanie katalog środków dowodowych określony w § 4 i § 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. Nr 23, poz. 120)?".
Pytanie to zostało zarejestrowane pod sygn. akt I OPS 4/17.
W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie udzielenie odpowiedzi na ww. zagadnienia prawne, będzie miało bezpośrednie przełożenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło