I OSK 282/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-01-17
Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Marek Stojanowski, Ewa Kręcichwost-Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie policjantki w ciąży na równorzędne stanowisko służbowe w innej jednostce organizacyjnej Policji, mimo jej sprzeciwu, narusza przepisy dotyczące ochrony rodzicielstwa zawarte w ustawie o Policji i Kodeksie pracy?Ratio decidendi
Przeniesienie policjantki w ciąży na równorzędne stanowisko służbowe w innej jednostce organizacyjnej Policji nie stanowi rozwiązania stosunku służbowego i nie jest objęte ochroną przed zwolnieniem przewidzianą w art. 44 ust. 1 ustawy o Policji ani w art. 177 § 1 Kodeksu pracy. Ustawa o Policji w art. 79 ust. 1 stanowi, że przepisy Kodeksu pracy stosuje się tylko w zakresie nieuregulowanym przez ustawę o Policji, a ustawa ta w art. 44 ust. 1 nie przyznaje ochrony przed zmianą stosunku służbowego w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego. Podobnie, przeniesienie na inne stanowisko nie jest równoznaczne z delegowaniem poza stałe miejsce pracy w rozumieniu art. 178 § 2 Kodeksu pracy.Stan faktyczny
Policjantka, będąca w ciąży i wychowująca dziecko poniżej 4 lat, została rozkazem personalnym zwolniona z dotychczas zajmowanego stanowiska i mianowana na równorzędne stanowisko w innej jednostce organizacyjnej Policji. Policjantka odwołała się, podnosząc naruszenie jej uprawnień rodzicielskich. Organ odwoławczy uchylił rozkaz w części dotyczącej dat i utrzymał w mocy pozostałe postanowienia, argumentując, że przeniesienie na równorzędne stanowisko nie jest rozwiązaniem stosunku służbowego i nie podlega ochronie przewidzianej dla kobiet w ciąży. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę policjantki, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił jej skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant asystent sędziego Anna Armińska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 września 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 338/16 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na równorzędne stanowisko służbowe oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zaskarżonym wyrokiem z 28 września 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 338/16 oddalił skargę A. B. (dalej: "skarżąca") na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie mianowania na równorzędne stanowisko służbowe.
Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.
Rozkazem personalnym z [...] stycznia 2016 r., nr [...], Komendant Miejski Policji w [...], działając na mocy art. 32 ust. 1 i art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. nr 152, poz. 1732 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych stażu służby, jakim powinni odpowiadać policjanci na stanowiskach komendantów Policji i innych stanowiskach służbowych oraz warunków ich mianowania na wyższe stanowiska służbowe (Dz. U. z 2007 r. nr 123, poz. 857 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2013 r., poz. 644), zwolnił z dniem [...] lutego 2016 r. z zajmowanego stanowiska skarżącą – [....] Komisariatu Policji w [...] KMP w [...], w 3 grupie uposażenia zasadniczego z mnożnikiem 1,35 w kwocie 2,060 zł. z dodatkiem służbowym w kwocie 250 zł. miesięcznie przyznanym na stałe i mianował od [...] lutego 2016 r. na równorzędne stanowisko służbowe – [...] Komisariatu Policji [...] w [...], w 3 grupie uposażenia zasadniczego z mnożnikiem 1,35 w kwocie 2,060 zł z dodatkiem służbowym w kwocie 250 zł miesięcznie przyznanym na stałe.
W złożonym do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [....] odwołaniu skarżąca podniosła, że powyższy rozkaz godzi w jej uprawnienia rodzicielskie, gdyż wydany został wbrew jej woli w sytuacji, gdy jest w ciąży i jednocześnie wychowuje dziecko w wieku poniżej 4 lat, w związku z tym pozostaje pod szczególną ochroną przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502, dalej: "K.p. ").
Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z [...] marca 2016 r., nr [...] uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia z zajmowanego stanowiska i ustalił termin zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego na [...] marca 2016 r. oraz przeniesienia do dalszego pełnienia służby w Komisariacie Policji [...] w [...] i mianowania na stanowisko równorzędne na [...] kwietnia 2016 r., a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy rozkaz personalny organu I instancji.
W motywach uzasadnienia podniósł, że zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi przysługują uprawnienia pracownika związane z rodzicielstwem określone w Kodeksie pracy, jeżeli przepisy ustaw pragmatycznej nie stanowią inaczej. Wskazał, że art. 177 § 1 K.p. nie ma zastosowania do funkcjonariuszy Policji, bowiem ustawa o Policji reguluje problematykę rozwiązywania stosunku służbowego z policjantką w ciąży w sposób odrębny w art. 44 ustawy o Policji. Zwrócił uwagę, że powoływanie się na ochronę przed rozwiązaniem stosunku służbowego przewidzianą zarówno w ustawie o Policji, jak i w przepisach Kodeksu pracy nie może w niniejszej sprawie odnieść skutku, bowiem zaskarżoną decyzją nie rozwiązano stosunku służbowego ze skarżącą, a jedynie zwolniono ją ze stanowiska i mianowano na inne równorzędne stanowisko służbowe. W ocenie organu w sprawie nie ma również zastosowania art. 178 § 1 K.p., bowiem zaskarżona decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia w przedmiocie delegowania policjantki poza miejsce pełnienia służby, lecz dotyczy jej przeniesienia do innej jednostki. Ustawa o Policji zawiera wyczerpującą regulację dotyczącą nawiązania, zmiany i rozwiązania stosunku służbowego policjanta, zatem w tym zakresie przepisy Kodeksu pracy nie mają zastosowania. Art. 36 ustawy o Policji, w którym zostały określone zasady przenoszenia funkcjonariusza Policji do pełnienia służby i delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji lub w innej miejscowości nie zawiera regulacji wyłączającej zastosowanie tego przepisu wobec kobiet w ciąży. Natomiast przeniesienie skarżącej nastąpiło na stanowisko faktycznie równorzędne wobec dotychczasowego. Nie stanowi braku równorzędności porównywanych stanowisk fakt, że policjantka nie będzie uzyskiwała równoważnika za brak lokalu mieszkalnego ani zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby. Świadczenia te stanowią szczególną formę rekompensaty pieniężnej z tytułu nieposiadania przez policjanta lokalu mieszkalnego oraz z tytułu dojazdów do służby z miejscowości pobliskiej, natomiast nie są elementami przesadzającymi o równorzędności stanowisk służbowych. Jednocześnie organ zaznaczył, że Komendant Miejski Policji w [...] właściwie uzasadnił przeniesienie funkcjonariuszki na inne stanowisko służbowe, bowiem podał, że powyższe podyktowane było koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji zadań w komórce organizacyjnej, w której dotąd policjantka pełniła służbę, a która liczy dwa etaty policyjne. Wyjaśnił, że od [...] maja 2015 r. przebywała ona na zwolnieniu lekarskim z powodu ciąży i nie wykonywała swoich obowiązków służbowych. W związku z tym prawidłowo organ I instancji wywiódł, że brak dyspozycyjności policjantki w okresie ciąży i macierzyństwa będzie mniej odczuwalnym w dużym komisariacie policji, jakim jest Komisariat Policji [...] w [...], do którego została przeniesiona.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze, skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, zwłaszcza art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 K.p.a., przez wydanie zaskarżonej decyzji z przekroczeniem ram uznania administracyjnego, tj. bez wykazania, że jej przeniesienie nastąpiło z uwzględnieniem nie tylko interesu społecznego, lecz także słusznego interesu strony oraz prawa materialnego, tj. art. 44 ust. 1 i art. 79 ust. 1 ustawy o Policji w związku z art. 177 § 1 K.p., przez faktyczne zwolnienie ze służby w dotychczasowej jednostce wbrew zakazowi zwalniania ze służby policjanta w okresie ciąży, a także art. 178 § 2 K.p., przez przeniesienie do pełnienia służby w innej miejscowości, mimo sprawowania opieki nad dzieckiem do 4 roku życia.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...], podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w zaskarżonym wyroku stwierdził, że analiza akt administracyjnych wskazuje, że w Komisariacie Policji [...] w [...] niezbędnym było uzupełnienie obsady kadrowej, w związku z tym skarżąca została zapoznana z wnioskiem personalnym i [...] lutego 2015 r. nie wyraziła zgody na zmianę miejsca służby. Tak więc, rozkaz personalny i zaskarżona decyzja zostały wydane w następstwie wniosku personalnego uzasadnionego potrzebami służby, a w szczególności koniecznością właściwej realizacji zadań służbowych we wskazanej jednostce organizacyjnej Policji. Tym samym zwolnienie skarżącej z zajmowanego stanowiska służbowego i mianowanie jej na równorzędne stanowisko w tej samej jednostce organizacyjnej było uzasadnione i zgodne z interesem służby.
W ocenie Sądu organ należycie wykazał, że przeniesienie skarżącej nastąpiło na takie samo stanowisko służbowe referenta i z takim samym zaszeregowaniem, tj. w 3 grupie uposażenia zasadniczego, z mnożnikiem 1,35 kwoty bazowej, dodatkiem służbowym 250 zł i dodatkiem za stopień, a kwota podstawowego uposażenia na nowym stanowisku służbowym oraz mnożnik kwoty bazowej i stopień etatowy (sierżant sztabowy) nie uległ zmianie. Słuszne jest zatem stwierdzenie, że warunki pełnienia służby skarżącej nie uległy pogorszeniu i została przeniesiona na stanowisko równorzędne. Ponadto organ wykazał, że skarżąca zajmowała stanowiska referenta w [...] Komisariatu Policji w [...] i prowadziła postępowania w sprawach o [...], co więcej na nowym stanowisku nadal będzie pełnić służbę w pionie prewencji w komórce do spraw [...], a jej kwalifikacje odpowiadają realizowanym tam zadaniom, nadto zna specyfikę tej pracy oraz posiada doświadczenie w jej wykonywaniu.
Sąd jako poprawne ocenił stanowisko organu, iż charakter stosunku służbowego policjanta powoduje, że ma on obowiązek podporządkować się szczególnym wymaganiom związanym ze służbą, także w sytuacji, w której, ze względu na potrzeby Policji, zmieniane są warunki służby. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ szczegółowo wyjaśnił również kwestie związane z rodzicielstwem oraz wymienił związane z nim uprawnienia przysługujące skarżącej.
Mając na względzie okoliczność na którą powołała się skarżąca, iż jest w ciąży i opiekuje się dzieckiem do lat 4 Sąd podał, że uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem zostały określone w art. 176-189 K.p. i zawierają pewne ograniczenia w zakresie rozwiązania oraz zmiany stosunku pracy. Takie ograniczenie wprowadza m.in. art. 177 § 1 K.p. Jednocześnie podniósł, że w stosunku służbowym policjanta nie ma umowy o pracę i w konsekwencji nie ma też jej wypowiedzenia, czy rozwiązania, o których mowa w powołanym art. 177 § 1 K.p. Ustawodawca regulując kwestie związane z nawiązaniem, zmianą i rozwiązaniem stosunku służbowego policjanta, wprowadził do ustawy o Policji odrębne od pracowniczych normy ochronne związane z korzystaniem przez policjantów z uprawnień rodzicielskich, które to normy są adekwatne do specyfiki stosunku służbowego policjanta. W art. 44 ust. 1 ustawy o Policji ustawodawca wprowadził normę o charakterze ochronnym, dotyczącą policjantów korzystających z uprawnień związanych z rodzicielstwem. Przepis art. 44 ust. 1 ustawy o Policji stanowi odpowiednik regulacji zawartej w art. 177 K.p. i przyznaje policjantom ochronę przed rozwiązaniem stosunku służbowego, nie dając jednak tej ochrony w przypadku zmiany tego stosunku (np. mianowania na inne stanowisko służbowe, przeniesienia do innej jednostki Policji). W przepisie tym ustawodawca w sposób odrębny niż w przepisach Kodeksu pracy uregulował uprawnienia policjantów związane z rodzicielstwem w zakresie ochrony przed rozwiązaniem bądź zmianą stosunku służbowego. Tym samym, stosownie do art. 79 ustawy o Policji, skoro przepis art. 44 ust. 1 tej samej ustawy stanowi inaczej, nie można przyznać policjantowi prawa do ochrony przed zmianą stosunku służbowego w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego. Dlatego też fakt, że skarżąca była wówczas w ciąży, tj. w dacie wydania rozkazu personalnego przez organ I instancji, jak również opiekowała się dzieckiem do lat 4 nie stanowi przeszkody do zwolnienia jej z zajmowanego stanowiska i przeniesienia na stanowisko równorzędne do dalszego pełnienia służby w Policji.
W złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania za obie instancje wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: “P.p.s.a.") zarzuciła naruszenie:
- art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na nieodniesieniu się do zarzutów zawartych w skardze i nieprzedstawieniu ich oceny, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem brak jest możliwości ustalenia motywów którymi kierował się Sąd I instancji oddalając skargę i sprawia, że treść uzasadnienia z uwagi na jego lakoniczność nie pozwala na dokonania kontroli kasacyjnej zaskarżonego orzeczenia prawa materialnego w odniesieniu do zarzutu naruszenia przez organ art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 K.p.a., przez przekroczenie ram dopuszczalności wydawania decyzji określonych w tym przepisie przejawiające się niewykazaniem, iż przenosząc skarżącą na równorzędne stanowisko uwzględniły nie tylko interes społeczny lecz także słuszny interes skarżącej, podczas gdy w rzeczywistości interes skarżącej został rażąco naruszony,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 44 ust. 1 ustawy o Policji oraz art. 79 ust. 1 tejże ustawy w zw. z art. 177 § 1 K.p., przez faktyczne zwolnienie skarżącej ze służby w dotychczasowej jednostce wbrew zakazowi zwalniania funkcjonariuszki będącej w ciąży i w zw. z art. 178 § 2 K.p., przez przeniesienie do innej miejscowości funkcjonariuszki sprawującej opiekę na dzieckiem do 4 roku życia.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja mająca wykazać zasadność zgłoszonych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w tym przepisie nie występuje w niniejszej sprawie. Zatem sprawa ta mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana tylko w granicach zakreślonych skargami kasacyjnymi.
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają między innymi wymienione w art. 176 P.p.s.a. podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 tej ustawy mogą stanowić: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W podstawach kasacji wnoszący skargę kasacyjną musi wskazać konkretną normę prawa materialnego, czy procesowego, której naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu.
Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym polega na dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu skargi w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Skargę kasacyjną w sprawie niniejszej oparto na obu podstawach kasacyjnych, co wymusza konieczność rozpoznania w pierwszej kolejności zarzutu formalnego. Okazał się on nietrafny. Przede wszystkim zarzut uchybienia art. 141 § 4 P.p.s.a. został postawiony nieprawidłowo, gdyż przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, co w orzecznictwie jest utrwalone, zwłaszcza na gruncie uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., II FPS 9/09 (ONSAiWSA 2010/3/39). Wedle jej tezy przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną wyjątkowo, a mianowicie tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie ma miejsca. Poza tym za pomocą zarzutu jego naruszenia niepodobna podważać ustaleń faktycznych ani zastosowania czy wykładni prawa materialnego. Generalnie reguluje on materię konstrukcji uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego. Wedle jego brzmienia uzasadnienie winno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jest więc przepisem o charakterze formalnym, zaś o jego naruszeniu można mówić przede wszystkim wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie obejmuje choćby jednego z ustawowych wyżej wymienionych elementów, a wada ta może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W drodze zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. można kwestionować "techniczną kompletność" uzasadnienia, a nie prawidłowość merytoryczną, bowiem temu celowi służą zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 P.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, zrelacjonowano sformułowane w skardze zarzuty oraz wskazano i wyjaśniono podstawę prawną rozstrzygnięcia. W orzecznictwie panuje pogląd, wedle którego tylko wówczas, gdy konstrukcja uzasadnienia nie pozwala na odtworzenie toku myślowego sądu I instancji, można mówić o skutkującym ewentualnym wzruszeniem orzeczenia uchybieniu art. 141 § 4 P.p.s.a. (por. m.in. wyrok NSA z 22 marca 2013 r., II OSK 2259/11). W tej sprawie takich okoliczności nie dostrzeżono, bo uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie uchyla go spod kontroli instancyjnej. Zauważa się też, że jakkolwiek czynność procesowa sporządzenia pisemnego uzasadnienia dokonywana jest już po rozstrzygnięciu sprawy i ma sprawozdawczy charakter, a więc sama przez się nie może wpływać na to rozstrzygnięcie jako na wynik sprawy, to niemniej tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i że prowadzone przez ten sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa (por. wyrok NSA z 2 lutego 2006 r., II FSK 325/05). Jak stwierdził NSA w wyroku z 9 grudnia 2016 r., I OSK 382/15, zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga przy tym szczegółowego odniesienia się przez sąd I instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Motywy zaskarżonego wyroku takiej wady nie zawierają, a eksponowane w kasacji rzekome pominięcie rozważenia zarzutów skargi nie ma miejsca, gdyż Sąd meriti odniósł się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, natomiast to, czy stanowisko Sądu i argumentacja przywołana na jego poparcie jest zasadna i przekonująca, jest innym zagadnieniem i nie może być kwestionowane omawianym zarzutem.
Można jedynie dodać, że celowość, racjonalność, czy też zasadność zmian równorzędnych stanowisk służbowych zajmowanych przez poszczególnych funkcjonariuszy Policji pozostaje poza zakresem kontroli sądu administracyjnego, gdyż rozstrzygnięcie w tym zakresie ma charakter uznaniowy, którego ramy wyznacza art. 7 K.p.a. Sąd administracyjny nie jest władny do oceny celowości zmian strukturalnych i organizacyjnych w Policji, jak również nie może ingerować w prowadzoną przez Policję politykę kadrową, a także w kryteria typowania funkcjonariuszy do przeniesienia służbowego. Sądowa kontrola takich decyzji jest ograniczona i nie obejmuje celowości zaskarżonej decyzji, natomiast sprowadza się wyłącznie do badania czy nie nosi ona cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający nie przekroczył granic uznania.
Na gruncie art. 32 ustawy o Policji z interesem społecznym niewątpliwie utożsamić należy interes Policji, którego atrybutami są potrzeby służby i konieczność zapewnienia optymalnego wykonywania podstawowych zadań Policji, jako formacji (art. 1 ust. 2 ww. ustawy), natomiast interesem indywidualnym będzie kształtowanie sytuacji prawnej i faktycznej (w tym przypadku zawodowej) poszczególnych funkcjonariuszy.
Właściwy przełożony w sprawach osobowych musi kierować się ważnym interesem służby (społecznym), polegającym na obowiązku zapewnienia właściwego funkcjonowania jednostki Policji, przeważającym nad indywidualnym interesem policjanta. Te kryteria w rozpoznawanej sprawie zostały zastosowane, co w sposób jednoznaczny wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W decyzji tej przeanalizowano szczegółowo stan osobowy i zakres zadań w jednostce organizacyjnej, w której skarżąca pełniła dotychczas służbę, jak i w jednostce, do której została przeniesiona. Wyniki tej analizy nie pozwalają na uznanie, że decyzja o przeniesieniu skarżącej na stanowisko równorzędne była dowolna. Eksponowane przez skarżącą uciążliwości związane z dojazdem do nowego miejsca pełnienia służby, zważywszy zwłaszcza, że znajduje się ono w miejscu jej zamieszkania, nie mogły przemawiać za wyższością interesu funkcjonariuszki nad interesem służby. Organy uprawnione do podejmowania decyzji muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywne pojmowanie interesu konkretnego policjanta, ale mieć na względzie szerszy interes jednostki organizacyjnej. Dodatkowo podkreślić należy, że jednym elementów badanym przy ocenie równorzędności stanowisk jest uposażenie. Elementami uposażenia branymi pod uwagę nie są jednak, wbrew przekonaniu skarżącej, równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, jak i kwota zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby. Świadczenia te stanowią szczególną formę rekompensaty pieniężnej z tytułu nieposiadania przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego oraz z tytułu dojazdu do służby z miejscowości pobliskiej, nie przesadzają natomiast o równorzędności stanowisk służbowych w Policji.
Na uwzględnienie nie zasługiwał też zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 44 ust. 1 i w zw. z art. 79 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 177 § 1 i w zw. z art. 178 § 2 K.p.
Stosownie do art. 44 ust. 1 ustawy o Policji policjanta nie można zwolnić ze służby w okresie ciąży, w czasie urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu wychowawczego, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 41 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz ust. 2 pkt 2, 3, 5 i 6. W myśl art. 79 ust. 1 ww. ustawy policjantowi przysługują uprawnienia pracownika związane z rodzicielstwem określone w Kodeksie pracy, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. Jeżeli oboje rodzice lub opiekunowie są funkcjonariuszami, z uprawnień może korzystać tylko jedno z nich. Zgodnie zaś z art. 177 § 1 K.p. pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy. Stosownie do art. 178 § 2 K.p. pracownika opiekującego się dzieckiem do ukończenia przez nie 4 roku życia nie wolno bez jego zgody zatrudniać w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej, w systemie czasu pracy, o którym mowa w art. 139, jak również delegować poza stałe miejsce pracy.
Powyższe przepisy, przywołane w skardze kasacyjnej jako naruszone, w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy nie znajdowały zastosowania. Skarżąca rozkazem personalnym z [...] stycznia 2016 r. została zwolniona z zajmowanego stanowiska referenta [...] Policji w [...] i mianowana na równorzędne stanowisko referenta Zespołu ds. [...] Komisariatu Policji [...] w [...]. W dacie wydania powyższego rozkazu personalnego skarżąca była w ciąży i wychowywała dziecko w wieku poniżej 4 lat.
Stosunek służbowy mianowanych funkcjonariuszy Policji reguluje ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Wobec funkcjonariuszy Policji właściwe przepisy prawa pracy znajdują zastosowanie dopiero wówczas, gdy dana kwestia nie została uregulowana w ustawie o Policji.
Stosunek służbowy policjanta nie jest stosunkiem pracy, ma natomiast charakter administracyjnoprawny i w związku z tym przełożony w sprawach osobowych, jednostronnie i władczo kształtuje jego istotne składniki. Zatem również decyzja o przeniesieniu na inne stanowisko podejmowana jest władczo i jednostronnie w ramach uznania administracyjnego, przy czym "stanowisko równorzędne" oznacza stanowisko, które musi charakteryzować się: takimi samymi parametrami uposażenia zasadniczego, takim samym rodzajem, dodatkiem służbowym oraz takim samym stopniem etatowym. Wszystkie te warunki powinny być spełnione łącznie.
Art. 32 ust. 1 ustawy o Policji nie zawiera przesłanek determinujących zmiany personalne dokonywane przez upoważniony organ. Z powyższego nie można jednak wyprowadzić wniosku o dowolności w korzystaniu z tego instrumentu w kształtowaniu polityki kadrowej w Policji. Przeniesienie policjanta do innej jednostki pozostawione zostało uznaniu organu, który kierować się powinien kryteriami potrzeb służby, jej interesu i koniecznością zapewnienia sprawnego, optymalnego wykonywania ustawowych zadań Policji. Z regulacji art. 32 i art. 36 ustawy o Policji nie wynika, że do przeniesienia policjanta do pełnienia służby w innej miejscowości na równorzędnym stanowisku jest wymagana jego aprobata.
Mimo odrębności w zakresie regulacji odnoszących się do stosunku służbowego i stosunku pracy, ustawodawca również w ustawie o Policji zawarł normy gwarancyjne odnoszące się do uprawnień związanych z rodzicielstwem, odsyłając tylko w zakresie nieunormowanym do Kodeksu pracy. Z przepisu art. 44 ust. 1 ustawy o Policji, stanowiącego odpowiednik uregulowania zawartego w art. 177 K.p., wynika, że zasadą jest wzmożona stabilność stosunku służbowego określonej grupy policjantów, w tym kobiet w ciąży i w czasie urlopu macierzyńskiego. Od tej ogólnej zasady przewidziano kilka wyjątków, szczegółowo w tym przepisie określonych. Przepis ten jednak zapewnia ochronę jedynie przed rozwiązaniem stosunku służbowego, nie daje zaś, jak słusznie przyjął Sąd I instancji, ochrony w przypadku zmiany tego stosunku (np. mianowania na inne stanowisko, przeniesienia do innej jednostki Policji). Przyjęcie takiego rozwiązania jest niewątpliwie związane z potrzebą zagwarantowania optymalnej realizacji zadań przypisanych Policji istotnych z punktu widzenia ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego i w zależności od bieżących potrzeb kadrowych i organizacyjnych kształtowania warunków służby celu ich realizacji. Ustawodawca dostrzegł, że nie zawsze możliwe jest przedkładanie na przykład ochrony kobiet w ciąży, czy w czasie urlopu macierzyńskiego nad koniecznością sprawnego realizowania przez Policję powierzonych jej zadań publicznych. Znalazło to wyraz we wprowadzeniu możliwości zwolnienia funkcjonariuszek w ciąży w wypadkach określonych ustawowo, jak i w nieprzyznaniu tego rodzaju ochrony w zmianach stosunku służbowego. Zgodzić należy się zatem z Sądem I instancji, że stosownie do art 79 ust. 1 ustawy o Policji, skoro przepis art. 44 ust. 1 tej ustawy stanowi inaczej, to nie można przyznać policjantowi prawa do ochrony przed zmianą stosunku służbowego w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego.
Przepis art. 79 ust. 1 ustawy o Policji nie daje również podstaw do zastosowania w okolicznościach faktycznych zaistniałych w sprawie art. 178 § 2 K.p. Skarżąca nie została bowiem zatrudniona w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej, w systemie przerywanego czasu pracy, jak i nie została delegowana poza stałe miejsce pracy.
Stanowisko skarżącej kasacyjnie, iż przysługuje jej ochrona z art. 44 ust. 1 ustawy o Policji i art. 79 ust. 2 ustawy o Policji w zw. z art. 178 K.p., albowiem z rozkazu z Komendanta Miejskiego Policji z [...] stycznia 2016 r. wynika, że została zwolniona z zajmowanego stanowiska, nie zasługuje na aprobatę. Przepis art. 44 ust. 1 ustawy o Policji w sposób jednoznaczny odnosi się do przypadku zwolnienia ze służby, zaś skarżąca ze służby w Policji nie została zwolniona, mianowano ją natomiast na nowe stanowisko w strukturach Policji, co musiało być poprzedzone zwolnieniem ale jedynie ze stanowiska dotychczas zajmowanego. Nie można również podzielić rozumowania skarżącej, że skoro nie można pracownika delegować, to tym bardziej nie można go zwolnić, albowiem jak wskazano skarżąca nie została zwolniona ze służby w Policji. Mianowania skarżącej na nowe stanowisko służbowe w tej samej jednostce organizacyjnej Policji nie można utożsamiać z delegowaniem poza stałe miejsce służby. Oddelegowanie oznacza, że pracownik czasowo zmienia miejsce pracy, natomiast skarżąca została przeniesiona na nowe stanowisko w [...] Komisariacie Policji w [...] na stałe.
Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło