I OSK 2511/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 17/17 w sprawie ze skargi K. K. na działalność Komendanta Powiatowego Policji w [...] w przedmiocie naruszenia zasady udzielenia odpowiedzi na pisma stron postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, postanowieniem z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 17/17, odrzucił skargę K. K. na działalność Komendanta Powiatowego Policji w [...]. Sąd I instancji przedstawił następujący stan sprawy: WSA we Wrocławiu, postanowieniem z dnia 18 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 22/16, odrzucił skargę K. K. na działalność Komendanta Powiatowego Policji w [...]. NSA, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, postanowieniem z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1864/16, uchylił postanowienie z dnia 18 marca 2016 r. Wskazano, że przesądzenie charakteru wniesionej skargi i uznanie jej za niepodlegającą kognicji sądów administracyjnych było przedwczesne, ponieważ Sąd I instancji nie dysponował ani właściwą dokumentacją sprawy, ani odpowiedzią organu na wniesioną przez stronę skargę. Dopiero po przeprowadzeniu analizy materiału dowodowego, w tym przede wszystkim pisma inicjującego postępowanie przed organem, możliwe będzie stwierdzenie, czy przedmiotowa sprawa dotyczyła rozpoznania skargi w trybie art. 227 K.p.a. Komendant Powiatowy Policji w [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy, pismem z dnia 3 marca 2017 r., udzielił odpowiedzi na wniesioną skargę oraz przekazał komplet akt administracyjnych. Podniesiono, że organ otrzymał pismo zatytułowane jako: "skarga na Posterunek Policji [...]", które zostało następnie uzupełnione o kolejne zarzuty w kwestii pieczęci służbowej komendanta, posługiwania się wobec strony sformułowaniami wskazującymi na ubezwłasnowolnienie oraz zamiennego używania określeń "skarga" i "podanie". Wskazano, że pismo to stanowiło skargę powszechną, gdyż nie dotyczyło ono konkretnej sprawy indywidualnej oraz stanowiło krytykę działalności Policji w [...] i wykonywania przez nią jej ustawowych zadań. Podkreślono również, że do wniesionej skargi odniesiono się w piśmie z dnia 21 kwietnia 2015 r., uznając, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 17/17, odrzucił skargę. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Z analizy wniesionej skargi z dnia 22 stycznia 2015 r. oraz uzupełniającego go stanowiska zawartego w piśmie z dnia [...] marca 2015 r. jednoznacznie wynika, iż przedmiotem wystąpienia była działalność funkcjonariuszy Policji w zakresie wykonywanych zadań ustawowych związanych z utrzymywaniem bezpieczeństwa i porządku publicznego, a następnie również sposób rozpatrzenia interwencji strony, w tym zwłaszcza forma i termin udzielonej odpowiedzi. Prowadzi to do wniosku, że żądanie miało charakter skargi składanej w trybie art. 227 K.p.a. Pismo z dnia 22 stycznia 2015 r. również przez sam organ zostało potraktowane jako skarga na działalnie i było rozpatrywane w trybie przepisów działu VIII K.p.a, a udzielona odpowiedź była zawiadomieniem o sposobie rozpatrzenia skargi, o którym mowa w art. 238 § 1 K.p.a. Brak jest zatem po stronie sądu administracyjnego legitymacji do rozpoznania skargi. Skoro żaden przepis ustawy procesowej regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości kontroli przez wojewódzki sąd administracyjny postępowania dotyczącego rozpoznania skargi złożonej na podstawie art. 227 K.p.a., to wniesiona w tym przedmiocie skarga nie mogła zostać rozpoznana przez sąd administracyjny. W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie postanowienia WSA we Wrocławiu w części odrzucającej skargę i rozpoznanie sprawy co do istoty oraz o przyznanie na rzecz adwokata kosztów nieopłaconego zastępstwa prawnego świadczonego z urzędu. Zawnioskowano o rozpoznanie skargi kasacyjnej bez przeprowadzenia rozprawy. Zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy: • art. 3 § 1 i § 2 P.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że pojęcie aktów z zakresu administracji publicznej lub bezczynność organów administracji nie zawiera w swym katalogu skargi na działalność Komendanta Powiatowego Policji; • art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i w konsekwencji odrzucenie skargi, podczas gdy sąd powinien zastosować art. 3 § 2 pkt 4 i pkt 8 P.p.s.a. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm., dalej: P.p.s.a.) NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności, wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Zgłoszone zarzuty nie są uzasadnione. Przepis art. 3 § 1 P.p.s.a. wskazuje przedmiot kontroli sądów administracyjnych i stosowane środki. W skardze kasacyjnej nie określono na czym miała polegać błędna wykładnia tego przepisu, a więc jakie dyrektywy interpretacyjne naruszył Sąd I instancji i jaka powinna być prawidłowa wykładnia art. 3 § 1 P.p.s.a. Z uzasadnienia postanowienia WSA we Wrocławiu nie wynika ponadto, aby przepis ten był poddawany przez Sąd zabiegom interpretacyjnym, nie był też w ogóle powoływany. Tym samym zarzut błędnej wykładni art. 3 § 1 P.p.s.a. nie znajduje uzasadnienia. Przez zarzut błędnej wykładni nie można przy tym zwalczać ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie. Przepisy art. 3 § 2 P.p.s.a. zawierają szereg norm, zatem tak sformułowany zarzut nie poddaje się weryfikacji przez Sąd II instancji. Podnieść trzeba, że art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że kontroli sądowej podlegają postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. WSA we Wrocławiu tego przepisu nie zastosował, albowiem nie stwierdził wydania przez organ takiego postanowienia. Skarga została oddalona ze względu na fakt, że została wniesiona na pisma skierowane do skarżącej w trybie działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. − Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257). Ustalenia tego w skardze kasacyjnej nie obalono. Nie było w sprawie podstaw do stosowania art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., skoro nie wykazano jakich uprawnień lub obowiązków skarżącej, wynikających z przepisów prawa, dotyczyło stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na powyższe, na podstawie art. 181 § 2, art. 182 § 1, art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej. Nie orzeczono o kosztach pomocy prawnej świadczonej z urzędu, ponieważ przepisy art. 209 i art. 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa, przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny.