I OSK 2443/16
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-09-15
Skład orzekający: Olga Żurawska - Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomości wchodzące w skład linii kolejowych, pozostające we władaniu Polskich Kolei Państwowych S.A. i jej poprzedników prawnych, powinny być uznane za nienależące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych?Ratio decidendi
Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zostało zawieszone, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania przed NSA, w którym siedmiu sędziów ma rozstrzygnąć zagadnienie prawne dotyczące statusu nieruchomości kolejowych w kontekście komunalizacji. Odpowiedź na to zagadnienie będzie miała kluczowe znaczenie dla oceny zasadności skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej o stwierdzeniu nieodpłatnego nabycia przez gminę własności nieruchomości kolejowych. Skarżąca spółka kolejowa zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując przynależność nieruchomości do terenowych organów administracji państwowej w dniu 27 maja 1990 r. W związku z przedstawieniem zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia siedmiu sędziów NSA, postępowanie zostało zawieszone.Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do czasu rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I OSK 2148/15.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak po rozpoznaniu w dniu 15 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S. A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 131/16 w sprawie ze skargi [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości postanawia zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do czasu rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I OSK 2148/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 131/16, oddalił skargę [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosły [...] S. A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...] zaskarżając wyrok w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej P.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 5 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, poprzez jego blędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że:
a) działki o numerach [...], [...] oraz [...] należały 27 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej, podczas gdy w ewidencji gruntów przedmiotowa nieruchomość figurowała w grupie rejestrowej XII – inne tereny komunikacyjne, kolejowe oraz zabudowana była torami kolejowymi linii [...], słupami oświetleniowymi, częściami budynków inwentarzowych, ogrodzeniem z siatki stalowej, płotem parkanowym oraz hydrantem – nakładami przedsiębiorstwa państwowego [...] i w konsekwencji przyjęcie, że przedmiotowe nieruchomości 27 maja 1990 r., nie znajdowały się w zarządzie [...] S.A.;
2) art. 34 w zw. z art. 34 a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa " Polskie Koleje Państwowe", poprzez przyjęcie, iż w/w przepisy nie znajdują zastosowania w niniejszym postępowaniu, w sytuacji gdy ich zasadniczym celem było wyłączenie gruntów zarządzanych przez [...] bez formalnego tytułu prawnego spod komunalizacji;
3) błędną wykładnię art. 4 i 6 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa PKP (Dz.U. 1926, nr 97 poz. 567), poprzez ich pominięcie i błędne uznanie, że nieruchomość objęta postępowaniem nie należała do [...];
II. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a., poprzez:
a) dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, pomimo że skarżący przedstawił dowody potwierdzające, iż 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała w zarządzie [...], które wykonywało zadania publiczne należące do właściwych organów administracji rządowej;
b)bezpodstawne zobowiązanie [...] do wykazani, iż 27 maja 1990 r. istniał tytuł prawny zarządu przysługujący przedsiębiorstwu [...], który wykluczał komunalizację nieruchomości, w sytuacji gdy w postępowaniu administracyjnym brak jest zasady rozkładu ciężaru dowodu i zgodnie z art. 7 K.p.a. to organ powinien podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy.
W związku ze skierowaniem 21 czerwca 2017 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny zagadnienia prawnego do składu siedmiu sędziów skarżąca kasacyjnie wniosła o zawieszenie postępowania sądowego.
Wskazać w tym miejscu przyjdzie, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 21 czerwca 2017 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 2148/15, na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a., przedstawił składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia budzące poważne wątpliwości następujące zagadnienie prawne: " Czy nieruchomości wchodzące w skład linii kolejowych, pozostające nieprzerwanie we władaniu Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w Warszawie i jej poprzedników prawnych na podstawie art. 3, art. 4 i art. 6 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe (Dz.U. R.P. nr 97, poz. 568) i których prawa w postaci prawa zarządu, następnie zarządu powierniczego i użytkowania, zarządu powierniczego (który uległ przekształceniu w zarząd, wskutek skreślenia z dniem 3 sierpnia 1948 r. wyrazu "powierniczy" w art. 4, 6, 7, i 15 tego rozporządzenia - art. 1 pkt 19 w zw. z art. 4 dekretu z dnia 28 lipca 1948 r. o zmianie rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe - Dz.U. nr 36, poz. 255) zostały wpisane do właściwych ksiąg hipotecznych (wieczystych), i które to prawa nie zostały wygaszone żadnym wyraźnym przepisem ustawowym (w tym w szczególności z dniem 8 grudnia 1960 r. jakimkolwiek przepisem ustawy z 2 grudnia 1960 r. o kolejach - Dz. U. nr 54, poz. 311), powinny być uznane za nienależące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 i rad narodowych oraz terenowych organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego w województwach miejskich wymienionych w ust. 2 punkcie 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191 ze zm.), co czyni zbędnym udokumentowanie prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. nr 22, poz. 99 ze zm.)."
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie w sprawie o sygn. akt I OSK 2148/15 będzie miało znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy z przedstawionej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...] od opisanego wyżej wyroku WSA w Warszawie z 25 maja 2016 r. Skarga kasacyjna organu dotyczy zagadnienia czy nieruchomości wchodzące w skład linii kolejowych, pozostające nieprzerwanie we władaniu [...] S.A. z siedzibą w [...] i jej poprzedników prawnych powinny być uznane za nienależące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego i rad narodowych oraz terenowych organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego w województwach miejskich. Z tego też względu rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie jest uzależnione od orzeczenia składu siedmiu sędziów, które zostanie wydane w sprawie o sygn. akt I OSK 2148/15.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił z urzędu zawiesić postępowanie sądowe do czasu udzielenia przez NSA odpowiedzi na zagadnienie postawione w sprawie o sygn. akt I OSK 1825/15.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło