I OSK 1616/24

Dnia 10 lipca 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1422/23 w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 5 lipca 2023 r., znak SKO.NP/4115/208/2023 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz B. S. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 24 stycznia 2024 r. oddalił skargę B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 5 lipca 2023 r., znak SKO.NP/4115/208/2023 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne. Skarżąca pismem z 23 stycznia 2023 r. wniosła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. Do akt sprawy skarżąca dołączyła orzeczenie lekarza orzecznika KRUS stwierdzające stałą niezdolność matki do samodzielnej egzystencji od 8 grudnia 2020 r. W toku postępowania organ przeprowadził wywiad środowiskowy w trakcie którego ustalił m.in., że matka skarżącej jest wdową oraz mieszka w jednym domu wraz z dwiema wnuczkami i ich rodzinami. Pozostaje w stałym leczeniu neurologicznym i ze względu na swój wiek i stan zdrowia wymaga opieki i pomocy innych osób w funkcjonowaniu. Jest osobą leżącą, przy pomocy skarżącej jest w stanie przemieścić się na toaletę oraz fotel. Skarżąca mieszka w domu obok niepełnosprawnej matki i aby całodobowo się nią zajmować, zainstalowała w jej pokoju kamery. Skarżąca ma dwóch braci, także zamieszkałych w S. Jeden jest emerytem i zajmuje się wnukiem, a drugi dalej jest aktywny zawodowo. Skarżąca oświadczyła, że jest jedyną osobą, która może opiekować się matką. W złożonych oświadczeniach skarżąca opisała poszczególne czynności opiekuńcze realizowane przez nią w ciągu dnia oraz wskazała, że wspólnie z mężem posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 3,45 ha przeliczeniowego. Gospodarstwo to jest wydzierżawione na podstawie ustnej umowy. Oświadczyła, że nie podejmuje żadnej pracy zarobkowej oraz nie wykonuje pracy w gospodarstwie rolnym, gdyż stan zdrowia jej matki na to nie pozwala. Ponadto organ pozyskał do akt informację z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, że skarżąca nie figuruje w krajowym systemie ewidencji producentów. Burmistrz S. decyzją z 30 stycznia 2023 r. odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. W ocenie organu nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która uzależnia ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od wieku, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Kolejno organ wskazał, że w sprawie nie zachodzi też związek przyczynowo-skutkowy związany z rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w tym w gospodarstwie rolnym, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką. Organ zaakcentował, że w okresie w którym matka skarżącej została uznana za niepełnosprawną, skarżąca była aktywna zawodowo – wykonywała prace w gospodarstwie rolnym oraz była zatrudniona na stanowisku kasjera-sprzedawcy od 7.11.2006 r. do 31.10.2022 r. Ponadto czynności opiekuńcze sprawowane przez skarżącą mają charakter typowych czynności codziennych i nie uniemożliwiają całkowicie podjęcia aktywności zawodowej. Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że skarżąca ma dwóch braci, także zobowiązanych do alimentacji wobec matki. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z 15 marca 2023 r. uchyliło decyzję organu z 30 stycznia 2023 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazało, że organ nie uwzględnił zmiany stanu prawnego, która nastąpiła na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 przez co wydał decyzję błędną. Nadto Kolegium wskazało, że organ powinien uzupełnić materiał dowodowy tj. ustalić, czy wnioskodawczyni obecnie nie podejmuje zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej, w tym w gospodarstwie rolnym, zwrócić się do ARiMR z pytaniem czy mąż skarżącej wnioskował o przyznanie dopłat bezpośrednich z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego oraz ewentualnie, za jakie lata. Organ powinien także ustalić, czy skarżąca wydzierżawiła gospodarstwo rolne, czy może zajmuje się nim jej mąż, jak sugerowała w złożonym oświadczeniu. Kolejno powinien wyjaśnić, jakich czynności pielęgnacyjno-opiekuńczych wymaga matka skarżącej w oparciu o uzupełniony materiał dowodowy w postaci dokumentów medycznych. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu Burmistrz pozyskał do akt sprawy: 1. informację z ARiMR, że mąż skarżącej jest zarejestrowany w systemie Ewidencji Producentów i w latach 2004-2022 składał wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich; ostatni wniosek złożył w 2022 r., 2. informację z KRUS, że mąż skarżącej podlegał ubezpieczeniu jako rolnik z mocy ustawy w szczegółowo wymienionych okresach; ostatni to 1.05.2011 r. – 20.11.2011 r., 3. historię wizyt lekarskich z przychodni rodzinnej za lata 2017-2023 oraz oświadczenie skarżącej datowane na 27 marca 2023 r., że: - nie pracuje w gospodarstwie rolnym męża, - grunty orne, które jako jedyne wchodzą w skład gospodarstwa są wydzierżawione na podstawie ustnej umowy, - jej mąż jest tylko właścicielem gospodarstwa, a dzierżawcy wykonują w nim prace i zbierają plony, - orzeczenie lekarza orzecznika KRUS z 12.01.2021 r. jest jedynym posiadanym przez jej matkę, - stan zdrowia matki w ostatnim czasie uległ znacznemu pogorszeniu, konieczny był zakup materaca przeciwodleżynowego i sprowadzenia łóżka ortopedycznego umożliwiającego jej podnoszenie. Aktualnie matka wymaga całkowitej opieki, jest niechodząca, niekontaktowa i nie reaguje na bodźce zewnętrzne. Decyzją z 12 maja 2023 r. Burmistrz S. ponownie odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie organu, brak było związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad matką. Skarżąca bowiem w okresie kiedy jej matka została uznana za osobę niepełnosprawną, była aktywna zawodowo – wykonywała prace w gospodarstwie rolnym oraz była zatrudniona w okresie od 7.11.2006 r. do 31.10.2022 r. na stanowisku kasjer-sprzedawca. Organ zaznaczył, że rezygnacja z wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym nie spowodowała że wnioskodawczyni utraciła jakiekolwiek dochody z gospodarstwa rolnego, nie ma także związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, a sprawowaną opieką. Organ odniósł się także do faktu posiadania przez skarżącą dwóch braci zamieszkałych w niedalekiej odległości od domu matki. Wskazał, że skarżąca i jej bracia mogliby tak zorganizować i podzielić swój czas i obowiązki, aby naprzemiennie opiekować się matką, gdyż wynika to z obowiązku alimentacyjnego dzieci względem rodziców Obowiązek taki może również polegać na świadczeniu określonej sumy pieniężnej lub dostarczaniu w naturze określonej ilości produktów potrzebnych do życia. Ponadto w ocenie organu, zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez skarżącą (pomoc w myciu, ubieraniu się, w czynnościach higienicznych, pranie, sprzątanie, przygotowywanie posiłków), mają charakter czynności codziennych i chociaż w znacznym stopniu ograniczają, to jednak nie uniemożliwiają w sposób zupełny podjęcia aktywności zawodowej. W wyniku rozpoznania odwołania skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z 5 lipca 2023 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy nie dał wiary twierdzeniom, aby skarżąca zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. Jak bowiem wynika z informacji uzyskanej z AMiRR mąż skarżącej jest zarejestrowany w systemie Ewidencji Producentów prowadzonym przez ARiMR, zaś w latach 2004-2022 r. ubiegał się o przyznanie płatności bezpośrednich i uzyskiwał z tego tytułu wsparcie. Co więcej, ostatni wniosek o płatność złożył w roku 2022, pomimo że skarżąca oświadczyła, że zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. Z uwagi na to, że gospodarstwo rolne stanowi współwłasność skarżącej i jej męża, a mąż jest nadal zarejestrowany w systemie Ewidencji Producentów, Kolegium przyjęło że skarżąca i jej mąż nie zaprzestali prowadzenia gospodarstwa rolnego i mają możliwość uzyskiwania z niego dochodów. Kolegium zaakcentowało, że rolnik przy właściwej organizacji pracy może prowadzić gospodarstwo rolne - zarządzać nim i jednocześnie sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną, gdyż ma możliwość swobodnego wyznaczenia czasu niezbędnego na czynności opiekuńcze nad osobą niepełnosprawną. Zdaniem Kolegium, zaprzestanie przez skarżącą aktywności zawodowej, jak i jej niepodejmowanie nie miało związku koniecznością sprawowania opieki nad matką. Niezdolność matki do samodzielnej egzystencji powstała bowiem 8 grudnia 2020 r., natomiast zatrudnienie skarżącej ustało 31 października 2022 r., a jednocześnie skarżąca nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. Ponadto, w ocenie Kolegium, czynności jakie odwołująca się wykonywała w ramach opieki nad matką, stanowiły typowe czynności dnia codziennego i opieka taka nie musiała być sprawowana w sposób ciągły. Kolegium zwróciło uwagę także na przepisy k.r.o. dotyczące obowiązku alimentacyjnego i podało, że nie dostrzegło obiektywnych okoliczności wyłączających możliwość wykonania obowiązku alimentacyjnego. W ocenie Kolegium, część obowiązków skarżącej mogli przejąć jej bracia, rodzeństwo, na którym spoczywa nie tylko obowiązek alimentacyjny, ale też moralny. Samo stwierdzenie, że pracują zawodowo czy zajmują się wnukami, nie mogło automatycznie oznaczać, że w żaden sposób nie mogli wesprzeć siostry (osobiście lub choćby finansowo) realizując tym samym swój obowiązek alimentacyjny) w opiece nad chorą matką. Na powyższą decyzję B. