I OSK 2342/21

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2022-02-09

Skład orzekający: Mirosław Wincenciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony postępowanie administracyjne dotyczące usług opiekuńczych, przyznanych konkretnej osobie, powinno zostać umorzone, jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych ze zmarłym, a nikt nie zgłosił swojego interesu prawnego w dalszym udziale w sprawie?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawie dotyczącej usług opiekuńczych przyznanych konkretnej osobie podlega umorzeniu, jeśli strona postępowania zmarła, a przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z jej osobą i nie przechodzi na następców prawnych. Umorzenie następuje również, gdy żadna inna osoba nie zgłosiła swojego interesu prawnego w dalszym udziale w sprawie. W takiej sytuacji nie zasądza się zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie usług opiekuńczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. W trakcie postępowania przed NSA wpłynęła informacja o śmierci M.G. oraz odpis aktu zgonu.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny postanowił umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 sierpnia 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 144/21 w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych postanawia umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 144/21, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych, uchylił zaskarżoną decyzję. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") oraz § 5 ust. 1 uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2014 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również trybu ich pobierania (Dz. Urz. Województwa Lubelskiego z 2020 r., poz. 980). W dniu 30 grudnia 2021 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo organu informujące o śmierci M.G. Następnie w dniu 17 stycznia 2022 r. nadesłany został odpis skrócony aktu zgonu, sporządzony przez Kierownika Urzędu Cywilnego w [...], z którego wynika, że M.G. zmarł w dniu [...] 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Wyjaśnić należy, iż w prawie administracyjnym nie występuje generalna zasada następstwa prawnego w odniesieniu do praw i obowiązków regulowanych normami tego prawa. Mogą jednak występować takie sytuacje, kiedy określone prawa i obowiązki będą wiązać się ze sferą prawną innego podmiotu. W odniesieniu do takich sytuacji to sąd administracyjny musi ocenić, czy w przypadku śmierci strony skarżącej, wynik toczącego się postępowania dotyczy interesu prawnego innych osób. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym pomiędzy obowiązującą normą prawną a sytuacją konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania takiej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, a więc sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, które mogą stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Prawa i obowiązki ściśle związane z osobą zmarłego należy zatem rozumieć jako prawa i obowiązki, które odnoszą się do określonych interesów konkretnej osoby ze względu na jej indywidualną sytuację. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedmiot niniejszego postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków M.G., będących ściśle związanych z jego osobą i nieprzechodzących z tego powodu na jego następców prawnych. Dotyczy on bowiem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych przyznanych konkretnie M.G. Ponadto zauważyć należy, iż udziału w sprawie nie zgłosiła żadna osoba, której interesu prawnego dotyczyłby wynik niniejszego postępowania. Z tego względu postępowanie sądowe, zainicjowane skargą kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], należało umorzyć. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu. Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku organu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, wskazać należy, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Regulujące zwrot kosztów postępowania kasacyjnego przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. dotyczą sytuacji uwzględnienia skargi kasacyjnej bądź jej oddalenia, a nie umorzenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z uwagi na śmierć strony.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło