I OSK 2093/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 27 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J. R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dziekana Wydziału Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] zawartego w skardze kasacyjnej J. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 913/15 oddalającego skargę J. R. na decyzję Rektora Politechniki Łódzkiej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia oddalić wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 3 lutego 2016 r., III SA/Łd 913/15, oddalił skargę J. R. na decyzję Rektora Politechniki Łódzkiej z [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów. J. R. wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dziekana Wydziału Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki z [...] kwietnia 2015 r., nr [...]. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że jest osobą niepełnosprawną z lekkim stopniem niepełnosprawności, częściowo niezdolną do pracy, uległ wypadkowi w trakcie odbywania obowiązkowych zajęć na Politechnice Łódzkiej, a w ostatnim czasie nastąpiło istotne pogorszenie jego stanu zdrowia. Utrata statusu studenta spowoduje utratę możliwości leczenia się w przychodni studenckiej, narazi jego zdrowie i życie na duże niebezpieczeństwo, wyrządzi znaczne szkody oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki. W związku z wydaniem zaskarżonych decyzji skarżącemu odmówiono stypendium socjalnego dla osób niepełnosprawnych oraz stypendium socjalnego. Skreślenie z listy studentów spowoduje również pozbawienie go możliwości zamieszkiwania w domu studenckim, a konsekwencji niemożność ubiegania się o pomoc społeczną, niemożność korzystania ze zniżek i rabatów przynależnych studentom. W związku z powyższym wystąpiły określone w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") przesłanki dotyczące przede wszystkim niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Nastąpiło także znaczne pogorszenie się stanu zdrowia skarżącego, który wymaga specjalistycznego leczenia, któremu może się poddać w przychodni studenckiej. Natomiast pozbawienie go statusu studenta a tym samym praw przysługujących studentom spowoduje, że nie będzie miał możliwości korzystania z niezbędnej pomocy medycznej, otrzymywania stypendium socjalnego dla osób niepełnosprawnych oraz możliwości zamieszkiwania w domu studenckim. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po oddaleniu skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, strona, która wniosła skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego. Uwzględnienie takiego wniosku jest możliwe, jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z przyjętej wykładni w/w przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2006 r., s. 191, uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07). Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, że to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie aktu lub czynności, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają lub nie za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej. Jeżeli we wniosku o wstrzymanie wykonania takiego aktu lub czynności strona nie wskaże okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to nie można tego uznać za brak formalny wniosku (art. 49 § 1), lecz za brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd, uzasadniający oddalenie wniosku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji nie mógł zostać uwzględniony, albowiem skarżący nie wykazał, aby zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przedstawiona przez skarżącego argumentacja zawiera jedynie twierdzenia o charakterze ogólnym i generalnym, pozbawione konkretnej oraz przekonującej argumentacji, a to właśnie na stronie ubiegającej się o wstrzymanie wykonania decyzji, jako tej, która potencjalnie czerpie korzyść z tej instytucji, spoczywa obowiązek wykazania istnienia konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06). Ponadto należy podkreślić, że decyzja o skreśleniu z listy studentów została już wykonana, a zatem wniosek o wstrzymanie jej wykonania jest bezprzedmiotowy. Niemożliwe jest bowiem wstrzymanie wykonania decyzji już wykonanej, gdyż prowadziłoby do kwestionowania samej decyzji, co możliwe jest wyłącznie w drodze rozpoznania skargi. Skoro bowiem postanowienie sądu ma uchronić stronę przed skutkami wykonania decyzji, to jej wykonanie niweczy cel zastosowania ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z 28 października 2015 r., I OZ 1377/15 oraz wyroki NSA: z 23 kwietnia 2010 r., I FSK 675/09 i z 10 grudnia 2010 r., I FSK 2081/09). Wstrzymanie wykonania decyzji w takich okolicznościach doprowadziłoby do uchylenia decyzji bez rozpoznania skargi na tę decyzję, a to z kolei stanowiłoby obejście prawa. Wstrzymanie decyzji może nastąpić tylko wówczas, gdy może zostać spełniony cel jaki instytucja wstrzymania ma spełniać, a wykonanie decyzji przesądza o bezprzedmiotowości wstrzymania jej wykonania (wyrok NSA z 23 kwietnia 2010 r., I FSK 675/09). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należało, że wstrzymanie wykonania decyzji nie jest w okolicznościach rozpoznawanej sprawy możliwe. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.