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W odpowiedzi na skargę organ domagał się jej oddalenia, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko. W piśmie z 15 grudnia 2023 r. pełnomocnik skarżącej poinformował, iż 13 grudnia 2023 r. zmarła matka skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu Sąd I instancji przywołał treść art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2023 r., poz. 390; dalej: u.ś.r.), stanowiący materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji nie podzielił wyrażonego przez SKO stanowiska, że z uwagi na to, iż gospodarstwo rolne stanowi współwłasność skarżącej oraz jej męża, a mąż jest zarejestrowany w systemie ewidencji producentów rolnych, można było przyjąć, że skarżąca i jej mąż nie zaprzestali prowadzenia gospodarstwa rolnego i mają możliwość uzyskiwania z niego dochodów. Zdaniem Sądu I instancji, ogół okoliczności ocenianej sprawy nakazywał natomiast przyjąć za trafne stanowisko organu odwoławczego o braku występowania w przypadku skarżącej związku przyczynowo-skutkowego. Rozstrzygając sprawę organ odwoławczy prawidłowo oparł się na niewątpliwej okoliczności, iż poza skarżącą są jeszcze dwie inne osoby (bracia skarżącej) zobowiązane do alimentacji ich niepełnosprawnej matki, a po stronie tych osób nie zachodzą obiektywne okoliczności pozwalające przyjąć istnienie przeszkód we wsparciu skarżącej w opiece nad wymagającym pomocy rodzicem. Możliwość współdziałania rodzeństwa wnioskodawcy w opiece nad niepełnosprawnym rodzicem jest zaś postrzegana jako element stanu faktycznego mającego wpływ na ustalenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem aktywności zawodowej wnioskującego, a potrzebą sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Według Sądu I instancji, przy ocenie występowania związku przyczynowo-skutkowego w rozumieniu wyżej zaprezentowanym, nieodzownym jest także uwzględnienie jeszcze innych, wynikających z akt uwarunkowań rodzinnych, w których funkcjonuje wymagająca opieki osoba niepełnosprawna. Z akt kontrolowanej sprawy wynika bowiem, iż z matką skarżącej mieszkają w jednym domu dwie jej wnuczki. Są one zatem domownikami niepełnosprawnej, które – siłą rzeczy – mają z nią codzienny i bezpośredni kontakt. Z uwagi na współzamieszkiwanie z niepełnosprawną, wskazane osoby są pierwszymi, które mogą udzielić stosownej pomocy osobie jej potrzebującej. Możliwości uzyskania przez skarżącą wsparcia w realizowanej opiece, a zapewnianego także przez domowników osoby niepełnosprawnej (osoby mieszkające z nią w jednym domu), nie sposób więc pomijać przy ocenie organizacji opieki nad niepełnosprawnym jej członkiem, a zatem z perspektywy nieodzowności niepodejmowania aktywności zawodowej przez skarżącą. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła B. S. wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi, alternatywnie – o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Orzeczeniu Sądu I instancji skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 17 ust. 1 u.ś.r., poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na stwierdzeniu, że fakt posiadania przez osobę wymagającą opieki kilku osób zobowiązanych w równym stopniu do alimentacji na jej rzecz uniemożliwia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jednemu z nich, w sytuacji, gdy skarżąca spełnia wszystkie ustawowe przesłanki do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, 2) art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na stwierdzeniu, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaniem przez nią opieki nad matką, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo - skutkowy istnieje. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu. Zasadny jest zarzut błędnej wykładni art. 17 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Sąd I instancji wskazując jakie okoliczności stanu faktycznego w odniesieniu do skarżącej zostały ustalone przez organy administracyjne i jak należy je ocenić w kontekście przesłanki niepodejmowania przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu opieki nad matką, za relewantne uznał okoliczności dotyczące obowiązku alimentacyjnego względem matki istniejącego nie tylko po stronie skarżącej, ale także jej rodzeństwa. Nie ma przy tym wątpliwości, że zarówno skarżąca, jak i jej rodzeństwo, należą do pierwszej grupy zobowiązanych alimentacyjnie względem matki i jednocześnie uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z: 29 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1596/23; 29 maja 2024 r. sygn. akt 1626/23; 29 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1554/23; 29 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1521/23; 29 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1627/23; 9 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1397/23; 9 maja 2024 r. sygn. akt 1407/23; 9 maja 2024 r., sygn. akt 1471/23; 13 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 127/23; 30 stycznia 2024 r. sygn. akt I OSK 781/22; 9 stycznia 2024 r. sygn. akt I OSK 2449/22; 5 lipca 2023 r. sygn. akt I OSK 1576/22; 28 stycznia 2022 r. sygn. akt I OSK 925/21, jeżeli nie zaznaczono inaczej, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) ukształtowało się stanowisko, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie określa, która z osób, to jest czy wnioskodawca, czy ktoś z rodzeństwa, powinna sprawować opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i jakimi kryteriami należy się kierować przy wskazaniu takiej osoby. W takiej sytuacji nie powinno być podważane, że rozstrzygnięcie tej kwestii należy pozostawić samej rodzinie. Nie ma zatem podstaw do pozbawienia tego prawa jednego z uprawnionych dzieci podopiecznej, które zwraca się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, z tego tylko powodu, że żyją inne dzieci osoby wymagającej opieki. Ustawodawca takiego wymogu nie przewidział w stosunku do osób należących do tej samej grupy alimentacyjnej. Wymóg ten dotyczy jedynie osób z różnych grup alimentacyjnych. W stosunku do pozostałych sytuacji znajdą zastosowanie ogólne zasady i przesłanki przyznawania tego świadczenia, a wśród nich przesłanka faktycznego sprawowania opieki. Zatem w sytuacji, gdy jedno z rodzeństwa, które w rzeczywistości sprawuje pełną opiekę nad rodzicem i z tego tytułu zrezygnowało z pracy bądź nie podejmuje zatrudnienia, ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne, nie ma podstaw do pozbawiania go tego prawa z tego powodu, że żyją inne dzieci, które również taki obowiązek alimentacyjny mogą wypełniać, ale nie zwróciły się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r., wśród wyraźnie określonych negatywnych i pozytywnych przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, nie przewiduje takiej negatywnej przesłanki. Niedopuszczalne jest natomiast wprowadzanie przez organy administracyjne, czy sąd administracyjny, dodatkowych, nieprzewidzianych w u.ś.r., negatywnych przesłanek jego przyznania. Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy, należało uznać, że nie mogła być przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego okoliczność istnienia, oprócz skarżącej, rodzeństwa należącego do pierwszej grupy zobowiązanych alimentacyjnie i uprawnionych do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Tym samym nie można było uznać za prawidłowe stanowiska Sądu I instancji o nieuprawdopodobnieniu przez skarżącą istnienia związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad matką, w powiązaniu z konstrukcją obowiązku alimentacyjnego, określonego w art. 129 § 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.r.o.", który obciąża krewnych w tym samym stopniu w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. W konsekwencji, błędnie Sąd I instancji wywiódł, że brak było związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a faktem sprawowania przez nią opieki nad matką, skoro do alimentacji względem matki skarżącej zobowiązane było troje jej dzieci (w tym skarżąca), wobec których nie zostały wykazane obiektywne przesłanki zwalniające z obowiązku alimentacyjnego. Pogląd ten, jak wskazano powyżej, okazał się błędny, natomiast okoliczności relewantne dla ustalenia związku przyczynowego między niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącą a koniecznością sprawowania przez nią opieki nad matką, zostały ocenione w kontekście tego właśnie związku. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela także stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, że okoliczność, iż z matką skarżącej mieszkają w jednym domu dwie jej wnuczki stanowi kolejną przeszkodę do przyznania wnioskowanej pomocy. Wskazani domownicy nie są bowiem osobami, na których w pierwszej kolejności ciążyłby obowiązek alimentacyjny względem T. D., a zatem ich obecność w gospodarstwie domowym niepełnosprawnej nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej, która faktycznie sprawuje opiekę nad matką. Biorąc pod uwagę zasadność skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, jednocześnie uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 188 p.p.s.a. i rozpoznał skargę. Stwierdziwszy, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając wniosek skarżącej kasacyjnie, organ uwzględni wskazaną powyżej wykładnię art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.