IV SAB/Wa 400/16

WyrokWSA w Warszawie2017-01-10

Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Piotr Korzeniowski, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania, a jeśli tak, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania, ponieważ nie podjął żadnych czynności w sprawie przez ponad 3 lata i 8 miesięcy, rażąco naruszając przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące terminów załatwiania spraw. Mimo wydania decyzji po wniesieniu skargi, sąd stwierdził rażącą bezczynność, wymierzył grzywnę i zasądził koszty postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca M.U. wniosła skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w rozpatrzeniu jej odwołania z dnia 22 lutego 2013 r. od decyzji Wojewody odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Odwołanie nie zostało rozpoznane przez ponad 3 lata. Minister wniósł o oddalenie skargi, wskazując na wydanie decyzji w dniu [...] listopada 2016 r. i tłumacząc zwłokę dużą ilością spraw. Sąd rozpoznał sprawę po wydaniu przez Ministra decyzji.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania Ministra Infrastruktury i Budownictwa do wydania aktu administracyjnego w sprawie rozpatrzenia odwołania. 2. Stwierdzono, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia odwołania. 3. Stwierdzono, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 4. Wymierzono Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa grzywnę w wysokości 3.000 zł. 5. Zasądzono od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącej M.U. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.) Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M.U. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia odwołania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Ministra Infrastruktury i Budownictwa do wydania aktu administracyjnego w sprawie rozpatrzenia odwołania M.U. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia odwołania, o którym mowa w pkt 1. wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa grzywnę w wysokości 3.000 (trzy tysiące) złotych; 5. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącej M.U. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W piśmie z 16 września 2016 r. M. U. wniosła za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w rozpatrzeniu jej odwołania z dnia 22 lutego 2013 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w [...] w rejonie [...], o łącznej pow. 14066 m2, stanowiącej dawną działkę nr [...] z dawnego obrębu [...]. W skardze skarżąca wniosła o: 1. zobowiązanie organu do wydania, w terminie miesiąca od daty zwrotu organowi akt sprawy, decyzji kończącej postępowanie w drugiej instancji; 2. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2003 r. w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Odwołanie od tej decyzji skarżąca wniosła w dniu 22 lutego 2013 r. i do dnia wniesienia niniejszej skargi nie zostało ono rozpoznane, co oznacza, że postępowanie przed Ministrem trwa już ponad 3 lata. Organ nie dotrzymał terminu załatwienia sprawy, wynikającego z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie wskazał również przyczyny zwłoki, ani też nowego terminu rozpoznania sprawy. Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie wskazując, że w dniu [...] listopada 2016 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Przyznał jednak, że postępowanie nie zostało rozpatrzone w terminie wynikającym z Kodeksu postępowania administracyjnego ze względu na bardzo dużą ilość nowych spraw, które wpłynęły do Wydziału Uwłaszczeń i Gospodarki Nieruchomościami prowadzącego niniejsze postępowanie nadzorcze, zaś poszczególne sprawy rozstrzygane są według kolejności wpływu. W świetle powyższych okoliczności, w ocenie Ministra, brak jest podstaw do stwierdzenia, że Minister pozostaje w bezczynności o rażącym charakterze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału aktowego wskazuje na zasadność skargi w zakresie, w jakim zarzuca organowi bezczynność. Bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie – ale mimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Trzeba przy tym podkreślić, że dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 590/13, LEX nr 1406499, dostępny także na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, będą miały znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), czy też nie. Z przepisu art. 149 § 1 tej ustawy wynika, że Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy. Zatem celem skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do wydania przez Sąd orzeczenia zobowiązującego organ do działania zmierzającego do zakończenia postępowania administracyjnego. Z tego wynika, że miarodajny dla wydania przez Sąd orzeczenia w sprawie bezczynności organu jest stan faktyczny istniejący w chwili orzekania. Inaczej mówiąc, jeżeli po wniesieniu skargi na bezczynność, a przed wydaniem przez Sąd wyroku w tej sprawie, organ podejmie określone działanie, tj. wyda decyzję załatwiającą sprawę, to Sąd jest zobowiązany umorzyć postępowanie w części obejmującej zobowiązanie organu do załatwienia sprawy, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 powołanej ustawy. Niedopuszczalne jest bowiem zobowiązywanie organu do dokonania czynności, która została już dokonana. (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2000 r., sygn. akt I SAB 201/99, z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, z dnia 18 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1953/12, z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2443/12, wszystkie dostępne na wskazanej wyżej stronie internetowej). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, że wydanie przez organ decyzji (lub podjęcie wymaganej czynności) w toku postępowania sądowego (po wniesieniu skargi), nie zwalnia wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku art. 149 § 1a powołanej ustawy zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Uwzględnienie skargi na bezczynność może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2443/12 i z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 872/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II SAB/Ke 18/14, LEX nr 1479550, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 sierpnia 2014 r., syn. akt IV SAB/Po 47/14, wszystkie dostępne na wskazanej wyżej stronie internetowej). Przechodząc do zbadania sprawy w powyższym zakresie należy przypomnieć, że odwołanie skarżącej od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. wpłynęło do organu drugiej instancji w dniu 6 marca 2013 r. Minister powinien był więc, stosownie do treści art. 35 § 3 kpa, zakończyć sprawę do dnia 6 kwietnia 2013 r., czyli w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania lub też wyznaczyć nowy termin załatwienia sprawy w oparciu o art. 36 § 1 kpa. Jednakże Minister ani nie rozpatrzył odwołania w terminie określonym w art. 35 § 1 i § 3 kpa, ani nie zawiadomił stron postępowania o przyczynach zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, czym rażąco naruszył art. 35 § 3 kpa i art. 36 § 1 kpa. Z charakteru i okoliczności sprawy nie wynika, aby organ był zmuszony i podejmował jakiekolwiek czynności procesowe, umożliwiające mu rozpoznanie odwołania. Od dnia 6 marca 2013 r. do dnia [...] listopada 2016 r., a więc przez 3 lata i 8 miesięcy Minister nie podjął żadnej czynności w sprawie. Całkowite milczenie organu odwoławczego w tej sprawie, nie wymagającej podjęcia jakichkolwiek czynności, lecz tylko dokonania stosunkowo prostej oceny pod kątem istnienia przesłanek z art. 156 kpa, musi zostać ocenione jako całkowicie nieusprawiedliwione. Wskazać bowiem należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia konkretnych działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia odwołania z dnia 22 lutego 2013 r., przy czym z przepisu art. 35 § 3 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i § 2 kpa wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. W rozpoznawanej sprawie, po wpłynięciu w dniu 6 marca 2013 r. do Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odwołania z dnia 22 lutego 2013 r., po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art.104 § 1 kpa, załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i § 3 kpa. W oparciu o powyższe należy stwierdzić, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawania przez organ w bezczynności. Zatem organ pozostaje w bezczynności, w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Treść obowiązku płynącego z art. 35 § 1 kpa oznacza zakaz nieuzasadnionego przetrzymywania spraw bez nadawania im właściwego biegu oraz obowiązek prowadzenia postępowania bez niepotrzebnych zahamowań i przewlekłości w postępowaniu. W ocenie Sądu, taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy, Minister Infrastruktury i Budownictwa od dnia 6 marca 2013 r. (data wpływu odwołania do organu odwoławczego) do dnia [...] listopada 2016 r. (data wydania decyzji) nie rozpatrzył odwołania z dnia 22 lutego 2013 r. Organ również postąpił wbrew nakazowi płynącemu z treści art. 36 § 1 kpa, a to z tej przyczyny, że podczas trwającej 3 lata i 8 miesięcy bezczynności ani razu nie zawiadomił stron postępowania o przyczynach zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Zatem, mimo upływu czterdziestu czterech miesięcy od dnia wpływu do Ministerstwa odwołania, we wskazanym okresie organ nie wykonał obowiązku niezwłocznego załatwienia sprawy. W tym czasie nie podjął w sprawie ani jednej czynności. Dopiero wniesienie przez skarżącą skargi na bezczynność, która wpłynęła do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa w dniu 3 października 2016 r., wymusiła na Ministrze wydanie decyzji w dniu [...] listopada 2016 r. W ocenie Sądu również podawane przez organ w odpowiedzi na skargę powody nieuzasadnionego niedotrzymania terminu załatwienia sprawy nie mogą być usprawiedliwieniem dla zwłoki w jej załatwieniu, gdyż nie mieszczą się w przesłankach określonych w art. 35 § 5 kpa. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uzasadnieniu wyroku z dnia z dnia 21 grudnia 1999 r., sygn. akt V SAB 147/99 (LEX nr 50019), kwestia braku odpowiedniej obsady etatowej i problemy wewnętrzne organu administracji publicznej związane z realizacją zadań ustawowych nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony, także w sferze terminów załatwiania sprawy. W żadnej mierze nie zwalnia organu od terminowego załatwienia sprawy ilość spraw do niego wniesionych, czy okoliczność niedostatecznej obsady kadrowej urzędu. Trzeba bowiem tak zorganizować pracę organu, aby nie dochodziło do naruszeń praw stron. Za rażące naruszenie powołanych wyżej przepisów należy uznać nieuzasadnione rodzajem sprawy długotrwałe prowadzenie postępowanie, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. Podczas trwającej 3 lata i 8 miesięcy bezczynności Minister nie prowadził żadnego dodatkowego postępowania wyjaśniającego. W takiej sytuacji nie może ekskulpować organu orzekającego od zarzutu dopuszczenia się bezczynności. Zatem zwłoka w wydaniu decyzji została zawiniona wyłącznie przez organ, który nie działał w sprawie szybko i nie dołożył tym samym należytych starań, aby postępowanie administracyjne zorganizować w taki sposób, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie. Nie ulega wątpliwości, że organ działał opieszale, zaś przyczyny tej opieszałości pozostały nieusprawiedliwione. Takie działanie organu istotnie narusza standardy demokratycznego państwa prawa. Brak działań organu również nie znajduje wytłumaczenia w złożonej przez organ odpowiedzi na skargę. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2000 r., sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX nr 53462) "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa". Na względzie należy mieć również treść art. 1 i art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U z 1993 r. Nr 61. poz. 284 z późn. zm.). Stosownie do tych przepisów każdy obywatel kraju podlegającego jurysdykcji Konwencji ma prawo do rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie. Ocena zachowania rozsądnego terminu rozpoznania sprawy i zakończenia postępowania powinna przy tym uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy oraz opierać się na następujących kryteriach: ocenie stopnia złożoności i zawiłości sprawy, postępowania skarżącego i właściwych organów państwa oraz wagi rozstrzygnięcia sprawy dla sytuacji skarżącego (D. Sześciło, Komentarz. Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 1 lutego 2005 r. w sprawie Beller przeciwko Polsce, skarga Nr 51837/99, ST 2008, nr 11, s. 84). Ponadto, zgodnie z art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej stanowiącego o prawie do dobrej administracji, podstawowym prawem obywatela Unii Europejskiej jest domaganie się od organów zgodnego z prawem rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. W powyższym tonie wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I SAB 155/99 (publ. LEX nr 47244) uznając, że: "Brak akt, konieczność zebrania materiału dowodowego, czy powstanie zaległości nie może być okolicznością usprawiedliwiającą bezczynność organu w rozumieniu art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnymi (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), ale są obrazem niedowładu organizacyjnego organu". Stanowisko to zachowuje aktualność również na tle obowiązujących przepisów prawa. Z powołanych względów Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przy czym, w ocenie Sądu, okoliczności sprawy uzasadniają nałożenie na organ grzywny, której wysokość w kwocie 3.000,-zł Sąd uznał za wystarczającą i spełniającą funkcję represyjną. W niniejszej sprawie organ postąpił wbrew wszelkim zasadom postępowania administracyjnego, nie dokładając należytych starań, by sprawę szybko załatwić przy jednoczesnym obowiązku wnikliwego działania, posługując się przy tym możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Takie postępowanie organu świadczy o tym, że pozostaje on w ponad 3-letniej zawinionej zwłoce w rozpatrzeniu odwołania. Mając na uwadze dotychczasowy tok prowadzonego postępowania, tj. niepodjęcie ani jednej czynności w sprawie od dnia 6 marca 2013 r. do dnia [...] listopada 2016 r., termin do rozpoznania odwołania został przekroczony o czterdzieści trzy miesiące, tym bardziej, że argumenty podniesione w odpowiedzi na skargę Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2016 r. nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony, także w sferze terminów załatwiania sprawy, trzeba bowiem tak zorganizować pracę organu, aby nie dochodziło do naruszeń praw stron postępowania. Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają więc stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, co uzasadnia uwzględnienie skargi, jako że organ z nieuzasadnionych powodów nie rozpatrzył odwołania w terminie, czym naruszył postanowienia przepisu art. 35 § 1 i § 3 kpa i korespondujący z nim art.12 § 1 i § 2 kpa oraz art. 36 § 1 kpa. Powyższe okoliczności przemawiają również za uznaniem, że bezczynność Ministra miała rażący charakter skoro organ o czterdzieści trzy miesiące przekroczył termin do rozpoznania odwołania, a w tym czasie – podczas trwającej czterdzieści cztery miesiące bezczynności – ani razu nie poinformował stron postępowania o przewidywanym terminie wydania rozstrzygnięcia i ani razu nie wskazał przyczyn zwłoki w rozpoznaniu odwołania. Do przypadków rażącej bezczynności należy zaliczyć przede wszystkim zbyt długi okres prowadzenia sprawy, niemający uzasadnienia ani w jej stopniu skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia postępowania dowodowego. Zagadnienie charakteru bezczynności trzeba ocenić przez pryzmat rodzaju i stanu danej sprawy. Pod pojęciem rażącego naruszenia prawa ujmuje się sytuację, w której bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo, a więc sytuację, w której to naruszenie jest oczywiste (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 644/14 i z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt I OSK 463/14 – dostępne na wskazanej wyżej stronie internetowej). Sąd uznał zatem, że bezczynność organu ustalona od wpływu do Ministerstwa odwołania, tj. od dnia 6 marca 2013 r. do dnia wydania decyzji w dniu [...] listopada 2016 r. jest nadzwyczaj naganna i nosi cechy rażącego naruszenia prawa ze względu na długotrwałość prowadzenia postępowania i brak jakiejkolwiek aktywności organu, tym bardziej, że czterdzieści cztery miesiące, w ciągu których organ nie wykazał absolutnie żadnej aktywności zmierzającej do załatwienia sprawy w formie procesowej, wynikało wyłącznie i bezpośrednio z jego niedziałania i opieszałości, niepodejmującego żadnych czynności procesowych, zmierzających do zakończenia postępowania. Z tych względów, w okresie ocenianym na potrzeby zastosowania art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ nie podjął żadnych, konkretnych, realnych i skutecznych prób zakończenia postępowania w sprawie i zignorował wszelkie obowiązujące terminy załatwienia sprawy. Uwzględniając skargę, przy takiej ocenie zaniechania organu jak przedstawiona wyżej, na podstawie art. 149 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości mieszczącej się w ustawowych granicach, biorąc pod uwagę zaniechania organu w podejmowaniu czynności zmierzających do zakończenia postępowania w sprawie w terminach wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz uznając, że wysokość wymierzonej grzywny jest adekwatna do stopnia przyczynienia się organu do rażącej bezczynności trwającej 3 lata i 8 miesięcy i przekroczenie terminu do rozpoznania odwołania o czterdzieści trzy miesiące. Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 w związku z art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w punktach 2-4 sentencji wyroku. Wobec wydania przez Ministra decyzji po wniesieniu skargi do Sądu, postępowanie w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu musiało zostać umorzone na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, o czym Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło