I OSK 226/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędzia WSA del. Mirosław Wincenciak Protokolant starszy inspektor sądowy Barbara Dąbrowska-Skóra po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wójta Gminy Klembów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt IV SAB/Wa 83/13 w sprawie ze skargi W.S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Klembów o rozgraniczenie oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt IV SAB/Wa 83/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi W. S. na przewlekłe prowadzenie przez Wójta Gminy Klembów postępowania o rozgraniczenie, stwierdził przewlekłość postępowania, uznając, że miało ono charakter rażący i wymierzył Wójtowi grzywnę w wysokości 1.000 zł. Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy: Wnioskiem z 26 września 2005 r. W. S. wystąpił do Wójta Gminy Klembów o rozgraniczenie działek nr [...] i [...] w Woli Rasztowskiej z nieruchomościami przyległymi, zaś Wójt, postanowieniem z 27 września 2005 r. wszczął to postępowanie. Pismem z 8 grudnia 2005 r. W. S. wystąpił do Wójta o doręczenie mu postanowienia z grudnia 2005 r. i wstrzymanie czynności rozgraniczeniowych. Wójt Gminy Klembów skierował do W. S. pismo z 10 września 2007 r., którym udzielił odpowiedzi na pisma z 28 grudnia 2004 r., 10 stycznia i 12 stycznia 2007 r. oraz wyjaśnił, że postanowienia o rozgraniczeniu z grudnia 2005 r. nie wydawał, natomiast W. S. wiele razy sprawę omawiał z pracownikiem Urzędu. W. S. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie zażalenie z 21 stycznia 2013 r. na niezałatwienie sprawy o rozgraniczenie, a Kolegium, postanowieniem, z 27 marca 2013 r. zobowiązało Wójta do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku o rozgraniczenie, w terminie 3 miesięcy od otrzymania postanowienia. Dnia 10 kwietnia 2013 r. wpłynęła do Wójta skarga W. S. z 7 kwietnia 2013 r., skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na przewlekłe postępowanie o rozgraniczenie. Decyzją z [...] maja 2013 r. nr [...] Wójt Gminy Klembów umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie o rozgraniczenie działek nr [...] i [...] w Woli Rasztowskiej z uwagi na to, że działki o takich numerach nie istnieją, mimo iż w dacie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego istniały. Rozpoznając skargę na przewlekłość postępowania w sprawie rozgraniczenia, Wojewódzki Sąd stwierdził, iż akta sprawy bezspornie wskazują na przewlekłe prowadzenie postępowania, które zostało wszczęte 27 września 2005 r. i mimo upływu terminów wskazanych w art. 35 k.p.a. sprawa nie została załatwiona, decyzja bowiem została wydana [...] maja 2013 r., po ponad 7 latach, już po wniesieniu skargi na przewlekłość. Po wszczęciu postępowania Wójt nie prowadził żadnych czynności, nie odpowiedział na pismo skarżącego z 8 grudnia 2005 r. w sprawie doręczenia postanowienia i wstrzymania prac rozgraniczeniowych, nie informował o niezałatwieniu sprawy w terminie i przyczynach, i nie wyznaczył dodatkowego terminu na załatwienia sprawy – kontynuował Sąd, podkreślając, że z pisma Wójta z 10 września 2007 r. wynika, iż wyznaczony przez niego do rozgraniczenia geodeta nie przekazał protokołu uzgodnień, ale w aktach brak jakiejkolwiek reakcji organu na postępowanie geodety. Zdaniem Sądu, argumentacja Wójta dotycząca nękania organów gminy przez W. S. i wyjaśnienie dotyczące rozgraniczenia działki nr [...] (inny przedmiot) nie mają znaczenia dla oceny przewlekłości. Sąd uznał, iż w sprawie doszło do przewlekłego postępowania z uwagi na niedochowanie przez Wójta należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie. Reprezentowany przez radcę prawnego, Wójt Gminy Klembów wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania i zarzucając, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "p.p.s.a.", naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, polegające na: 1) błędnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy poprzez przyjęcie, że: "organ nie podejmował jakichkolwiek czynności zmierzających do zakończenia przedmiotowego postępowania (...) nie informował wnioskodawcy o przyczynach zwłoki, ani nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy", 2) błędnym ustaleniu stanu faktycznego polegające na przyjęciu przez sąd, iż "bez znaczenia są wyjaśnienia dotyczące rozgraniczenia działek nr ewid. 4/2, [...]2 oraz działki o nr ewid. 6/2, ponieważ nie dotyczą one sprawy będącej przedmiotem zażalenia", 3) błędnym ustaleniu stanu faktycznego poprzez przyjęcie w uzasadnieniu skarżonego wyroku, iż "również argumentacja organu, dotycząca nękania organów gminy przez skarżącego oraz jego ojca (...) pozostaje bez wpływu na ocenę przewlekłości przedmiotowego postępowania administracyjnego". Konsekwencja błędnych ustaleń dokonanych przez Sąd I instancji było naruszenie art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. poprzez niezasadne stwierdzenie przewlekłości postępowania administracyjnego i uznanie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, jak również niezasadne wymierzenie Wójtowi Gminy Klembów grzywny. W. S. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, bowiem nie posiadała usprawiedliwionych podstaw. W pełni należy zgodzić się z oceną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że Wójt Gminy Klembów postępowanie z wniosku W. S. z 26 września 2005 r. o rozgraniczenie nieruchomości prowadził przewlekle, a przewlekłość ta miała charakter rażący. Z akt sprawy nie wynika, aby po wszczęciu postępowania, postanowieniem z 27 września 2005 r., organ podejmował jakiekolwiek istotne czynności w sprawie. W istocie nie podejmował żadnych działań procesowych, które miałyby na celu rozpoznanie wniosku. Terminy załatwienia spraw zakreśla art. 35 k.p.a., wszystkie one minęły, a mimo to organ nie prowadził żadnych czynności. Wprawdzie W. S., pismem z 8 grudnia 2005 r., wystąpił o wstrzymanie czynności rozgraniczeniowych, ale nie spotkało się to z żadną reakcją ze strony organu. Nie ma w aktach sprawy żadnego śladu, czy wniosek ten został przez organ zaaprobowany, czy też nie. Także brak działania wyznaczonego geodety pozostał bez reakcji organu. Pomimo, iż w terminach wyznaczonych przez art. 35 k.p.a. sprawa nie została rozpoznana, to także organ nie wypełnił obowiązku wynikającego z art. 36 k.p.a. Postępowanie nie zostało też zawieszone. Właściwie zatem trwało, ale się w ogóle nie toczyło. Decyzja w sprawie została wydana dopiero po wniesieniu skargi na przewlekłość postępowania, gdyż nawet zobowiązanie Wójta do załatwienia sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze skutku nie odniosło. Wprawdzie Kolegium wyznaczyło 3-miesięczny termin na załatwienie sprawy, ale przez dwa miesiące po wydaniu postanowienia – 27 marca 2013 r. – sprawa dalej załatwiona nie była, gdyż decyzja została wydana dopiero [...] maja 2013 r., ponad miesiąc po wniesieniu skargi. Decyzja ta umorzyła postępowanie o rozgraniczenie, gdyż, jak w niej stwierdzono, nie istnieją działki o takich numerach, jakich dotyczył wniosek. Zdobycie przez Wójta takiej informacji, nie musiało przecież trwać tyle czasu. Wojewódzki Sąd podkreślił, że postępowanie Wójta nie miało cech należytej staranności w jego zorganizowaniu, ale należałoby raczej powiedzieć, że Wójt nie dołożył w ogóle żadnej staranności wykazując pełną niefrasobliwość, zwłaszcza, że, jak podnosił w postępowaniu, skarżący i jego ojciec nękają i obwiniają organy gminy. Skoro tak to tym bardziej organ powinien postępować zgodnie z zasadami k.p.a., korzystając z uprawnień i możliwości rozwiązań procesowych jakie akt ten daje. W takiej sytuacji jaka miała miejsce w sprawie, Wojewódzki Sąd zasadnie, jak powiedziano na wstępie, uznał za słuszny zarzut przewlekłości postępowania i charakter przewlekłości oceniał jako rażący. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270).