I OSK 1838/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 3 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt III SAB/Kr 27/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi J.O. na bezczynność Starosty Olkuskiego w przedmiocie zarejestrowania jako osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 28 maja 2024 r., sygn. akt III SAB/Kr 27/24 odrzucił skargę J.O. (dalej: skarżący) na bezczynność Starosty Olkuskiego w przedmiocie zarejestrowania jako osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wyjaśnił, że nie jest dopuszczalne rozstrzyganie o bezczynności organu po ostatecznym zakończeniu postępowania przez organ. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, organ w dniu 17 marca 2023 r. wydał decyzję o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku, dlatego skarga wniesiona w dniu 6 marca 2024 r. na bezczynność organu nie mogła podlegać merytorycznemu rozpoznaniu. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez bezpodstawne przyjęcie, że bezczynność organu ustała na skutek wydania w dniu 17 marca 2023 r. decyzji, podczas gdy decyzja ta została wydana w wyniku innego wniosku – z dnia 17 marca 2023 r., a nie na skutek wniosku z 14 listopada 2022 r., którego nierozpoznania dotyczy skarga na bezczynność. W ocenie skarżącego, skoro istniały dwa wnioski, to nawet przyjmując tożsamość podmiotową, przedmiotową oraz identyczność stanu faktycznego sprawy, organ winien był odmówić wszczęcia postępowania w sprawie jednego z wniosków. W związku z powyższym, skarżący wniósł o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że w dniu 14 listopada 2022 r. nie sporządzono karty rejestracyjnej ani nie okazano żadnych dokumentów, w oparciu o które można byłoby dokonać rejestracji. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. Rozpoznana w tym zakresie skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu. Skargę kasacyjną oparto wyłącznie na zarzucie naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.). Powołany przepis stanowi normę, na podstawie której Sąd odrzuca skargę, uznając, że wniesienie skargi jest niedopuszczalne, z innych przyczyn, niż powołane w pkt 1-5a. Zarzut niewłaściwego zastosowania art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. nie mógł zatem odnieść skutku, skoro w skardze kasacyjnej nie zakwestionowano ustaleń faktycznych i nie podważono ustaleń Sądu, że organ (Starosta Olkuski) zakończył postępowanie w sprawie zarejestrowania skarżącego jako bezrobotnego decyzją z 17 marca 2023 r. W skardze kasacyjnej nie sformułowano zarzutu dotyczącego wadliwej oceny stanu bezczynności organu na skutek poczynienia błędnych ustaleń stanu faktycznego sprawy. W skardze kasacyjnej nie wskazano na naruszenie konkretnych przepisów, którym zdaniem strony skarżącej kasacyjnie uchybił Sąd pierwszej instancji w toku rozpatrywania sprawy w powiązaniu z przepisami art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. oraz art. 149 § 1 p.p.s.a. Zarzuty naruszenia tzw. przepisów blankietowych, tj. przepisów określających kompetencje sądu pierwszej instancji w fazie orzekania wymagają powiązania z przepisami o charakterze materialnym lub procesowym. Podkreślić należy, że Sąd I instancji uznał, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej postępowania, stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stanowisko Sądu zostało oparte na wiążącej uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, której stanowisko w zakresie wniesienia skargi do sądu po ustaniu stanu bezczynności organu, pozostaje aktualne. Natomiast, zgodnie z niepodważonymi ustaleniami Sądu, skarżący w dniu 14 listopada 2022 r. zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy w Olkuszu celem zarejestrowania się jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku, a zarejestrowanie skarżącego jako osoby bezrobotnej w dniu 17 marca 2023 r. usunęło stan bezczynności. Zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. ustaleń tych nie podważył. Skoro zatem, w niniejszej sprawie, nie podważono w skardze kasacyjnej skutecznie stanowiska Sądu, iż w momencie wniesienia skargi nie występował zarzucany skargą stan bezczynności, gdyż ustał on w wyniku wydania decyzji z 17 marca 2023 r., to brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie stwierdzania, czy organ administracji pozostawał w bezczynności. Postanowienie Sądu I instancji, zakwestionowane wyłącznie zarzutem naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., nie jest zatem wadliwe. Zaakcentowania wymaga, że jak wynika z powoływanej uchwały kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, a nie historyczny. Środek prawny w postaci skargi na bezczynność ma w pierwszym rzędzie na celu zobligowanie organu administracji do wydania w określonym terminie aktu, czy do dokonania czynności bądź stwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Cel taki nie istnieje, jeśli w momencie wniesienia takiej skargi postępowanie już się nie toczy. Sąd nie może bowiem w takim wypadku podjąć rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., postępowanie byłoby bezprzedmiotowe. Skoro zatem Sąd uznał, że Starosta Olkuski decyzją z 17 marca 2023 r. uznał skarżącego za osobę bezrobotną, zaś skargę na bezczynność wniesiono już po zakończeniu przez organ postępowania w przedmiocie zarejestrowania skarżącego jako osoby bezrobotnej, to rozstrzygnięciu temu nie można zarzucić naruszenia prawa, o czym przesądza uchwała II OPS 5/19. Ponieważ zarzutami skargi kasacyjnej nie objęto przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a., należy zgodzić się z Sądem I instancji, że w ustalonym stanie faktycznym, żadne z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 149 § 1 p.p.s.a. nie mogłoby zostać podjęte. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, w przypadku powtórzenia wniosków, tożsamych podmiotowo i przedmiotowo w toku postępowania, nie dochodzi do konieczności ich odrębnego traktowania i wszczynania kolejnego postępowania. Kolejny wniosek strony, mający na celu spełnienie tożsamego żądania nie otwiera nowego postępowania. Rozstrzygnięcie organu ma bowiem na celu załatwienie sprawy, celem nie jest odrębna materialnoprawna ocena wszystkich złożonych pism. Z powołanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił na podstawie art. 184 w zw. z art. 181 i art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał w przedmiocie kosztów postępowania, ponieważ żaden przepis p.p.s.a., jak i żaden przepis szczególny, nie przewidują możliwości zasądzenia kosztów postępowania na rzecz strony wnoszącej odpowiedź na skargę kasacyjną, w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07).