I OSK 2671/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-09-13
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Elżbieta Kremer, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny jest uprawniony do oceny skuteczności aktu notarialnego przy aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków, czy też powinien jedynie dokonać wpisu na podstawie przedstawionego dokumentu?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie jest uprawniony do oceny skuteczności aktu notarialnego ani prawidłowości wpisu w księdze wieczystej. Ewidencja gruntów ma charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny i rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy. W przypadku sporu o prawo własności, właściwym do jego rozstrzygnięcia jest sąd powszechny, a nie organ ewidencyjny.Stan faktyczny
Skarżący Z. W. domagał się aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie wskazania go jako właściciela działki nr [...], oznaczenia księgi wieczystej oraz powierzchni tej działki, powołując się na umowę darowizny z 1998 r. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję Starosty Poznańskiego odmawiającą dokonania takiej aktualizacji, wskazując na rozbieżności w dokumentacji i istnienie sporu o własność. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant: asystent sędziego Inesa Wyrębkowska po rozpoznaniu w dniu 13 września 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 czerwca 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 261/15 w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 261/15 oddalił skargę Z. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zapisu w ewidencji gruntów i budynków.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:
Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Starosta Poznański orzekł o utrzymaniu w ewidencji gruntów i budynków zapisu w zakresie właściciela, oznaczenia hipotecznego oraz powierzchni dla działki położonej w obrębie [...], gmina S., oznaczonej: na ark. [...] numerem [...] o pow. [...]ha zapisanej w KW [...], stanowiącej własność B. W.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. W.
Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że działka nr [...] przed założeniem ewidencji gruntów i budynków odpowiadała parceli oznaczonej na mapie katastralnej nr [...] o powierzchni [...]ha, zapisanej w księdze wieczystej [...], w której jako właściciel figurował M. W. W ramach założenia ewidencji gruntów dla obrębu [...], parcela nr [...] otrzymała nr ewidencyjny [...] i przypisano jej powierzchnię [...]ha. Z rejestru gruntów sporządzonego w 1962 r. wynika, że działka [...] była wówczas we władaniu M. W., brak jest natomiast wskazania numeru księgi wieczystej. Z kolei z rejestru gruntów sporządzonego w 1970 r. wynika, że działka [...] stanowi własność T. W. i zapisana jest w księdze wieczystej [...]. W czasie odnowienia ewidencji gruntów w 1974 r. przedmiotowa działka [...] otrzymała nr [...] i powierzchnię [...]ha. W aktach sprawy brak jest informacji czyją wówczas stanowiła własność. W wyciągach z wykazu zmian gruntowych z 1989 r. i 1997 r. znajdujących się w aktach księgi wieczystej KW [...] działka nr [...] nie figuruje. Działka o numerze [...] jest obecnie zapisana w jednostce rejestrowej ewidencji gruntów i budynków, w której jako właściciel figuruje B. W.
Organ odwoławczy zauważył, że aktem notarialnym Rep. [...] z 2 grudnia 1998 r. M. W. darował swojemu synowi Z. W. nieruchomość stanowiącą działkę nr [...]. Z zawartego w akcie notarialnym zapisu wynika, że M. W. "jest właścicielem wpisanym 13 października 1961 r. do księgi wieczystej KW nr [...], nieruchomości stanowiącej gospodarstwo rolne położonej w S., składające się z działki o numerze geodezyjnym [...], o obszarze [...]ha. Na skutek zmian w ewidencji geodezyjnej zmieniła numerację na nr [...] o obszarze [...], a po dokonaniu nowego obmiaru i stwierdzeniu ubytku powierzchni wynoszącego [...]ha zmieniono powtórnie jej numer na [...] o powierzchni [...]ha i określono przynależność administracyjną do Z.".
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że księga wieczysta KW [...] powstała po zamknięciu KW [...], w której pierwotnie była zapisana parcela położona w obrębie [...] oznaczona nr [...]. W wyniku zmian granic miasta S. w 1947 r. przedmiotowa parcela została oznaczona w katastrze nieruchomości miasta S. na karcie 13 numerem [...]. W wyniku kolejnej zmiany granic miasta S. w 1954 r. przedmiotowa parcela została włączona do obrębu [...], a w wyniku założenia ewidencji gruntów została oznaczona numerem [...]. W wyniku odnowienia ewidencji gruntów dokonanego dla wsi Z. w 1974 r., działka oznaczona nr [...] została połączona z działką oznaczoną nr [...] (dawna parcela [...] z karty 13 w mieście S.) w działkę oznaczoną nr [...]. Następnie działka oznaczona nr [...] została podzielona na działki nr [...] i [...]. W kolejnych latach nastąpił podział działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...]. Działka oznaczona nr [...] została podzielona na działki oznaczone nr [...] i [...].
