I OSK 2095/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 464/11 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy na rzecz J. B. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 29 czerwca 2011r., sygn. akt II SA/Bd 464/11 oddalił skargę J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z [...] marca 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Osielsko z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] umarzającą postępowanie wznowieniowe dotyczące decyzji ostatecznej Wójta Gminy Osielsko z dnia [...] lipca 2002 r. zatwierdzającej podział działki położonej w N. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Istotne jest zatem ustalenie, kiedy wnioskodawca dowiedział się, że podział wykonany został nie po osiach ścianach konstrukcyjnych oraz czy wniosek o wznowienie postępowania złożył w terminie jednego miesiąca od dnia, gdy dowiedział się o tej okoliczności. Z treści pisma z 6 lipca 2007 r. wynika, że w dacie jego złożenia J. B. wiedział, że podział nieruchomości został zatwierdzony. A zatem złożenie wniosku o wznowienie postępowania w dniu 23 września 2008 r. nastąpiło z uchybieniem terminu jednego miesiąca. Składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy J. B. zarzucając ww. decyzji: 1) niezgodność ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym, a w szczególności przyjęcie, że pismo z dnia 6 lipca 2007 r. nie jest podaniem o wniesienie postępowania, 2) wydanie decyzji z naruszeniem art. 148 k.p.a., poprzez przyjęcie, że nie zachował miesięcznego terminu, 3) naruszenie art. 64 § 2 i art. 65 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skierowane podanie do Starostwa Powiatowego w Bydgoszczy nie zobowiązuje organu do podjęcia czynności celem wyjaśnienia podstawy podania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalając skargę stwierdził, że z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. Wójt Gminy Osielsko zatwierdził projekt podziału nieruchomości - działki nr [...] o pow. [...]ha położonej w N. Na mocy tej decyzji zostały wydzielone działki nr [...] o pow. [...]ha, nr [...] o pow. [...]ha, nr [...] o pow. [...]ha, nr [...] o pow. [...]ha, nr [...] o pow. [...]ha oraz działka nr [...] o pow. [...]ha - droga wewnętrzna. Podział został zatwierdzony pod warunkiem, że przy zbywaniu wydzielonych działek [...], [...], [...], [...], [...] ustanowiona zostanie służebność przejazdu przez drogę wewnętrzną - działkę nr [...] lub sprzedaż wydzielonych działek gruntu będzie następować wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącego drogę wewnętrzną. Decyzja została poprzedzona wydaniem postanowieniem Wójta Gminy Osielsko z dnia [...] czerwca 2002 r. Projekt podziału działki sporządzili geodeta Okręgowego Przedsiębiorstwa Geodezyjno Kartograficznego w B. Sp. z o.o. Zakładu I. z siedzibą w B. Decyzja stała się ostateczna 23 lipca 2002 r. Ponadto Sąd I instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, że w następnych latach mało miejsce zbywanie działek wydzielonych na mocy ww. decyzji. Jednym z nabywców stał się skarżący J. B., który został właścicielem działki nr [...] o pow. [...]ha zabudowanej częścią hali przemysłowej o pow. [...]m2 (akt notarialny z dnia 16 czerwca 2005 r.). Z akt wynika również, że 23 września 2008 r. skarżący - właściciel Przedsiębiorstwa Wielobranżowego S. z siedzibą w N. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. zatwierdzającej podział nieruchomości - działki nr [...]. Wniosek o wznowienie postępowania oparł na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazując, iż organowi w dniu wydania decyzji nie była znana okoliczność, że podział nie został dokonany zgodnie z prawem. Z akt nie wynika, aby taki wniosek skarżący składał wcześniej. Zdaniem WSA w Bydgoszczy, trudno bowiem za takowy wniosek uznać pisma skarżącego z 23 października 2006 r. i 6 lipca 2007 r. W pierwszym z tych pism skarżący zwraca się o odpis decyzji z [...] lipca 2002 r., natomiast drugim z ww. pism wnosi o "podjęcie decyzji skutkującej geodezyjną prawidłowość podziału". Dopiero po otrzymaniu odpowiedzi złożył wniosek o wznowienie postępowania. Zauważono także, że w aktach sprawy znajduje się odpis aktu notarialnego z dnia 16 czerwca 2005 r. dotyczący zawarcia umowy kupna - sprzedaży przedmiotowej nieruchomości gdzie w pkt 3 zapisano, że "zgodnie z ostateczną decyzją warunkową Wójta Gminy Osielsko z dnia [...] lipca 2002 r. (nr [...]) zatwierdzono projekt podziału nieruchomości (...)". Akt ten zawarty został pomiędzy skarżącym J. B. a syndykiem masy upadłościowej spółki S. sp. z o.o. w upadłości. Nadto z tej umowy wynika, że firma S., której właścicielem jest skarżący wynajmowała pomieszczenia w nieruchomości, której część była przedmiotem umowy kupna od Firmy S. od dnia 28 grudnia 1998 r. Z powyższego wynika, że skarżący znał topografię nieruchomości przystępując do aktu notarialnego i była mu znana treść decyzji podziałowej. W tej sytuacji, w ocenie Sądu I instancji, zasadnie przyjęto, iż skarżący złożył podanie o wznowienie podania po upływie terminu wskazanego treścią art. 148 § 1 k.p.a. i dlatego zasadnie umorzono postępowanie, mimo iż wcześniej wydano postanowienie o wznowieniu postępowania. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniósł J. B., domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 148 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżący uchybił miesięcznemu terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego, co nie miało miejsca. Organ błędnie uznał, że podanie skarżącego z dnia 6 lipca 2007 r. nie jest podaniem o wznowienie postępowania administracyjnego a przyjął niezgodnie ze stanem faktycznym, iż takim wnioskiem jest podanie z dnia 23 września 2008 r. o ponowne wznowienie postępowania. Sąd naruszył art. 106 § 5 P.p.s.a. związku z art. 233 k.p.c.; 2) "art. 63 i 64 § 2" poprzez niezgodnie z wolą skarżącego uznanie, iż podanie z dnia 6 lipca 2007 r. nie jest podaniem o wznowienie postępowania administracyjnego i niewezwanie strony do usunięcia braków formalnych pisma. Tym samym Sąd naruszył art. 106 § 5 P.p.s.a. w zw. z art. 233 k.p.c.; 3) art. 106 § 5 P.p.s.a. w związku z art. 233 k.p.c. poprzez przyjęcie, że skarżący zapoznał się z nowymi okolicznościami faktycznymi tj. niezgodność decyzji warunkowej Wójta Gminy Osielsko z dnia [...] lipca 2002 r. zatwierdzającej przedstawiony na mapie projekt podziału nieruchomości, a stanem faktycznym, czyli, że skarżący znał topografię budynku, co nastąpiło w czasie zawarcia umowy kupna - sprzedaży nieruchomości, co jest niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym. Data zapoznania się z przedmiotową decyzją nie ma znaczenia w sprawie. Całkowicie pominięto dowód z daty zapoznania się z postanowieniem Wójta Gminy Osielsko z dnia [...] czerwca 2002 r., w którym to postanowieniu organ postawił warunki podziałowe a data zapoznania się przez skarżącego z tym postanowieniem i wiedza o istnieniu tego postanowienia jest z datą gdy skarżący uzyskał informację, iż mapa podziałowa załączona do przedmiotowej decyzji jest niezgodna z postanowieniem. Wójt Gminy Osielsko zatwierdzając decyzję podziałową przyjął inny stan faktyczny ścian konstrukcyjnych, niż był w rzeczywistości. Sąd zaniechał wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego; 4) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu wyroku do znaczenia przedmiotowego postanowienia Wójta Gminy Osielsko w sprawie warunków podziałowych. Sąd I Instancji całkowicie pominął w uzasadnieniu treść postanowienia i przyczyny dla których dla Sądu I Instancji postanowienie nie miało znaczenia dowodowego a przez to uniemożliwił prawidłowe wniesienie zarzutów kasacyjnych w tym przedmiocie. Sąd I Instancji w uzasadnieniu wyroku nie ustosunkował się do zarzutów i twierdzeń podniesionych przez skarżącego w skardze do WSA; 5) art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez zaniechanie rozważenia istoty podania o wznowienie. Sąd I instancji w ogóle nie wyjaśnił jaka jest istota podania o wznowienie, czyli co jest podstawą wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.c. i jest to przyczyna błędnego ustalenia stanu faktycznego i błędów w ocenie znaczenia dowodów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania "T." S. Spółka jawna z siedzibą w O. wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej w całości jako nie spełniającej wymogów z art. 174 § 2 P.p.s.a. a gdyby skarga została przyjęta do rozpoznania o oddalenie skargi kasacyjnej w całości jako nie posiadającej uzasadnionych podstaw. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: stosownie do postanowień art. 183 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wydając zaskarżony wyrok naruszył wymienione w niej przepisy postępowania. Zasadny jest zarzut naruszenia art. 148 §1 k.p.a. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji, że pismo z dnia 6 lipca 2007r. nie stanowi podania o wznowienie postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo z dnia 6 lipca 2007r. organ powinien był potraktować jako podanie o wznowienie postępowania, bowiem intencją skarżącego było wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwej decyzji podziałowej. Jeśli organ miał wątpliwości czego domaga się skarżący w piśmie z dnia 6 lipca 2007r. to stosownie do treści art. 9 k.p.a. powinien to wyjaśnić. O treści pisma wnoszonego przez obywatela do organów administracji i skutkach jakie ma wywołać nie decyduje jego tytuł lecz intencja wnoszącego. Zatem rzeczą organu było ustalenie czy podanie z dnia 6 lipca 2007r. zostało złożone w ustawowym terminie. Ustalenie tego faktu ma znaczenie dla dalszego procedowania w trybie wznowienia postępowania. Okoliczność ta uszła uwadze Sądu I instancji Wadliwość decyzji podziałowej z dnia [...] lipca 2002r. nie budzi wątpliwości gdyż jest ona niezgodna z postanowieniem Wójta Gminy Osiecko z dnia [...] czerwca 2002 r., w którym zostały podane warunki na jakich ma być dokonany podział a mianowicie po osiach ścian konstrukcyjnych budynku znajdującego się na podlegającej podziałowi działce. W tej sytuacji organ powinien, jeśli zostały spełnione warunki formalne, rozpoznać podanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją podziałową albo za pomocą innych środków prawnych z urzędu wyeliminować wadliwą decyzję z obrotu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ustosunkował się w uzasadnieniu wyroku do zarzutów kierowanej do sądu skargi tym samym zarzut naruszenia art. 141 § 4 i art. 134 § 1 p.p.s.a. jest w pełni uzasadniony. Mają na uwadze iż zarzuty skargi kasacyjnej wskazują na naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie niewątpliwie ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny ograniczony przepisem art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 p.p.s.a.