I OSK 2196/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant starszy inspektor sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Infrastruktury i Budownictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2017 r. sygn. akt IV SAB/Wa 400/16 w sprawie ze skargi M.U. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia odwołania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odrzucić skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. IV SAB/Wa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę M.U. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...]. W pkt 1 wyroku Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Ministra do wydania aktu w sprawie rozpatrzenia odwołania, albowiem w dniu [...] r. Minister jako organ II instancji wydał decyzję w sprawie. W pkt 2 wyroku stwierdzono, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności, w pkt 3 stwierdzono, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W pkt 4 wyroku Sąd I instancji nałożył na Ministra grzywnę w wysokości 3.000 (trzech tysięcy) złotych, a w pkt 5 zasądził od Ministra na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w pkt 4 wyroku Sąd I instancji w szczególności stwierdził, że okoliczności sprawy uzasadniają nałożenie na organ grzywny, a jej wysokość mieści się w ustawowych granicach i jest adekwatna do stopnia przyczynienia się organu do stanu rażącej bezczynności. W podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia podano przepis art. 149 § 2 P.p.s.a W skardze kasacyjnej Minister Infrastruktury i Budownictwa zaskarżył wyrok Sądu I instancji w zakresie pkt 3 i 4, wnosząc alternatywnie o jego uchylenie w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie lub o zmianę wydanego rozstrzygnięcia poprzez uznanie braku rażącego naruszenia prawa oraz niezasądzanie sumy pieniężnej na rzecz skarżącej lub niewymierzanie organowi grzywny, a także o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania: - art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a. w zw. z art. 35 § 3 i § 5 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie doszło do bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa; - art. 149 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. i art. 35 § 3 K.p.a. poprzez przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości niewspółmiernej do zaistniałego naruszenia prawa oraz że jej wysokość jest nieadekwatna do mającej miejsce bezczynności; - art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez zawartą w zaskarżonym wyroku sprzeczność pomiędzy sentencją a jego uzasadnieniem, polegającą na przyznaniu w punkcie 4 wyroku na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, podczas gdy w uzasadnieniu jest mowa o wymierzeniu Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa grzywny. W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej Minister Infrastruktury i Budownictwa w szczególności podkreślił, że w uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podał argumenty mające uzasadniać wymierzenie organowi grzywny w wysokości 3.000 złotych, podczas gdy w pkt 4 sentencji wyroku zasądził na rzecz skarżącej sumę pieniężną w tej wysokości. Organ zaznaczył, że stosownie do art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność może wymierzyć organowi grzywnę lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Istnieje wobec powyższego rozbieżność między sentencją wyroku i jego uzasadnieniem w odniesieniu do pkt 4 - w sentencji wyroku, Sąd I instancji przyznał od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości 3.000 zł, natomiast całe uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje, że intencją Sądu było wymierzenie organowi grzywny we wskazanej kwocie. Podkreślono, że skarżąca nie wnioskowała o zasądzanie na jej rzecz sumy pieniężnej, wobec czego zasądzenie sumy pieniężnej, jako swoistego zadośćuczynienia, było bezzasadne, nadto pozbawione zostało uzasadnienia, gdyż całe uzasadnienie wyroku odnosi się do wymierzenia organowi grzywny. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 14 maja 2019 r. pełnomocnik uczestniczki M.U. podał, że również jego mocodawczyni otrzymała odpis wyroku, który w pkt 4 odbiega treścią od oryginału wyroku znajdującego się w aktach sprawy – protokół rozprawy k. – 58 akt sądowych. Jak wynika z akt sądowych o sygn. IV SAB/Wa 400/16, oryginał wyroku z dnia 10 stycznia 2017 r. w pkt 4 zawiera rozstrzygnięcie o nałożeniu na organ grzywny w kwocie 3.000 zł i odbiega w tym zakresie od odpisu wyroku, który w pkt 4 zawiera rozstrzygnięcie o przyznaniu od Ministra na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 3.000 zł. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 177 § 1 P.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu doręcza się każdej stronie (art. 142 § 1 P.p.s.a.). Do obligatoryjnych elementów skargi kasacyjnej należy wskazanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a.), a Sąd II instancji związany jest zarzutami skargi kasacyjnej i orzeka w ich zakresie. W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie doręczył stronom odpisu wyroku. Odpis wyroku musi być zgodny z jego treścią, nie można za odpis uznać dokumentu, który zawiera inną treść, niż oryginał, na postawie którego został sporządzony. Jak wynika z akt sądowych postępowania przed sądem I instancji, doręczony stronom odpis wyroku w zakresie pkt 4 różni się od oryginału wyroku. Sąd I instancji w pkt 4 orzekł o wymierzeniu organowi grzywny. Odpis doręczony stronom w pkt 4 zawiera natomiast rozstrzygnięcie o przyznaniu od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej. Są to dwa odmienne środki prawne, o jakich stanowi art. 149 § 2 P.p.s.a. Fakt, że takiej treści odpis został doręczony stronom potwierdził na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik uczestniczki postępowania, potwierdza go także treść zarzutów skargi kasacyjnej organu. Skoro nie doszło do doręczenia stronom odpisu wyroku, to nie rozpoczął biegu termin do wniesienia skargi kasacyjnej, liczony od takiego doręczenia. Brak doręczenia odpisu wyroku powoduje, że strony pozbawione są możliwości oceny, czy wyrok (wydany w niniejszym przypadku na posiedzeniu niejawnym) narusza prawo i sformułowania pod jego adresem adekwatnych zarzutów. Treść zarzutów skargi kasacyjnej Ministra potwierdza tę okoliczność, odnoszą się one w części do rozstrzygnięcia, które w istocie nie zapadło. Konieczne jest w sprawie doręczenie przez Sąd I instancji odpisu wyroku stronom, co otworzy z kolei termin do ewentualnego wywiedzenia skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna wniesiona przed doręczeniem odpisu wyroku, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 P.p.s.a.