Z powyższego zdaniem organu odwoławczego wynika, że dawna parcela nr [...] o powierzchni [...]ha opisana w akcie notarialnym z 1998 r. nie jest tożsama z obecną działką nr [...]. Odpowiada ona obecnym działkom [...] i [...]. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że działka nr [...] nie jest obecnie ujawniona w księdze wieczystej KW [...], w której jako właściciel działek o nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...]ujawniony jest B. W., ani w KW [...] w której jako właściciel parceli nr [...] wpisany jest Z. W.
W ocenie organu domniemywa się, że prawo jawne księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Wpis w księdze wieczystej obejmujący dział II, w którym wykazuje się między innymi, właściciela korzysta z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Oznacza to, że osoba wpisana w księdze wieczystej jako właściciel, jest uznawana za właściciela, aż do momentu dokonania w tym zakresie innego wpisu. Spory co do prawa własności nie są rozstrzygane przez organy ewidencji gruntów, ale przez sądy powszechne.
Skargę na powyższą decyzję złożył Z. W., zarzucając naruszenie:
1) art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 K.p.a.;
2) art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.;
3) art. 22 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1 i art. 20 ust. 2 pkt 1 oraz art. 24 ust. 2b oraz art. 24 ust, 2a pkt 2 w zw. z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalając skargę powołał się na przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.) i wskazał, że skoro ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach to dokonywane wpisy w ewidencji gruntów mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny, a organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Postępowanie ewidencyjne ma charakter wyłącznie informacyjny, służy bowiem ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach. Postępowanie takie ma charakter wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W razie powstania sporu, co do tego czyją własnością jest nieruchomość, ujawniona w operacie gruntów, powinno najpierw dojść do rozstrzygnięcia takiego sporu w drodze odpowiedniego procesu cywilnego, a dopiero potem do ujawnienia zapadłego w takim procesie wyroku w operacie ewidencyjnym. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.
Sąd podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż skarżący pismem z dnia 8 lipca 2014 r. zwrócił się do Starosty o zmianę danych objętych ewidencją gruntów celem doprowadzenia jej do stanu aktualności w zakresie właściciela, oznaczenia księgi wieczystej oraz powierzchni dla działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym nr [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w wypisie z rejestru gruntów organ zaświadczył, że według prowadzonej przez niego ewidencji gruntów dla działki nr [...] prowadzona jest księga wieczysta nr [...], a według jej zapisów prowadzona jest ona dla działek o nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] i jej właścicielem jest B. W. Z kolei działka nr [...] jest jego własnością, którą nabył na mocy umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 2 grudnia 1998 r. Rep. A nr [...] i nie jest ona objęta księgą wieczystą nr [...].
Jak natomiast wynika z aktu notarialnego, na który powołuje się skarżący, jego przedmiotem była m.in. dokonana na rzecz skarżącego darowizna działki o nr [...] o powierzchni [...]ha, która zapisana została w księdze wieczystej nr [...]. Notariusz sporządzający tenże akt wskazał również, że na skutek zmian w ewidencji geodezyjnej działka zmieniła numerację na nr [...] o obszarze [...]ha, a po dokonaniu nowego obmiaru i stwierdzeniu ubytku powierzchni wynoszącego [...]ha zmieniono powtórnie jej numer na [...] o powierzchni [...]ha.
Ponadto ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z księgi wieczystej oznaczonej numerem [...] wynika, że obejmuje ona działkę nr [...] o powierzchni [...]ha, a w Dziale II jako jej właściciel oznaczony został Z. W. Ponadto w księdze tej zawarta została wzmianka o umowie darowizny na którą powoływał się skarżący tj. umowa darowizny z dnia 2 grudnia 1998 r. numer Rep. A [...].
Zdaniem Sądu z materiału dowodowego zebranego przez organy wynika również, że działka nr [...] przed założeniem ewidencji gruntów i budynków odpowiadała parceli oznaczonej na mapie katastralnej numerem [...] o powierzchni [...]ha. Następnie parcela o nr [...] otrzymała numer ewidencyjny [...], a z rejestru gruntów sporządzonego w 1970 r. wynikało, że zapisana ona została w księdze wieczystej nr [...] i stanowi własność T. W. Sąd podkreślił, że bezspornym jest, że aktualnie w Kw nr [...] nie figuruje działka nr [...]. Z kolei działka o nr [...] zapisana obecnie w KW [...], pierwotnie oznaczona była nr [...] tak jak to wskazano również w akcie notarialnym. Następnie jednak działka ta oznaczona została jako [...], po czym połączona została z działką nr [...] w działkę nr [...]. Następnie działka ta została podzielona na [...] i [...], a działka [...] podlegała dalszym podziałom.
Tym samym, w ocenie Sądu, za zasadne należy uznać w stanowisko organu odwoławczego, że opisana w akcie notarialnym parcela nr [...] o powierzchni [...]ha nie jest tożsama z opisaną w tym akcie działką nr [...]. Z akt sprawy wynika, że działka na [...] nie została ujawniona ani w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej obecnie dla działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...], [...], [...], [...], [...] i [...], których właścicielem zgodnie z zapisami tej księgi jest B. W., ani też w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla działki nr [...], której właścicielem zgodnie z jej zapisami jest skarżący. Ponadto nie ma racji skarżący, że umowa darowizny z dnia 2 grudnia 1998 r. nie została ujawniona w treści księgi wieczystej, bowiem jeszcze raz należy podkreślić, że w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla działki nr [...] zamieszczona została wzmianka o umowie darowizny na którą powoływał się skarżący, będąca podstawą oznaczenia skarżącego w Dziale II jako jej właściciela.
Tym samym, skoro aktualizacja ewidencji gruntów polega na naniesieniu w niej bezspornych danych potwierdzonych stosownymi dokumentami, to w ocenie Sądu prawidłowo organy uznały za niezasadne dokonanie aktualizacji w żądanym przez skarżącego zakresie. Postępowanie w przedmiocie aktualizacji zapisów ewidencji gruntów jest postępowaniem rejestrowym, co oznacza, że nie rozstrzyga ono sporów o prawa do gruntów. Jeżeli natomiast w sprawie istnieje jakikolwiek spór, co do własności gruntu, spór taki nie jest rozstrzygany w postępowaniu dotyczącym ewidencji gruntów, bowiem właściwym do jego rozstrzygnięcia jest sąd powszechny.
Zdaniem Sądu powołana przez skarżącego umowa darowizny zawarta w formie aktu notarialnego z 1998 r. nie mogła stanowić podstawy do aktualizacji ewidencji w zakresie powierzchni działki. Co do zasady aktualizacja danych w zakresie powierzchni działki nastąpić może na podstawie dokumentów geodezyjnych, których skarżący nie przedstawił. Zapis w akcie notarialnym może przesądzać o przysługującym konkretnym osobom prawie własności nieruchomości, ale nie o rzeczywistej powierzchni działki geodezyjnej. Odpis aktu notarialnego nie może bowiem stanowić podstawy dla organów ewidencyjnych do zmiany wpisu w ewidencji w zakresie powierzchni działki. Zmiany danych w zakresie powierzchni działki dokonuje się w ewidencji na podstawie dokumentów pomiarowych, a takich skarżący organom nie przedstawił.
W ocenie Sądu nie mógł również odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 K.p.a. poprzez nieprzyznanie statusu strony B. W. Przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej przesłanki, to jest ten, który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Wynika, to pośrednio z art. 147 K.p.a., stosownie do którego wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. Takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia, ewentualnie podniesienia zarzutu zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Dlatego też nie można uznać zarzutu skarżącego, że inny podmiot został pozbawiony udziału w postępowaniu. Jeżeli strona, która została pozbawiona udziału w postępowaniu administracyjnym nie wniesie skargi do sądu administracyjnego, nie można wbrew jej stanowisku uznać, że doszło do naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Z. W., zarzucając naruszenie:
1) przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1.1) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 80 K.p.a. oraz w zw. z par. 46 ust. 1 w zw. z § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków polegającym na dokonaniu przez Sąd oceny aktu notarialnego Rep. A [...] z 2 grudnia 1998 r. umowy darowizny między M. W. jako darczyńcą Z. W. (skarżącym) - pomimo braku ku temu podstaw - oraz uznaniu w wyniku tej dowolnej oceny, że ww. umowa miała za przedmiot nieistniejącą w tym dniu działkę nr [...], a nie działkę położoną w obrębie [...], gmina S., oznaczoną na arkuszu 11 numerem [...]. W efekcie powyższego Sąd I instancji przy kontroli legalności tych decyzji winien je uchylić czego nie uczynił;
1.2) naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 K.p.a. przez bezpodstawne przyjęcie przez Sąd za organami I i II instancji, że prawo własności działki nr [...] jest sporne, podczas gdy z akt sprawy nie wynika, że o działkę nr [...], jej część, przebieg granic lub inne toczy się spór, nie wspominając o braku jakiegokolwiek dowodu na tę okoliczność wykazującego co najmniej strony i przedmiot sporu. Tak więc Sąd winien był, sprawując kontrolę legalności, zastosować środek określony w ustawie i uchylić zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.;
2) przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
2.1) art. 22 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 46 ust. 1 wraz z § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia przez Sąd, że dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] w zakresie danych podmiotowych - wskazania skarżącego jako właściciela tej działki - w związku z nabyciem jej własności na podstawie umowy darowizny stwierdzonej aktem notarialnym Rep. A [...] z 2 grudnia 1998 r. jest niezasadne na podstawie oceny skuteczności tego aktu notarialnego dokonanej przez organ, podczas gdy obowiązkiem organu jest dokonanie aktualizacji w oparciu o ten akt notarialny bez prawa oceny jego skuteczności, w efekcie czego ewidencja pozostaje w stanie nieaktualności;
2.2) art. 22 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie co w konsekwencji doprowadziło do braku aktualizacji ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] polegającej na usunięciu z ewidencji gruntów i budynków nieaktualnego oznaczenia hipotecznego, tj. oznaczenia księgi wieczystej nr [...], mimo wykazania przez skarżącego (co też wynika z ogólnodostępnej bazy danych - zinformatyzowanego systemu ksiąg wieczystych), że działka nr [...] nie figuruje w Dziale I ww. księgi wieczystej, która to aktualizacja należy do obowiązku organu prowadzącego ewidencję, skutkiem czego ewidencja pozostaje w stanie nieaktualności.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji;
2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty dotyczące naruszenia zarówno przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, stąd też w pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów procesowych.
W zarzutach dotyczących naruszenia przepisów postępowania wskazano na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak rozważenia całego materiału dowodowego, a także przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów poprzez uwzględnienie jako jedynej podstawy rozstrzygnięcia wyłącznie wypisu z księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości. Zarzuty te są niezasadne, należy zwrócić uwagę, że organy administracji publicznej, prowadząc ewidencję gruntów, rejestrują jedynie stany prawne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać w kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. Zatem ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji (por. art. 20, art. 22 i art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne), a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Oznacza to, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Zgodnie z utrwalonym już w orzecznictwie poglądem, ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy.
W niniejszej sprawie przedmiot sporu dotyczył wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów o charakterze podmiotowym, a więc wskazania Z. W. jako właściciela działki nr [...] oznaczenia księgi wieczystej oraz powierzchni tej działki położonej w obrębie ewidencyjnym nr [...]. Podstawą wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów jakiej żądał Z. W. była umowa darowizny jaką zawarł ze swoim ojcem M. W. w formie aktu notarialnego z dnia 2 grudnia 1998 r. nr rep. A nr [...]. Z przedłożonego aktu notarialnego wynika, że M. W. "jest właścicielem wpisanym 13.10.1961 r. do księgi wieczystej KW nr [...], nieruchomości stanowiącej gospodarstwo rolne położone w S., składające się z działki o numerze geodezyjnym [...], o obszarze [...]ha. Na skutek zmian w ewidencji geodezyjnej zmieniła numerację na nr [...] o obszarze [...]ha., a po dokonaniu nowego obmiaru i stwierdzeniu ubytku powierzchni wynoszącego [...]ha. Zmieniono powtórnie jej numer na [...] o powierzchni [...]ha i określono przynależność administracyjną do Z." opisana w ten sposób nieruchomość była przedmiotem umowy darowizny na rzecz Z. W. Nadto z znajdującego się w aktach wypisu z księgi wieczystej oznaczonej nr [...] wynika, że obejmuje ona działkę nr [...] o powierzchni [...]ha, a w dziale II jako właściciel wpisany został Z. W., w księdze tej zawarta jest również wzmianka, że podstawą wpisu jest umowa darowizny z dnia 2 grudnia 1998 r. rep.A [...]. Organ ewidencyjny stwierdził zatem, że umowa darowizny na którą powoływał się wnioskodawca Z. W. została ujawniona w księdze wieczystej. Z kolei ze znajdującego się w aktach wypisu z księgi wieczystej nr [...] wynika, że księga ta prowadzona jest dla działek o nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...], a jako właściciel wpisany jest B. W.
W takich okolicznościach faktycznych i prawnych zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 80 k.p.a. w zw. z § 46 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków polegającym na dowolnej ocenie przez Sąd I instancji aktu notarialnego z dnia 2 grudnia 1998 r. i uznaniu, że przedmiotem darowizny była działka nr [...], a nie działka nr [...], w efekcie czego Sąd I instancji nie przeprowadził prawidłowo kontroli legalności zaskarżonej decyzji jest niezasadny. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że Sąd I instancji nie oceniał powołanego aktu notarialnego, ani nie ustalał jaka działka była przedmiotem umowy darowizny, a jedynie wskazał, że treść umowy darowizny została ujawniona w księdze wieczystej. Natomiast zarówno organy ewidencyjne jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny nie są uprawnione do oceny aktu notarialnego jak i dokonanego na podstawie tego aktu prawidłowości wpisu w księdze wieczystej oznaczonej nr [...], a w szczególności oznaczenia działki jako działka nr [...] o powierzchni [...]ha, a nie jako działka nr [...] o powierzchni [...]ha. Skarżący kasacyjnie z jednej strony zarzuca Sądowi I instancji dowolność oceny, przedłożonej umowy darowizny co do określenia przedmiotu darowizny, a z drugiej strony oczekuje, aby Sąd ten dokonał oceny przedmiotowej umowy zgodnie z oczekiwaniami skarżącego. Należy zatem jeszcze raz podkreślić, że Sąd I instancji nie oceniał i nie może oceniać poprawności określenia działki będącej przedmiotem umowy darowizny, a tylko odwołał się do treści wpisu w księdze wieczystej nr [...], który to wpis został dokonany na podstawie przedmiotowej umowy darowizny z dnia 2 grudnia 1998 r. rep. A [...].
Skarżący kasacyjnie wskazuje nadto, że Sąd I instancji bezpodstawnie za organami ewidencyjnymi przyjął, że prawo własności działki nr [...] jest sporne, podczas gdy o działkę nr [...] nie toczy się jakikolwiek spór. To stanowisko skarżącego kasacyjnie jest błędne, a wyrazem istniejącego sporu o prawo własności działki nr [...] jest między innymi przedmiotowe postępowanie i dokumenty w nim zgromadzone takie jak: akt notarialny z dnia 2 grudnia 1998 r. rep. A [...], czy też powoływane wyżej odpisy z ksiąg wieczystych. Sam skarżący kasacyjnie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej twierdzi, że "notariusz sporządzając przedmiotowy akt notarialny nie zawarł odpisu z odpowiedniej księgi wieczystej, ale załączył ww. wypis i wyrys z rejestru gruntów oraz powielił omyłkę za Kierownikiem Urzędu Rejonowego w Poznaniu z wykazu zmian gruntowych przypisując jej (tj. działce nr [...]) historię dawnej, sąsiadującej działki nr [...], wcześniej oznaczonej nr [...] o zbliżonym obszarze [...]ha, z której powstała m.in. działka nr [...]." Zdaniem skarżącego kasacyjnie powyższy błąd nie zmienia faktu, że przedmiotem umowy darowizny była działka nr [...], a nie nieistniejąca już działka nr [...], czy [...] o zbliżonym obszarze. Powyższe stwierdzenie skarżącego kasacyjnie i powołane wyżej dokumenty wskazują, że istnieje spór co działki nr [...], a sporu tego nie mogą rozstrzygnąć organy ewidencyjne, na co słusznie zwrócił uwagę w uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji.
W skardze kasacyjnej podniesiono również zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego tj. art. 22 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 46 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do przyjęcia przez Sąd, że wskazanie skarżącego jako właściciela działki nr [...] w związku z nabyciem jej własności na podstawie umowy darowizny stwierdzonej aktem notarialnym z dnia 2 grudnia 1998 r. rep. A [...] jest niezasadne na podstawie oceny skuteczności tego aktu notarialnego dokonanej przez organ. Uzasadnienie tego zarzutu, podobnie jak wcześniejszych zarzutów procesowych oparte jest o błędne założenie, że organy i Sąd I instancji dokonały niewłaściwej oceny umowy darowizny z dnia 2 grudnia 1998 r., dlatego też zachowują aktualność wcześniejsze uwagi, w tym ta iż z wypisu z księgi wieczystej oznaczonej nr [...] wynika, że obejmuje ona działkę nr [...] o powierzchni [...]ha, a w dziale II jako właściciel wpisany został Z. W., podstawą zaś wpisu była umowa darowizny z dnia 2 grudnia 1998 r. rep. A [...]. Wobec treści wpisu we wskazanej wyżej księdze wieczystej, żądanie skarżącego, aby na podstawie tej samej umowy darowizny z dnia 2 grudnia 1998 r. rep. A [...] został ujawniony w ewidencji jako właściciel działki nr [...] było niemożliwe.
Dlatego też podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego okazały się nieuzasadnione.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło