I OSK 2767/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-06-09
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Jolanta Rajewska, Jacek Hyla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, uzasadniona jedynie faktem otrzymania przez wnioskodawcę innych świadczeń z pomocy społecznej (w tym zasiłku stałego z wyrównaniem), jest zgodna z przepisami ustawy o pomocy społecznej i zasadami uznania administracyjnego?Ratio decidendi
Odmowa przyznania zasiłku celowego, nawet jeśli wnioskodawca spełnia kryterium dochodowe, jest dopuszczalna, jeśli organ uwzględni całokształt okoliczności sprawy, w tym otrzymane już świadczenia i możliwości finansowe organu. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych ogranicza się do badania, czy organ nie przekroczył granic swobodnego uznania, a nie do oceny celowości czy słuszności decyzji. W tym przypadku, przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności i zwrot kosztów dojazdów, a także jednorazowa spłata zasiłku stałego w znacznej kwocie, stanowiły wystarczające podstawy do odmowy przyznania kolejnego zasiłku celowego, zgodnie z zasadą subsydiarności i ograniczonymi środkami finansowymi organu.Stan faktyczny
R. K. wniosła o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności i zwrot kosztów dojazdów na rehabilitację. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na otrzymywanie przez wnioskodawczynię innych, znaczących świadczeń z pomocy społecznej, w tym zasiłku stałego z wyrównaniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając uznaniowy charakter zasiłku celowego i zasadę pomocniczości. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły sytuację faktyczną i nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 czerwca 2016r., sygn. akt II SA/Po 214/16 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Po 214/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.
W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 7 sierpnia 2015 r. R. K. wystąpiła do Wójta Gminy K. o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności oraz zwrotu za dojazdy na rehabilitację.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Wójt Gminy K. odmówił stronie przyznania przedmiotowego świadczenia, wskazując, że R. K. otrzymuje i otrzymywała bieżącą i stałą pomoc finansową, bowiem na mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. został jej przyznany zasiłek celowy na zakup żywności oraz zwrot wydatków z tytułu dojazdów na rehabilitację w kwocie 480 zł. Ponadto organ wskazał, że wnioskodawczyni na mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] otrzymała od dnia 1 marca do 31 maja 2015 r. zasiłek stały w wysokości 529 zł miesięcznie. W miesiącu sierpniu 2015 r. otrzymała zaś spłatę tego zasiłku za miesiące od marca do lipca 2015 r. w kwocie 2.645 zł, co razem z zasiłkiem celowym za sierpień 2015 r. dało kwotę 3.174 zł. Dodano, że strona objęta jest kompleksową pomocą, w tym w postaci pokrywania kosztów energii elektrycznej, wody, gazu i wywozu nieczystości stałych, a także na zakup odzieży.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. K. podniosła, iż kwota 529 zł, którą dopiero otrzyma nie wystarcza na zaspokojenie niezbędnych bieżących potrzeb (żywność, leki, rachunki). Ponadto wskazała, że otrzymywane zasiłki zaspokajają jej niezbędne potrzeby tylko częściowo, bowiem na rehabilitację dojeżdżała 40 razy, a zwrot kosztów dojazdów otrzymała za 10 wyjazdów. Odwołująca wyjaśniła, że na opłacenie większości rachunków musiała pożyczać pieniądze, podobnie na zakup leków. Dodała, że miała też wydatki związane z wykonanie badania diagnostycznego oraz zakupem podgrzewacza do wody. Odnosząc się do spłaty zasiłku stałego wskazała, że będzie musiała przede wszystkim spłacić długi, a bieżący zasiłek nie wystarczy na zaspokojenie wszystkich niezbędnych bieżących potrzeb. Dodała, że ostatnio niewykupienie recepty skończyło się tym, że trafiła do szpitala.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu utrzymując w mocy decyzję organu I instancji powołało przepisy art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm., dalej: u.p.s.), by następnie wskazać, że decyzja w przedmiocie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Kolegium powołało przepisy art. 2 ust. 1 i 3 ust. 3 u.p.s., by stwierdzić, że choć odwołująca spełnia kryterium dochodowe uprawniające ją do przyznania żądanego zasiłku celowego, to w świetle zasady pomocniczości trafnie organ I instancji odmówił jej pomocy. Kolegium wyjaśniło, iż R. K. zamieszkuje w domu jednorodzinnym wraz z matką i bratem i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Ma umiarkowany stopień niepełnosprawności i nie pracuje zawodowo. Z akt sprawy nie wynika, by posiadała zobowiązania kredytowe lub inne zobowiązania finansowe. Ponadto wskazano, że objęta jest bieżącą, szeroką pomocą Ośrodka Pomocy Społecznej, albowiem w sierpniu 2015 r. otrzymała już zasiłek celowy w kwocie 480 zł na zakup żywności i zwrot za dojazdy na rehabilitację, zaś na mocy decyzji z [...] sierpnia 2015 r. uzyskała zasiłek stały od marca 2015 r. w kwocie 529 zł miesięcznie, otrzymując jego spłatę w sierpniu 2015 r. w kwocie przekraczającej 3000 zł, co dla osób korzystających z pomocy społecznej jest dużą kwotą. Ponadto strona ma przyznane do 31 maja 2018 r. ubezpieczenie zdrowotne. W 2015 r. otrzymywała od OPS w K. pomoc w pokrywaniu kosztów energii elektrycznej, wody, środków czystości, syfonu do brodzika, gazu i wywozu nieczystości stałych. Miała również przyznane na bieżąco zasiłki celowe na zakup żywności i odzieży na dojazd na rehabilitację. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami ustawy o pomocy społecznej. Organ I instancji dokonał wszechstronnej oceny stanu faktycznego, zważając, że strona jest objęta stałą i kompleksową pomocą organu pomocy społecznej w K. Odnosząc się do argumentacji odwołania, Kolegium podało, że przywołane w nim wydatki nie przekraczały nawet połowy kwoty otrzymanej przez R. K. tytułem spłaty zasiłku stałego. Organ II instancji zaznaczył, że Wójt Gminy K. zajmujący się przyznawaniem pomocy musi mieć na uwadze ograniczone środki finansowe pozostające w jego dyspozycji, jak również ilość osób pozostających pod opieką Ośrodka, które nie posiadają żadnego dochodu. Ponadto w ocenie Kolegium nieprzyznanie odwołującej wnioskowanej pomocy w świetle otrzymanego wcześniej zasiłku na ten sam cel, otrzymania jednorazowej spłaty zasiłku celowego w kwocie ponad 3 tys. zł i w kontekście sytuacji życiowej strony nie stanowiło fundamentalnego zagrożenia dla realizacji podstawowych jej potrzeb.
R. K. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję zarzuciła organom orzekającym naruszenie art.39 ust. 1 i 2 u.p.s. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W motywach skargi skarżąca przedstawiła argumentację tożsamą do zaprezentowanej w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Odnosząc się do twierdzeń organów jakoby była objęta kompleksową pomocą, podniosła, iż otrzymywała jedynie środki na zakup żywności 100-150 zł miesięcznie, na pokrycie części rachunków, częściowo na dojazdy na rehabilitację, na opał i ostatnio na zakup syfonu (40 zł). Nigdy zaś nie otrzymała środków na remont i przystosowanie mieszkania do niepełnosprawności, zakup niezbędnego sprzętu do rehabilitacji, na naprawy, przedmiotów codziennego użytku, odzieży, zapłaty pozostałych opłat, czy na zakup leków. Ponadto wskazała, że nie wnosiła nigdy o przyznanie świadczeń celem zaspokojenia wszystkich jej potrzeb, ale zwracała się o pomoc jedynie wówczas, gdy miała dodatkowe, czy nieprzewidziane wydatki. Ponadto zaznaczyła, że uznaniowy charakter zasiłku celowego wymaga szczegółowego uzasadnienia, a decyzja powinna zawierać wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, czego jej zdaniem organy nie dochowały.
W odpowiedzi SKO w Poznaniu wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, wprawdzie skarżąca spełnia kryterium dochodowe, określone ustawą o pomocy społecznej, ale nie oznacza to jednak, że organ powinien automatycznie przyznać skarżącej wnioskowaną pomoc. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, sam fakt spełniania przez osobę ubiegającą się o świadczenie kryteriów z art. 7 i 8 u.p.s., nie oznacza konieczności przyznania świadczenia, a decyduje o tym całokształt okoliczności sprawy, w tym również rozmiar środków finansowych, jakimi na ten cel dysponuje organ czy ilość osób potrzebujących.
Jak wynika z art. 39 u.p.s., wysokość przyznanego świadczenia zależy od uznania organu rozstrzygającego sprawę. Powyższe oznacza, iż organ orzekając w konkretnej sprawie może więc, a nie musi przyznać wnioskowaną pomoc, oceniając sytuację wnioskodawcy, a w wyniku dokonanej oceny wybiera konsekwencje prawne swoich ustaleń. Zaznaczyć jednak trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny. Uznanie administracyjne nie pozwala organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela.
W przypadku decyzji uznaniowych kontrola sądowa ograniczona jest do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ administracji nie przekroczył granic swobodnego uznania, a więc czy zgodnie z art. 7, 77 §1 i 80 k.p.a. dokonano ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 k.p.a., a więc w sposób przekonywujący. Z drugiej strony uznaniowy charakter rozstrzygnięcia wyłącza natomiast zasadniczo sądową kontrolę wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności, gdyż jest to domena zastrzeżona dla swobodnego uznania organu administracji. Sąd wskazał, iż organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Bezsprzecznym bowiem jest, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Nie ulega zatem wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd wskazał, iż wbrew zarzutom skargi, uzasadnienia decyzji organów obydwu instancji spełniają powyższe wymagania.
Zdaniem Sądu w uzasadnieniach swych decyzji organy orzekające wyjaśniły w sposób wyczerpujący, że R. K. przyznano zasiłek stały na okres od 1 marca do 31 maja 2015 r. w kwocie 529 zł miesięcznie, ze spłatą jednorazową za okres od marca do lipca 2015 r. w kwocie 3.174 zł. Ponadto w tym samym miesiącu skarżąca na mocy decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] sierpnia 2015 r. uzyskała zasiłek celowy na zakup żywności, środków czystości, opłacenie wywozu nieczystości stałych, zwrot za zakupiony gaz, częściowo na opłacenie rachunków za zużytą wodę, ścieki i energię elektryczną oraz zwrot za dojazdy na rehabilitację w kwocie 480 zł. Ponadto wyjaśniono, że strona została objęta ubezpieczeniem zdrowotnym od 28 sierpnia 2015r. do 31 maja 2018 r. (decyzja z dnia [...].08.2015 r.).
Organy pomocy społecznej nie powinny zastępować osób (rodzin) w podejmowaniu starań na rzecz zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych, lecz je wspierać, uzupełniać. Jednocześnie należy dodać, że skarżąca choć prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe to zamieszkuje wspólnie z bratem i matką w domu jednorodzinnym (ul. P. [...] K). W tym kontekście trzeba mieć na uwadze, że system prawa na pierwsze miejsce wśród instytucji pomocy osobom będącym w niedostatku, zgodnie z zasadą subsydiarności, wysuwa obowiązek alimentacyjny. Z tej przyczyny organ pomocy społecznej powinien każdorazowo w drodze wywiadu środowiskowego ustalać, czy potrzeby skarżącej nie mogą zostać w całości lub w części zaspokojone przez osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny. Zgodnie z art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 2082 ze zm.) obowiązek dostarczania środków utrzymania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej albo rodzeństwo. Stąd też organy pomocy społecznej powinny rozważyć, czy oprócz pomocy publicznej, skarżąca nie mogłaby skorzystać z ewentualnych uprawnień do żądania pomocy od osób obciążonych wobec niej obowiązkiem alimentacyjnym.
W ocenie Sądu uznać należało, że wystarczającym do uznania legalności wydanych w niniejszej sprawie decyzji było prawidłowe ustalenie sytuacji rodzinnej, dochodowej i życiowej strony oraz wykazanie, jakimi świadczeniami skarżąca objęta jest aktualnie. Słusznie zaś organy położyły nacisk na fakt, że stronie został już w miesiącu sierpniu 2015 r. przyznany zasiłek celowy na ten sam cel (zakup żywności i częściowe pokrycie kosztów dojazdów na rehabilitację) oraz uzyskanie jednorazowej spłaty zasiłku stałego na kwotę przekraczającą 3 tys. zł. Okoliczności te były wystarczające do wydania decyzji odmownych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła R. K. domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy WSA w Poznaniu do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 39 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej, polegającą na nietrafnym przyjęciu, iż okolicznościami wystarczającymi do wydania decyzji odmownej w zakresie przyznania zasiłku celowego było przyznanie skarżącej kasacyjnie zasiłku celowego na mocy decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] sierpnia 2015 roku w wysokości 480 zł oraz zasiłku stałego z jednorazową spłatą od miesiąca marca 2015 roku do miesiąca sierpnia 2015 roku w łącznej wysokości 3.174 zł i przyjęcie, że organ nie dopuścił się naruszenia zasad uznania administracyjnego, odmawiając skarżącej kasacyjnie przyznania zasiłku celowego.
W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca kasacyjnie spełniała przesłanki do przyznania jej zasiłku celowego, o który wnioskowała w dniu 27 lipca 2016 r. Skarżąca kasacyjnie nie przeczy, że prawo do zasiłku celowego oparte jest na konstrukcji uznania administracyjnego organu pomocy społecznej, jednakże nie oznacza to, że decyzja w tej sprawie może być dowolna. W zaskarżonym wyroku Sąd niezasadnie potwierdził i zaakceptował rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2016 r., w którym przyjęto, że wniosek skarżącej kasacyjnie o przyznanie zasiłku celowego nie zasługuje na uwzględnienie z powodu przyznania jej już innych świadczeń z zakresu pomocy społecznej. W ocenie Sądu, pomimo argumentacji skarżącej przedstawionej w skardze, przyznanie skarżącej kasacyjnie zasiłku stałego oraz spłata tego zasiłku wynikająca z długiego okresu wydawania decyzji i trybu jej uprawomocnienia, przypadająca na miesiąc sierpień, a także wypłata zasiłku celowego w miesiącu sierpniu 2015 roku, były okolicznościami, które wystarczyły i wyłącznie zaważyły na odmowie przyznania zasiłku celowego. W tych okolicznościach, poza ramy uznania administracyjnego dokonanego przez organ i całkowicie zaaprobowanego przez Sąd wykracza fakt, iż za odmową przyznania zasiłku celowego skarżącej kasacyjnie przemawiało jedynie korzystanie przez nią z innych form pomocy. Podnieść należy, iż w chwili wystąpienia z wnioskiem o przyznanie zasiłku celowego, tj. w dniu 27 lipca 2016 r. skarżąca nie była jeszcze uprawniona do zasiłku stałego, co zostało potwierdzone w wywiadzie środowiskowym, a postępowanie administracyjne w tej sprawie było w toku. Jako zatem osoba nie posiadająca jakiegokolwiek źródła dochodu i spełniająca kryterium dochodowe wskazane w ustawie o pomocy społecznej, skarżąca kasacyjnie była uprawniona do wnioskowania o przyznanie jej świadczeń z zakresu pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego. Wartą podniesienia jest także okoliczność, iż przyznawane świadczenia, choć stanowiły dla skarżącej jedyne źródło dochodu, nigdy nie zaspokajały w pełni jej podstawowych potrzeb bytowych. W konsekwencji powodowało to generowanie wzrostu zadłużenia skarżącej, m.in. na karcie debetowej. Nie można zatem za trafne zostać uznane stanowisko Sądu, akceptujące wcześniejsze stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż otrzymana spłata zasiłku stałego stanowiła dla skarżącej kasacyjnie "ogromny zastrzyk finansowy", albowiem, co skarżąca podnosiła podczas postępowania wielokrotnie, spłacony zasiłek stały w związku z koniecznością spłaty długów nie mógł zostać przeznaczony na pokrycie innych potrzeb bytowych.
Załatwiając sprawę dotyczącą przyznania zasiłku celowego, organ powinien kierować się przede wszystkim interesem obywatela, mając także na uwadze interes społeczny oraz własne środki finansowe. Skarżąca kasacyjnie akceptuje zasadę, iż spełnienie warunków do otrzymania zasiłku celowego nie zobowiązuje organu do jego przyznania, jednakże podnosi, iż odmowa udzielenia świadczenia wymaga uzasadnienia, mającego charakter konkretny. W wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego w karcie wywiadu pracownik socjalny proponował przyznanie skarżącej kasacyjnie zasiłku celowego przeznaczonego na zakup żywności w wysokości 100 zł oraz na zwrot 10 dojazdów na rehabilitację. Okoliczność ta świadczy niewątpliwie o zauważeniu i uznaniu istnienia potrzeb bytowych skarżącej kasacyjnie, które mogłyby chociaż częściowo zostać zaspokojone w postaci przyznanego zasiłku. Organ I instancji wydając decyzję w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego, nie uwzględnił jednak możliwości przyznania zasiłku celowego choćby w minimalnej wysokości, pozwalającej np. na pokrycie kosztów dojazdu na rehabilitację, dostosowując tym samym formę i rozmiar udzielonej pomocy odpowiednio do okoliczności uzasadniających jej udzielenie. W zaskarżonym wyroku, Sąd bezpodstawnie w pełni zaaprobował stanowisko organu, który przekraczając granice uznania administracyjnego odmówił skarżącej prawa do zasiłku celowego, w ogóle nie dokonując oceny jej potrzeb, w uzasadnieniu powołując się jedynie na inne formy pomocy udzielone skarżącej kasacyjnie, co nie powinno mieć znaczenia dla wyniku sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie opierała się na usprawiedliwionych podstawach.
Art. 2 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. 2015, poz. 163 ze zm.), zwanej dalej ustawą, stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Przepis art. 3 ust. 3 ustawy nakazuje zaś, by rodzaj, forma i rozmiar świadczenia były odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.
Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Przyznanie tego zasiłku leży w granicach tzw. uznania administracyjnego i warunkowane jest nie tylko sytuacją materialną osoby ubiegającej się o świadczenie i celem na który ma być on przyznany, ale również możliwościami finansowymi organu świadczącego pomoc społeczną.
Badając zgodność z prawem decyzji opartych na uznaniu administracyjnym, sąd administracyjny kontroluje prawidłowość przeprowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego i motywy dokonanego wyboru sposobu załatwienia sprawy.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, że odmowa przyznania wnioskowanej przez skarżącą pomocy została należycie umotywowana, a organy, wbrew zarzutom skarżącej, nie naruszyły granic uznania administracyjnego. Organy pomocy społecznej oceniły trafnie sytuację materialną i rodzinną oraz niewątpliwe potrzeby skarżącej kasacyjnie. Trafnie zwrócono jednak uwagę na to, że stronie został już w miesiącu sierpniu 2015 r. przyznany zasiłek celowy na zakup żywności i częściowe pokrycie kosztów dojazdów na rehabilitację oraz dokonano na rzecz skarżącej jednorazowej spłaty zasiłku stałego w kwocie przekraczającej 3 tysiące złotych. Wymiar pobieranych przez skarżącą świadczeń z systemu pomocy społecznej nie jest bynajmniej obojętny dla oceny, czy występuje niezbędna potrzeba bytowa, uzasadniająca przyznanie zasiłku celowego. Przeciwnie, jest to istotny element takiej oceny, która musi uwzględniać subsydiarny charakter opieki społecznej. To, że w chwili składania wniosku o zasiłek celowy skarżącej nie przyznano jeszcze zasiłku stałego z mocą wsteczną nie ma znaczenia w sprawie, gdyż organy pomocy społecznej, rozpatrując sprawę zobowiązane są brać pod uwagę stan faktyczny sprawy istniejący w dacie orzekania przez organ. Decyzja o przyznaniu zasiłku stałego od 1 marca 2015r. poczynając, wydana została zaś w dacie tożsamej z datą orzekania przez organ I instancji, a co więcej zaskarżona decyzja organu odwoławczego wydana została już po dokonaniu wypłaty przyznanej kwoty na rzecz skarżącej.
Na marginesie tylko należy zwrócić uwagę na to, że skarżąca twierdząc, że przyznany z mocą wsteczną i wypłacony zasiłek stały przeznaczyła na spłatę zadłużeń związanych z koniecznością zaspokojenia potrzeb bytowych nie wskazała ani w odwołaniu ani w skardze, jakich zadłużeń, w jakiej wysokości i na czyją rzecz spłata ta miałaby dotyczyć.
Mając na względzie powyższe okoliczności należało uznać, że odmowy przyznania skarżącej wnioskowanych przez nią świadczeń nie można ocenić jako dokonanej z naruszeniem art. 39 ust. 1 ustawy, ani z naruszeniem zasad pomocy społecznej określonych w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 3 ustawy.
Skoro zatem skarga kasacyjna pozbawiona jest uzasadnionych podstaw, to podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Rozpoznawanie wniosków w tym zakresie należy bowiem do czynności referendarzy sądowych orzekających w wojewódzkich sądach administracyjnych, stosownie do art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło