I OSK 2859/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 201/12 odrzucające skargę D. W. i M. W. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: oddalić skargę kasacyjną. D. W. i M. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia. Sąd pismami z dnia [...] lipca 2012 r. (wykonującymi zarządzenie z 16 VII 2012 r.) wezwał skarżących do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV w sprawie uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 złotych, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. W pismach tych zamieszczono pouczenie, że nieuiszczenie opłaty sądowej w zakreślonym terminie spowoduje odrzucenie skargi. Przesyłki zawierające powyższe wezwania zostały doręczone skarżącym w dniu [...] sierpnia 2012 r. Termin do wykonania wezwań sądu upłynął zatem w dniu [...] sierpnia 2012 r. Sąd stwierdził, że skarżący nie uiścili należnego wpisu w wymaganym terminie, co potwierdza adnotacja z dnia [...] sierpnia 2012 r. sporządzona w Oddziale Finansowo – Budżetowym Sądu, w której stwierdzono, że w dokumentach księgowych dotyczących opłat sądowych nie odnaleziono wpłaty do niniejszej sprawy. Prawomocnym postanowieniem NSA z dnia 12 sierpnia 2014 r. o sygn. akt I OZ 653/14 NSA oddalił zażalenie skarżących na postanowienie w przedmiocie prawa pomocy w zakresie, w jakim sąd odmówił im zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 23 VIII 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 201/12 WSA w Warszawie odrzucił skargę skarżących. Od postanowienia odrzucającego skargę skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając mu naruszenie art. 133 par. 1 p.p.s.a. poprzez niedostateczne zbadanie, czy środki z tytułu wpisu nie zostały faktycznie przekazane przez stronę na rachunek sądu przed datą wydania zaskarżonego postanowienia. Zarzucili też naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez pominięcie postanowienia WSA z 16 maja 2012 r. ustanawiającego dla skarżących radcę prawnego i wydanie przed jego wyznaczeniem zaskarżonego postanowienia, podczas gdy przyznanie radcy prawnego nakazuje podejmowanie czynności przez sąd z udziałem pełnomocnika. Wnieśli o uchylenie tego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu, a na wypadek oddalenia skargi, na podstawie art. 207 par. 2 p.p.s.a., o odstąpienie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu. W uzasadnieniu wskazali, że sąd powinien był poczekać na wpływ wpisu od skargi znacznie dłużej ze względu na to, że czas oczekiwania na realizacji przekazu pocztowego może być dłuższy, a ponadto sąd winien był wstrzymać wszelkie czynności do czasu wskazania pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Zgodnie z art. 214 § 1 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Stosownie zaś do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie uiścili wpisu sądowego od skargi pomimo wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu. Sąd zatem zasadnie skargę odrzucił. Odnosząc się do argumentów skargi kasacyjnej wskazać trzeba, że nie zasługują one w żaden sposób na uwzględnienie. Po pierwsze, art. 133 par. 1 p.p.s.a. nie mógł zostać przez sąd naruszony, gdyż ma on zastosowanie wprost tylko w takich przypadkach, w których przeprowadza się rozprawę. Odrzucenie zaś skargi zgodnie z art. 58 par. 3 p.p.s.a. może nastąpić postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym. Nie oznacza to rzecz jasna, że sąd wydaje rozstrzygnięcie bez dokładnego zbadania i wyjaśnienia sprawy, lecz w rozpoznawanej sprawie sądowi nie można zarzucić naruszenia prawa, jakie podnoszą skarżący. Sąd bowiem aby ustalić, czy wpis od skargi został uiszczony zgodnie z wezwaniem zwrócił się do odpowiedniej jednostki organizacyjnej sądu z pytaniem o tenże wpis. Po otrzymaniu odpowiedzi negatywnej zasadnie postanowił skargę odrzucić. Nie ma przy tym znaczenia, że sąd nie oczekiwał na wpływ ewentualnej wpłaty przez wiele dni, gdyż gdyby wpis rzeczywiście został uiszczony, skarżący mogliby skutecznie kwestionować wydane postanowienie w postępowaniu kasacyjnym. Tymczasem skarga kasacyjna opierająca się na takim zarzucie nie może zostać uwzględniona, gdyż wpis – bez względu na długość czasu oczekiwania sądu na jej wpływ – nie został uiszczony do dnia dzisiejszego. Oczekiwanie sądu byłoby zatem bezcelowe. Na uwzględnienie nie zasługuje tym bardziej zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Po pierwsze, skarżący twierdzi, że sąd był związany zobowiązaniem do wystąpienia do organu samorządu zawodowego radców prawnych, wyrażonym w postanowieniu przyznającym skarżącym radcę prawnego. Interpretacja prezentowana przez skarżących nie może zostać jednak przyjęta. Co prawda sąd powinien respektować fakt, że skarżący działają w sprawie przez pełnomocnika, ale dzieje się to od chwili wyznaczenia go przez właściwą izbę radców prawnych. Sąd prawidłowo wystąpił do izby o wyznaczenie konkretnego radcy prawnego pełnomocnikiem skarżących w sprawie. Nie musiał natomiast oczekiwać na jego wyznaczenie, gdyż jeżeli w czasie oczekiwania na wskazanie pełnomocnika podjęta zostanie jakakolwiek czynność procesowa, co do której wystąpi konieczność odniesienia się pełnomocnika, może on wnieść o przywrócenie terminu do dokonania czynności stanowiącej na nią odpowiedź. Praktyka ta znajduje zastosowanie zwłaszcza w sytuacjach, z której korzystał również pełnomocnik – tzn. przy konieczności przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, kiedy to pełnomocnik został wyznaczony lub miał możliwość działania po upływie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Po drugie, oczekiwanie na czas, w którym pełnomocnik miałby możliwość działania w sprawie, a następie podjęcie zaskarżonego postanowienia i tak byłoby w tej sprawie bezcelowe, gdyż sąd odrzucił skargę w związku z niewykonaniem prawomocnego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. Opłacenie wpisu od skargi nie jest czynnością, która wymaga działania profesjonalnego pełnomocnika. Po trzecie, skarżący odnoszą brzmienie art. 153 p.p.s.a. do działania sądu, który miałby być związany własnym postanowieniem. Wskazywany przepis dotyczy natomiast sytuacji związania sądu wskazaniami i ocena prawną wyrażoną w orzeczeniu, które kontroluje rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Wynika to nie tylko z brzmienia tego przepisu, ale również z jego wykładni systemowej – położenia w ramach aktu prawnego wiążącego się z kwestią uchylenia orzeczeń. Sąd nie mógł zatem naruszyć tego przepisu, skoro nie miał on w sprawie zastosowania. Nawet gdyby skarżący wiązali to naruszenie z postanowieniem NSA kontrolującym przyznanie skarżącym radcy prawnego, to chociażby ze względu na to, że było to postanowienie oddalające zażalenie, przepis ten nie ma zastosowania. Z tych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu. Odnosząc się zaś do wniosku skarżących o odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej sąd wskazać musi, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w przypadku zaskarżenia kończącego postępowanie w sprawie postanowienia sądu administracyjnego pierwszej instancji (por. uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07). Dlatego też nie orzeczono o kosztach postępowania. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu powinien być natomiast złożony wraz ze stosownym oświadczeniem do WSA. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a.