I OSK 1856/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-06-20

Skład orzekający: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia NSA Elżbieta Kremer, Sędzia del. WSA Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zajęta pod drogę publiczną i znajdująca się we władaniu jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. przeszła z mocy prawa na własność tej jednostki, zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?
Ratio decidendi
Nieruchomość zajęta pod drogę publiczną i znajdująca się we władaniu jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. przechodzi z mocy prawa na własność tej jednostki, pod warunkiem udowodnienia zarówno zajęcia pod drogę publiczną, jak i faktycznego władania nią przez jednostkę samorządu terytorialnego. W przypadku wątpliwości co do tych przesłanek, decyzja stwierdzająca nabycie własności nie może zostać wydana.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod ulicę K. przez Gminę Warszawa. Organy administracji obu instancji uznały, że przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną zostały spełnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę właścicieli. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów administracji, wskazując na niewystarczające dowody w zakresie faktycznego urządzenia drogi i władania nieruchomością przez gminę.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju wraz z poprzedzającą ją decyzją Wojewody Mazowieckiego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Rafał Wolnik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. O. i M. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1929/15 w sprawie ze skargi L. O. i M. O. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją Wojewody [...] z dnia [...] 2013 r., nr [...] ; 2. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju solidarnie na rzecz L. O. i M. O. kwotę 1020 (tysiąc dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1929/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi L. O. i M. O. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] 2015 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nabycia mienia przez gminę z dniem [...] 1999 r., oddalił skargę. W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne: Miasto Stołeczne Warszawa wystąpiło z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej, że grunt położony w m.st. Warszawie, w Dzielnicy X, oznaczony jako działka ewidencyjna nr [...], o pow. [...] ha, z obrębu [...], zajęty pod ulicę K., stał się z dniem [...] 1999 r. z mocy prawa własnością tego miasta. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] 2013 r. stwierdził nabycie przez Gminę Warszawa - X z mocy prawa z dniem [...] 1999 r. prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Organ powołał się na art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. 133, poz. 872 ze zm.), zwanej dalej przepisami wprowadzającymi. Wskazał, że współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości są: L. U. O., A. K. O., M. A. O. i P. W. O., przy czym działka nr [...] w dniu [...] 1998 r. stanowiła część dawnej działki nr [...], z obrębu [...], objętej KW [...], dla której zgodnie z ewidencją gruntów i budynków właściciel był nieujawniony, a jako władający figurował Urząd Gminy Warszawa X. Organ ustalił, że w dniu [...] 1998 r. przedmiotowy grunt nie stanowił własności podmiotu publicznoprawnego, pozostając jedynie we władaniu Gminy, jako droga publiczna. Uzasadniając przesłankę "władania" Wojewoda podniósł, iż dla udowodnienia władztwa należy wykazać wykonywanie prac związanych, m.in. z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją odśnieżaniem. W aktach sprawy znajdują się dokumenty, które to potwierdzają, tj. umowa z dnia [...] 1997 r. zawarta pomiędzy Gminą Warszawa-X, a firmą "X" oraz faktura nr [...] z dnia [...] 1998 r. wystawiona przez ww. firmę za konserwację nawierzchni dróg gruntowych na terenie Gminy Warszawa X. Ponadto, zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] 1988 r. ulica K. w Warszawie stanowiła w dniu [...] 1998 r. drogę lokalną miejską. W tym stanie rzeczy organ stwierdził, że zgodnie z dyspozycją art. 73 ust. 1 przepisów wprowadzających, przedmiotowa nieruchomość zajęta pod część ulicy K. w Warszawie stała się z dniem [...] 1999 r. z mocy prawa własnością Gminy Warszawa X. Na skutek odwołania wniesionego przez skarżących, Minister Infrastruktury i Rozwoju zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji decyzją, utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] 2013 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. Dodatkowo, w kontekście zarzutów podniesionych w odwołaniu, Minister podkreślił, że dopiero na mocy uchwały Nr [...] Rady m. st. Warszawy z dnia [...] 2009 r., ul. K. na odcinku od końca posesji nr [...] w kierunku południowym została pozbawiona kategorii drogi gminnej. Należy zatem uznać, iż pozbawienie kategorii drogi publicznej ww. ciągu komunikacyjnego na wskazanym odcinku począwszy od 2009 r. nie ma wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Przy czym organ zaznaczył, że powyższa uchwała potwierdza wprost, iż w dniu [...] 1998 r. oraz w dniu [...] 1999 r. ul. K., na wysokości spornej działki posiadała status drogi publicznej gminnej. Organ odwoławczy wskazał też, że z treści sporządzonej w formie aktu notarialnego umowy darowizny z dnia [...] 1995 r., Rep. A nr [...] wynika, że między innymi przedmiotowy grunt jest zajęty pod ulicę K. W akcie tym wyjaśniono tym samym różnicę powierzchni darowanej nieruchomości, której cześć o pow. [...] m2 zajęta była pod pas drogowy. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu a dotyczących braku odszkodowania, Minister zauważył, że ustalenie jego wysokości następuje w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Tym samym kwestia ta nie ma wpływu na postępowanie w sprawie badania przesłanek przejścia konkretnej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucili naruszenie: I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 7, 76 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. - polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie; 2) art. 89 § 1 i 2 k.p.a. - poprzez nieprzeprowadzenie w toku postępowania rozprawy, podczas gdy zachodziła potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz istotnie przyczyniłoby się to do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub w drodze oględzin; 3) art. 8 k.p.a. - poprzez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej; II. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 73 ust. 1 przepisów wprowadzających przez jego zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że przedmiotowa nieruchomość przeszła z dniem [...] 1999 r. na własność Gminy Warszawa - X. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a., wskazał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji na wstępie swoich rozważań przytoczył treść art. 73 przepisów wprowadzających wskazując na przesłanki, jakie muszą zostać spełnione, aby przepis ten znalazł zastosowanie. Sąd stwierdził, że poza sporem pozostaje, iż przedmiotowa nieruchomość w dniu [...] 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa, bądź jednostki samorządu terytorialnego. Ulica K. została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich, a więc w dniu [...] 1998 r. droga ta posiadała status drogi publicznej. Fakt istnienia drogi wynika też z treści aktu notarialnego umowy darowizny z dnia [...] 1995 r., a obszar gruntu zajętego pod drogę, który wskazany został w tym akcie, odpowiada wielkością obszarowi, jaki objęty jest przedmiotowym postępowaniem - jako zajęty pod drogę. W ocenie Sądu pierwszej instancji, w świetle przeprowadzonych dowodów, nie ulega wątpliwości, że organy wykazały zajętość przedmiotowej nieruchomości na dzień [...] 1998 r. pod drogę publiczną. Zostało również wykazane, iż przedmiotowa działka znajdowała się w dniu [...] 1998 r. we władaniu publicznoprawnym. Skoro zatem przedmiotowa działka, stanowiąca w dniu [...] 1989 r. własność osób fizycznych, zajęta była w tej dacie pod drogę publiczną i pozostawała we władaniu publicznoprawnym - to zdaniem Sądu, stosownie do art. 73 ust. 1 przepisów wprowadzających stała się z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 r. własnością Gminy. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli skarżący, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie: I. przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 76 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 80 oraz 89 § 1 i 2 k.p.a., polegające na oddaleniu zamiast uwzględnienia skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów administracji obu instancji, pomimo iż decyzje te zostały wydane: - bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, w oparciu o kopię umowy zawartej w dniu [...] kwietnia 1997 r. pomiędzy Gminą Warszawa – U., a firmą "X", protokół odbioru robót z dnia [...] października 1998 r. oraz fakturę VAT Nr [...] z dnia [...] grudnia 1998 r., - przy odmowie uznania za wiarygodne twierdzeń skarżących oraz niewzięciu pod uwagę oświadczeń skarżących oraz osób trzecich, a także przedłożonych przez skarżących dokumentów, - a także przy nieprzeprowadzeniu w toku postępowania rozprawy administracyjnej (podczas gdy zachodziła potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz istotnie przyczyniłoby się to do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub w drodze oględzin), co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że działka nr [...] pozostawała we władaniu publicznoprawnym oraz że przebiegająca przez w/w działkę ul. K. była drogą publiczną; II. prawa materialnego, a mianowicie art. 73 ust. 1 przepisów wprowadzających przez jego zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że przedmiotowa nieruchomość przeszła z dniem [...] stycznia 1999 r. na własność Gminy Warszawa - X. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto wnieśli o zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przedstawił argumenty na poparcie swoich zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny podstaw i zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, albowiem podniesione w niej zarzuty okazały się usprawiedliwione. Zarzuty te opierały się na dwóch podstawach: - naruszeniu prawa procesowego, mającym wpływ na jego wynik, a to art. 1 § 1 i 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w związku z art. 7, art. 8, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 oraz art. 89 § 1 i 2 k.p.a., co miało polegać na oddaleniu skargi pomimo istnienia szeregu zastrzeżeń do zgromadzonego materiału dowodowego i jego wybiórczym potraktowaniu; - naruszeniu prawa materialnego – art. 73 przepisów wprowadzających poprzez błędne przyjęcie, iż zaistniały przesłanki do wydania decyzji orzekającej o przejściu prawa własności nieruchomości na rzecz jednostki samorządu terytorialnego. Sednem sporu, jaki przyszło rozstrzygać Sądowi pierwszej instancji była kwestia oceny, czy wystąpiły okoliczności opisane w art. 73 przepisów wprowadzających, dając podstawę do wydania decyzji o przejściu prawa własności przedmiotowej nieruchomości na jednostkę samorządu terytorialnego – Miasto Stołeczne Warszawa. Zgodnie z treścią art. 73 ust.1 przepisów wprowadzających, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem [...] stycznia 1999 r. stały się z mocy samego prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem jeżeli spełnione zostały dwa warunki:. - nieruchomości były zajęte w dniu [...] grudnia 1998 r. pod drogę publiczną; - Skarb Państwa bądź też jednostka samorządu terytorialnego władała tą nieruchomością w tym dniu. W realiach niniejszej sprawy zarówno Sąd pierwszej instancji, jak i orzekające organy administracji publicznej obu szczebli uznały, iż oba wskazane wyżej ustawowe warunki zostały spełnione, przechodząc do porządku nad szeregiem wątpliwości, których istnienie i niewyjaśnienie stawiało pod znakiem zapytania dopuszczalność wydania orzeczenia stwierdzającego przejście prawa własności nieruchomości na Gminę Warszawa. Taki stan rzeczy skutkować musiał uchyleniem nie tylko zaskarżonego wyroku lecz również decyzji organów obu instancji, albowiem zbyt wiele okoliczności budzi wątpliwości, których wszak nie rozstrzygnięto. Użyte w powołanym wyżej przepisie sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, zaliczoną następnie do odpowiedniej kategorii dróg publicznych. Zaznaczyć przy tym trzeba, że urządzenie drogi powinno nastąpić przed dniem [...] stycznia 1999 r. W aktach sprawy znajduje się uchwała nr [...] Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] maja 1988 r. (Dz. U. Województwa Warszawskiego nr 17, poz. 186), na mocy której ul. K., obejmująca nieruchomości należące do skarżących, zaliczona została do kategorii dróg publicznych. Pierwszy z warunków opisanych w art. 73 ustawy został więc spełniony. Wątpliwości budzi natomiast fakt istnienia drogi oraz kwestia władania wspomnianą wcześniej nieruchomością przez jednostkę samorządu terytorialnego, gdyż zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy nie dawał w tej materii jednoznacznej odpowiedzi, a argumenty skarżących oraz przedstawione przez nich dowody nie pozwalały na tak jednoznaczne rozstrzygnięcie, jakie zostało podjęte przez organy. Znajdujące się w aktach sprawy zdjęcia jak również zeznania świadków i samych stron poddają w wątpliwość tezę, iż na spornej nieruchomości istniał obiekt budowlany, który nosiłby cechy drogi w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (obecnie: Dz. U. z 2017 r., poz. 2222 ze zm.). Fotografie prywatne przedłożone przez stronę, jak również fotografie uzyskane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej obejmujące rok 1997 r. i rok 2005 r. (dołączone na rozprawie), wskazują na istnienie na spornej nieruchomości dojazdu do posesji skarżących, który nie był utwardzony i którego żadną miarą nie można uznać za drogę. Sam fakt nadania nieruchomości formalnoprawnego statusu drogi, bez wykonania jakichkolwiek działań, których następstwem byłoby powstanie tej drogi (a więc obiektu budowlanego, który swoimi parametrami spełniałby warunki określone właściwymi przepisami), w świetle art. 73 przepisów wprowadzających jest niewystarczający. To z kolei pozostaje w bezpośrednim związku z drugą przesłanką, a mianowicie władaniem nieruchomością zajętą pod drogę. Pojęcie władania nieruchomością nie zostało w ustawowo zdefiniowane, stąd też w razie wątpliwości, wypada odwołać się do orzecznictwa sądów administracyjnych, które w tej materii wypracowały stanowisko, zgodnie z którym pojęcie władania oznacza faktyczne władztwo w znaczeniu publicznoprawnym, którego przejawem mogą być działania związane z utrzymaniem drogi w należytym stanie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 762/14 oraz z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 2042/14). Władanie nieruchomością oznacza wykonywanie względem nieruchomości czynności faktycznych, w tym zarówno polegających na zmianie parametrów drogi, lub instalowaniu w niej określonych urządzeń, jak i czynności zachowawczych (np. sprzątanie drogi, jej odśnieżanie itp.). Co istotne, do spełnienia przesłanki władztwa nie jest przy tym konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) a jedynie wykazanie faktycznego władania nią. Ustawodawca nie związał bowiem skutków nabycia własności nieruchomości z mocy prawa z jej posiadaniem opartym wyłącznie na jakiejkolwiek umowie, lecz odniósł się do każdego stanu władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela, byleby nieruchomość nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności publicznej (tak NSA w wyroku z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1020/14). W realiach rozpoznawanej sprawy daleko idące wątpliwości budzi kwestia faktycznego statusu nieruchomości objętych zaskarżoną decyzją. Zauważyć bowiem przyjdzie, że nie wyjaśniono w sposób jednoznaczny, czy wspomniane wyżej nieruchomości rzeczywiście pozostawały we władaniu gminy. Skoro bowiem nie urządzono na nich drogi, a materiał zdjęciowy jak również zeznania świadków wskazują na to, iż teren ów był jedynie dojazdem do posesji skarżących, z którego korzystali oni oraz ich sąsiedzi, to należało odpowiedzieć na pytanie w jaki sposób manifestowało się władztwo gminy nad tą nieruchomością. Oceny tych okoliczności nie zmienia fakt powołania się przez organ na usługi przedsiębiorstwa zajmującego się konserwacją nawierzchni dróg (umowa z dnia [...] kwietnia 1997 r. zawarta pomiędzy Gminą Warszawa – Xa Przedsiębiorstwem "X"), gdyż w świetle tego, co zostało wyżej powiedziane, nie jest jasnym, czy usługi te świadczone były również na spornych nieruchomościach, zwłaszcza, że wedle dokumentu o nazwie "protokół ustalenia granicy zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną" z dnia [...] października 2002 r., ul. K. na odcinku ok. [...] m od ul. K. miała asfaltową powierzchnię. Żaden dokument w aktach sprawy nie pozwalał natomiast stwierdzić, czy takową powierzchnię miała również sporna nieruchomość, co dawałoby asumpt do potwierdzenia tezy o wykonywaniu działań zmierzających do utrzymania drogi w należytym stanie. Przeciwnie, zdjęcia dostarczone na rozprawę wskazują na to, iż zarówno w 1997 r. jak i w roku 2005 r. nieruchomości te nie były wyasfaltowane, a co za tym idzie można mieć daleko idące wątpliwości co do tego, czy podlegały działaniom świadczonym przez Przedsiębiorstwo "X". To z kolei przeczyłoby tezie o władaniu nieruchomością przez jednostkę samorządu terytorialnego, a w konsekwencji czyniłoby niemożliwym wydanie decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 2 ustawy. Niezależnie od powyższego należało mieć na względzie również to, że uchwałą Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], część dotychczasowej ul. K. (obejmująca m.in. przedmiotową nieruchomość) pozbawiona została kategorii drogi gminnej. Ponadto w stosunku do przedmiotowej nieruchomości zostało uprzednio wszczęte postępowanie (nr rej. [...]) w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (obecnie: Dz. U. z 2017 r., poz. 1496). Jakkolwiek postępowanie to zostało zawieszone postanowieniem Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2015 r., Nr [...], to jednak sam fakt jego wszczęcia może świadczyć o braku rzetelnej wiedzy organu co do faktycznego statusu przedmiotowej nieruchomości. Każdy z powołanych faktów z osobna nie mógł rzecz jasna przesądzić o wyniku prowadzonego postępowania, jednakże wzięcie ich razem pod uwagę pozwala na sformułowanie daleko idących zastrzeżeń względem ustaleń poczynionych przez organ w toku postępowania kontrolowanego w niniejszej sprawie. W tym kontekście bez znaczenia są rozważania Sądu pierwszej instancji, który opierając się na treści aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 1995 r. (umowa darowizny rep. A nr [...]) uznał, że twierdzenia skarżących o ogrodzeniu terenu są bezpodstawne, skoro w umowie darowizny wspomina się o drodze, z której również korzystali sąsiedzi. Samo sformułowanie zawarte w umowie darowizny nie przesądzało jeszcze o istnieniu drogi, skoro jak wynika to ze zdjęć, takowa prawdopodobnie nie istniała. Mogło natomiast, czego wszakże dzisiaj nie sposób przesądzić, odnosić się do faktycznego statusu nieruchomości, jako rzeczywiście przeznaczonych pod drogę. Ten fakt, wobec braku jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy względem nieruchomości gmina wykonywała "władanie" nie mógł zaważyć na akceptacji stanowisk organów obu instancji. Powołane wyżej okoliczności wykluczały więc poczynienie jednoznacznych ustaleń i wydanie decyzji orzekających o przejściu prawa własności nieruchomości na rzecz Miasta Stołecznego Warszawy. Ponieważ w sprawie istnieje zbyt wiele wątpliwości dotyczących stanu faktycznego, koniecznym będzie przeprowadzenie wnikliwego postępowania dowodowego, ukierunkowanego na jednoznaczne wyjaśnienie statusu nieruchomości, sposobu jej urządzenia i korzystania z niej na dzień [...] grudnia 1998 r., jak również ustalenie, czy rzeczywiście Gmina Warszawa władała tą nieruchomością w opisany wyżej sposób. Tylko bowiem wówczas możliwe stanie się wydanie decyzji orzekającej o przejściu prawa własności na jednostkę samorządu terytorialnego w trybie art. 73 przepisów wprowadzających. Na marginesie wskazać też przyjdzie, że prawomocnymi wyrokami z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1876/15 i I SA/Wa 1888/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje Ministra Infrastruktury i Rozwoju wydane w analogicznych sprawach w odniesieniu do działek nr [...] i [...]. Działki te bezpośrednio sąsiadują z przedmiotową nieruchomością i są zlokalizowane w pasie tego samego odcinka spornej drogi. Jakkolwiek wyroki te z formalnego punktu widzenia w żaden sposób nie wiążą sądów administracyjnych ani organów orzekających w niniejszej sprawie, to jednak trudno byłoby zaakceptować sytuację, w której w identycznym stanie prawnym i analogicznym stanie faktycznym, różny byłby status poszczególnych nieruchomości, a co za tym idzie, różnie kształtowałyby się prawa ich właścicieli. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach za obie instancje oparte zostało na przepisie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., a na ich wysokość składa się: wpis sądowy od skargi i od skargi kasacyjnej, opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, opłata za czynności adwokackie obliczona na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) (Dz. U. z 2013 r., poz. 461) i na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a), w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa. Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło