I OSK 1896/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-06-17
Skład orzekający: Anna Lech, Anna Łukaszewska – Macioch, Jolanta Rudnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zwrotu nadpłaty opłaty za wydanie karty pojazdu, pobranej na podstawie przepisu rozporządzenia uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją i ustawą, ale z odroczonym terminem utraty mocy obowiązującej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił akt organu odmawiający zwrotu nadpłaty opłaty za kartę pojazdu. Sąd podkreślił, że przepis rozporządzenia, nawet z odroczonym terminem utraty mocy obowiązującej, który został uznany za niezgodny z Konstytucją i ustawą, nie mógł być stosowany do ustalenia wysokości pobieranej opłaty. Sędziowie, związani Konstytucją i ustawami, mogą odmówić zastosowania przepisu aktu wykonawczego wykraczającego poza upoważnienie ustawowe.Stan faktyczny
G. K. wystąpił o zwrot nadpłaty opłaty za wydane karty pojazdu. Organ odmówił zwrotu, powołując się na obowiązujący wówczas przepis rozporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił odmowę, wskazując na niezgodność przepisu rozporządzenia z Konstytucją i ustawą, mimo odroczenia terminu utraty jego mocy obowiązującej. Prezydent Miasta G. złożył skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów Konstytucji i pominięcie zakresu związania wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech (spr.), Sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch, Sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka, Protokolant starszy sekretarz sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 sierpnia 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 567/10 w sprawie ze skargi G. K. na akt Prezydenta Miasta G. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za wydanie karty pojazdu oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 567/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił akt Prezydenta Miasta GL. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], w przedmiocie opłaty za wydanie karty pojazdu.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny sprawy:
pismem z dnia 4 lutego 2010 roku G. K. wystąpił o zwrot nadpłaty za wydane karty pojazdu dla samochodu osobowego Opel Astra o nr rej. [...], który po raz pierwszy został w Polsce zarejestrowany w 2005 r. oraz motocykla YAMAHA nr rej. [...], zarejestrowanego w 2004 r.
W odpowiedzi aktem z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] Zastępca Naczelnika Wydziału Komunikacji Urzędu Miejskiego w G., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta G., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04, odmówił zwrotu nadpłaconych kwot jako pobranych zgodnie z obowiązującym wówczas przepisem § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. nr 137, poz. 1310).
Pismem z dnia 3 marca 2010 r. G. K. wezwał Prezydenta Miasta G. do usunięcia naruszenia prawa w sprawie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, a ten pismem z dnia [...] marca 2010 r. poinformował o podtrzymaniu odmownego stanowiska, zawartego w piśmie z dnia [...] lutego 2010 r.
W skardze do sądu administracyjnego G. K. zakwestionował odmowę zwrotu części opłat za karty pojazdu, wniósł o uchylenie odmowy i zwrot niesłusznie pobranej kwoty. W uzasadnieniu odwołał się do wyżej wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 roku.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta G. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację oraz powołując się uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2007 r., sygn. akt III CZP 125/07.
Wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 567/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylając akt Prezydenta Miasta G. z dnia [...] lutego 2010 r. wskazał, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04, stwierdził, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego określona w tym przepisie wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu w kwocie 500,00 zł jest zawyżona, albowiem nie uwzględnia ustawowych wytycznych do określenia wysokości tej opłaty zawartych w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Sąd podkreślił przy tym, że Trybunał Konstytucyjny mając jednocześnie na uwadze możliwe skutki finansowe wydanego wyroku, orzekł o utracie mocy obowiązującej kwestionowanego przepisu rozporządzenia dopiero z dniem 1 maja 2006 r.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że odroczenie utraty mocy obowiązującej przepisu nie oznacza jednak, iż w okresie pozostawania rozporządzenia w obrocie prawnym pozostawało ono w zakresie ustalenia wysokości opłaty w zgodzie z udzielonym Ministrowi Infrastruktury ustawowym upoważnieniem i w zgodzie z Konstytucją. Wskazana przez Trybunał Konstytucyjny data odnosi się bowiem jedynie do utraty mocy obowiązującej przepisu, nie zaś do jego oceny jako niekonstytucyjnego. Samo odroczenie orzeczenia ma na celu umożliwienie odpowiedniemu organowi stosowną zmianę tegoż przepisu, tak by był on zgodny z Konstytucją lub innym aktem nadrzędnym.
Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 stycznia 1998 r. sygn. akt U 2/97, Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że ocena konstytucyjności i legalności przepisu rangi podustawowej może być dokonana przez sąd rozpatrujący sprawę indywidualną, w której przepis ten może być zastosowany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. W ocenie Sądu upoważnienie zawarte w art. 77 ust. 6 w związku z ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie uprawniało Ministra Infrastruktury do określenia w rozporządzeniu stawki opłaty za kartę pojazdu w wysokości przewyższającej rzeczywiste znaczenie tego dokumentu dla rejestracji pojazdu oraz koszt związany z drukiem i dystrybucją karty. Tym samym Sąd uznał, że akt Prezydenta Miasta G. z dnia [...] lutego 2010 r. podjęty został z naruszeniem prawa.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że takie stanowisko jest przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach skargę kasacyjną złożył Prezydent Miasta G., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, względnie w razie ustalenia braku naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego – uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi. Wniesiono także o zasądzenie od skarżącego G. K. na rzecz organu Prezydenta Miasta G. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono :
1) naruszenie prawa materialnego, to jest błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 178 ust. 1 i art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez dokonanie oceny konstytucyjności przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) z pominięciem zakresu związania wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04;
2) naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie – z naruszeniem art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – przepisów art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 k.p.a. w zakresie oceny obowiązku działania przez organy administracji publicznej na podstawie przepisów prawa, w tym przypadku art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) i § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, do czasu utraty mocy tego ostatniego, to jest do dnia 15 kwietnia 2006 r., oraz oceny możliwości odstąpienia od pobierania spornej opłaty;
3) naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisu art. 77 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym i § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu przy ocenie istniejącego po stronie skarżącego obowiązku wynikającego z przepisu prawa w myśl art. 3 § 2 pkt 4, art. 134 i art. 146 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U,. Nr 153, poz. 1270 ze zm.);
4) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 134 i art. 146 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 3 § 2 pkt 4 tejże ustawy poprzez pominięcie, iż przedmiotem rozpoznania jest ustalenie istnienia po stronie skarżącego obowiązku wynikającego z przepisu prawa.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd w sposób niewłaściwy skorzystał z uprawnienia wynikającego z zasady niezawisłości wyrażonej w art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, co jest wynikiem jego błędnej wykładni. Pominął bowiem dyspozycję płynącą z regulacji zawartej w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przesądzającej o zakresie związania orzeczeniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w tym w zakresie odroczenia jego mocy obowiązującej. Stwierdzono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sposób nieuprawniony dokonał samodzielnej oceny konstytucyjności przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z pominięciem zakresu związania wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04, naruszając tym samym przepisy art. 178 ust. 1 i art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Wskazać należy, iż przepis art. 146 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczy uwzględnienia skargi na inne, niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej. Norma ta w § 1 stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Z kolei w § 2 tego przepisu zaznaczono, że w sprawach, o których mowa w § 1, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa.
Jak wynika z utrwalonych poglądów w judykaturze, sposób orzekania określony w art. 146 § 1 powołanej ustawy dotyczy sytuacji, gdy organ administracyjny konkretyzuje uprawnienie lub obowiązek wypływające z przepisu prawa w odniesieniu do zindywidualizowanego adresata, choć nie czyni tego ani decyzją, ani postanowieniem.
W niniejszej sprawie uznać należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepis art. 146 § 1 wskazanej wyżej ustawy, gdyż trafnie uchylił zaskarżony akt dotyczący odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu.
Naczelny Sąd Administracyjny pragnie w tym miejscu zaznaczyć, że niniejsza sprawa jest sprawą administracyjną, co potwierdza teza uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. I OPS 3/07, w której jednoznacznie przyjęto, że skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty za wydane karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za wydanie karty pojazdu, jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przypomnieć należy, że w niniejszej sprawie G. K. pismem z dnia 4 lutego 2010 r. wystąpił z o zwrot nadpłaty za wydane karty pojazdu dla samochodu osobowego Opel Astra o nr rej. [...] oraz motocykla YAMAHA nr rej. [...], pobranej na podstawie art. 77 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłaty za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310), jednakże jego żądanie spotkało się z odmową organu. Zdaniem organu opłata została uiszczona na podstawie obowiązujących w chwili pobierania opłaty przepisów prawa, w tym art. 77 ust. 3 ustawy Prawa o ruchu drogowym jak i wydanego na podstawie art. 77 ust. 4 pkt 2 tej ustawy wskazanego wyżej § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r.
Zauważyć w tym miejscu należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04 (Dz. U. Nr 15, poz. 119) orzekł, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym jak i art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto orzeczono, iż przepis ten traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r.
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że niezgodność zakwestionowanego przepisu z powołanymi przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym, polega na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty, przepis ten wykracza poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Kwestionowany przepis niezgodnie ze wskazaniami zawartymi w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty, ustalił opłatę, uwzględniającą dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewidział.
Powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04, stwierdzający niekonstytucyjność przepisu stanowiącego podstawę pobrania zawyżonej opłaty za kartę pojazdu w wysokości 500 zł, wszedł w życie w dniu 1 maja 2006 r. W wykonaniu tego wyroku Minister Transportu i Budownictwa wydał rozporządzenie z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59 poz. 421 ), w którym określił opłatę za kartę pojazdu w kwocie 75 zł. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 15 kwietnia 2006 r. i z tym dniem utraciło moc obowiązującą rozporządzenie z dnia 28 lipca 2003 r.
W rozpoznawanej sprawie opłata za wydanie karty pojazdu została pobrana na podstawie przepisu, który Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją i ustawą Prawo o ruchu drogowym. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma istotnego znaczenia fakt, iż Trybunał Konstytucyjny orzekając o niezgodności z ustawą rozporządzenia wykonawczego Ministra Infrastruktury, korzystając z uprawnienia wynikającego z tego przepisu określił inny, późniejszy niż określony w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, termin utraty mocy obowiązującej kontrolowanego pod względem konstytucyjności przepisu. Zauważyć bowiem należy, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 marca 2007 r. (publ. OSNP 2008, z. 5- 6, poz. 61), stwierdził, iż odroczenie na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie oznacza, iż przepis uznany za niezgodny z Konstytucją musi być stosowany do daty wskazanej przez Trybunał. Stanowisko to w pełni podziela Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie. Przepis uznany za niekonstytucyjny ma bowiem ten charakter od dnia jego wydania. Samo odroczenie orzeczenia ma zaś na celu umożliwienie odpowiedniemu organowi stosowną zmianę tegoż przepisu, tak by był on zgodny z Konstytucją lub innym aktem nadrzędnym.
Wyjaśnić jednocześnie należy, że czym innym jest utrata mocy obowiązującej rozporządzenia, a czym innym kontrola legalności czynności organu administracji publicznej stosującego nielegalny przepis tegoż rozporządzenia. Następstwa pierwszego rodzaju dotyczą sfery stanowienia prawa, a następstwa drugiego rodzaju - sfery stosowania prawa. Okoliczność, że niekonstytucyjny przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu został usunięty dopiero 1 maja 2006 r. nie oznacza, że dokonując kontroli legalności działań administracji publicznej sąd administracyjny nie był władny przyjąć, że przepis ten nie może zostać zastosowany, gdyż przekracza upoważnienie zawarte w ustawie.
Uznanie przez Trybunał niezgodności przepisu z Konstytucją i ustawą oznacza, że taki charakter przepis ten miał od początku, to jest od dnia jego wejścia w życie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008 r. II OSK 1745/07, z dnia 25 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1242/08). Dokonując kontroli legalności wykonywania administracji publicznej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach mógł zatem przyjąć, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu określający wysokość opłaty jako naruszający ustawę, a zatem i Konstytucję, nie mógł być zastosowany przy ustaleniu pobierania opłaty od G. K. Podkreślić należy, że sędziowie, na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, są związani wyłącznie Konstytucją i ustawami, a wobec tego mogą odmówić zastosowania przepisu aktu wykonawczego wykraczającego poza upoważnienie ustawowe. Nie oznacza to, że zastępują oni Trybunał Konstytucyjny w ocenie konstytucyjności danego przepisu.
Tym samym w okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji oceniając legalność aktu Prezydenta Miasta G. z dnia [...] lutego 2010 r. odmawiającego zwrotu nadpłaconych kwot, mógł uznać, iż jest on niezgodny z prawem i dlatego też zasadnie zastosował przepis art. 146 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zauważyć w tym miejscu należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 maja 2007 r. sygn. akt I OSK 573/07, a także w późniejszych orzeczeniach wyrażał pogląd, iż obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu ma charakter publicznoprawny, a więc wynikający z przepisów prawa administracyjnego. Zatem sprawa odmowy zwrotu opłaty jako dotycząca obowiązku publicznoprawnego ma swoje źródło w przepisach regulujących obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu, to jest art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. zakwestionował bowiem jedynie wysokość opłaty, a nie podstawę prawną do pobrania tej opłaty w ramach odpłatności za czynności powiatów. Trzeba bowiem rozróżnić podstawę prawną do pobrania opłaty za czynności powiatów od wysokości tej opłaty odpowiadającej kosztom druku i dystrybucji kart pojazdów, o której mowa w art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W tym kontekście odroczenie przez Trybunał Konstytucyjny terminu utraty mocy obowiązującej § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r. do dnia 1 maja 2006 r. celem umożliwienia wprowadzenia do tego czasu nowej regulacji, zgodnej z postanowieniami Konstytucji nie oznacza, że do czasu utraty mocy obowiązującej niniejszego przepisu należało pobierać opłatę w wysokości 500 zł, a nie w wysokości odpowiadającej kosztom druku i dystrybucji kart pojazdów (por.wyrok NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 842/09, z dnia 17 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 590/09).
Ponadto zauważyć należy, że Sąd pierwszej instancji odmówił zastosowania § 1 ust. 1 omawianego rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r., również z uwagi na sprzeczność tego przepisu z art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę wskazując, że w orzeczeniu z dnia 10 grudnia 2007 r. Europejski Trybunał Sprawiedliwości w sprawie C-134/07 stwierdził, iż "art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, takiej jak ta przewidziana w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, która to opłata w praktyce jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany." Odmowa zastosowania omawianego przepisu znajduje zatem swoje oparcie w zasadzie pierwszeństwa prawa wspólnotowego, która odnosi się także do praktyki stosowania prawa przez sądy i organy administracji publicznej. Zasada znalazła swoje odzwierciedlenie w art. 91 ust. 1 - 3 Konstytucji RP.
Skoro zatem w niniejszej sprawie żądanie zwrotu opłaty dotyczy obowiązku wynikającego z przepisów prawa, to podmiot, którego obowiązku dotyczy akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma prawo żądać, aby sąd orzekł o jego istnieniu lub nieistnieniu, o czym stanowi art. 146 § 1 tej ustawy. Z upoważnienia tego skorzystał Sąd pierwszej instancji, zatem niezasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd w zaskarżonym wyroku tego przepisu.
W kontekście powyższych rozważań pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej uznać należy za bezzasadne.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło