I OSK 2865/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-12-06
Skład orzekający: Iwona Bogucka, Małgorzata Borowiec, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o wypłatę świadczenia pieniężnego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, o które złożył wniosek żołnierz, a który zmarł przed wydaniem decyzji, wchodzi do masy spadkowej i może być wypłacone spadkobiercy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że roszczenie o wypłatę świadczenia pieniężnego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie wchodzi do masy spadkowej, jeśli żołnierz zmarł przed wydaniem decyzji przyznającej to świadczenie. Podstawą do wypłaty jest decyzja organu, a wniosek żołnierza, bez wydanej decyzji, nie tworzy roszczenia, które mogłoby przejść na spadkobierców. Spadkobiercy nie są legitymowani do domagania się wydania takiej decyzji na swoją rzecz.Stan faktyczny
Skarżąca kasacyjnie M.K. domagała się wypłaty świadczenia pieniężnego po zmarłym mężu, który był żołnierzem zawodowym. Mąż złożył wniosek o wypłatę świadczenia przed śmiercią, ale decyzja organu nie została wydana. Organy administracji i WSA odmówiły wypłaty, uznając, że brak decyzji uniemożliwia powstanie roszczenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 P.p.s.a.) oraz prawa materialnego, w tym zasady sprawiedliwości społecznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant: starszy inspektor sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 611/16 w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [..] lutego 2016 r. nr [..] w przedmiocie wypłaty świadczenia pieniężnego oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [..] lutego 2016 r., nr [..], którą utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [..] grudnia 2015 r., nr [..] o odmowie wypłaty świadczenia pieniężnego.
W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie, a także o zasądzenie zwrotu koszów postępowania. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej P.p.s.a.), Sądowi I instancji zarzucono naruszenie:
1/ przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, którego treść nie pozwala na rekonstrukcję toku rozumowania sądu oddalającego skargę, a nadto nie odnosi się do zarzutów skargi w sposób pozwalający na ocenę zasadności rozstrzygnięcia;
2/ prawa materialnego:
- art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 6 i 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z art. 922 § 1 i 2 k.c. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wynikającej z tych przepisów normy, skutkujące nieprawidłowym przyjęciem, iż pomimo złożenia przez uprawnionego wniosku i spełnienia wszystkich przesłanek do wypłaty świadczenia, nie powstało roszczenie o wypłatę i nie weszło do masy spadkowej po zmarłym żołnierzu, czego skutkiem była błędna decyzja o odmowie wypłaty skarżącej kwoty objętej powstałym w rzeczywistości roszczeniem,
- art. 96 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą niewłaściwym zastosowaniem w sytuacji, gdy skarżącej przysługuje świadczenie z innej podstawy niż świadczenie, które przysługiwało zmarłemu mężowi skarżącej,
- wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady sprawiedliwości społecznej poprzez jej błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, wynikające z błędnego przyjęcia, iż pobierane przez skarżącą świadczenie i przysługująca jej kwota po zmarłym mężu to świadczenia z tego samego tytułu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. wynika z faktu, iż Sąd I instancji przeprowadził wywód w oderwaniu od zawartej w skardze argumentacji. Wadliwe jest także stanowisko Sądu I instancji, że w sprawie nie powstało roszczenie o wypłatę świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a także, że świadczenie pieniężne z art. 95 pkt 1 ustawy stanowi prawo ściśle związane z osobą zmarłego i jako takie nie może zostać wypłacone w żadnych okolicznościach innej osobie. Zdaniem skarżącej kasacyjnie świadczenie z art. 95 pkt 1 ustawy należy do kategorii należności pieniężnych. Wypłaty należności dokonuje się na pisemny wniosek żołnierza na podstawie decyzji wojskowego organu emerytalnego. Treść art. 95 pkt 1 oraz art. 96 ust. 6 ustawy wskazuje, że prawo do świadczenia przysługuje uprawnionemu żołnierzowi z mocy samej ustawy. Jedyną czynnością jaką musi przedsięwziąć uprawniony, aby należność została mu wypłacona, jest złożenie wniosku. Po złożeniu wniosku organ zobowiązany jest do wypłaty całej należności w terminie nie dłuższym niż 30 dni. Wydawana przez organ decyzja może być zatem jedynie decyzją stwierdzającą istnienie uprawnienia, a więc deklaratoryjną. Decyzja, o której mowa w art. 96 ust. 9 ustawy jest jedynie decyzją o charakterze technicznym, potrzebną by zlecić odpowiedniej komórce finansowej organu wypłatę środków. Skoro bowiem należność przysługuje uprawnionemu z mocy prawa, a złożenie przez niego wniosku o wypłatę tej należności ma ten skutek, że zobowiązuje organ do wypłaty należności w ciągu 30 dni, to wydawana decyzja ma charakter decyzji związanej. Organ nie ma możliwości odmówić wypłaty świadczenia, jeżeli uprawniony złożył wniosek i w dniu jego złożenia spełniał warunki wypłaty należności. Wobec powyższego zdaniem skarżącej należy uznać, że w momencie złożenia przez uprawnionego wniosku o wypłatę należności skonsumował on swoje - przysługujące wyłącznie jemu - uprawnienie, natomiast w miejsce tego osobistego uprawnienia powstało roszczenie o zapłatę w terminie 30 dni. Gdyby trafne było twierdzenie Sądu I instancji, że powstanie roszczenia zależne jest od wejścia do obrotu prawnego decyzji, to termin wypłaty świadczenia biegłby od wydania decyzji. Jednak przepis w żaden sposób nie wiąże terminu z wydaniem decyzji - jeżeli organ nie wypłaciłby świadczenia w ciągu 30 dni, to pozostawałby w zwłoce, nie mógłby się powoływać w świetle ustawy na brak decyzji. Uznać zatem należy, że roszczenie o zapłatę powstało. W chwili otwarcia spadku roszczenie o zapłatę weszło do spadku po zmarłym, a jego spadkobierczynią została skarżąca, której przysługuje roszczenie o wypłatę należności z tytułu zrealizowanego już prawa. Niewypłacenie skarżącej należności pieniężnej godzi w zasadę sprawiedliwości społecznej z art. 2 Konstytucji RP. W istocie chodzi o kwestię czynienia przez organ administracji publicznej rozróżnień, które nie powinny mieć miejsca w demokratycznym państwie prawa. Ani organy prowadzące postępowanie, ani Sąd I instancji nie dopatrzyły się różnicy pomiędzy sytuacją zaistniałą w niniejszej sprawie, a sytuacją żołnierza, który spełniając warunki do świadczenia zmarłby przed złożeniem wniosku. Zdaniem Sądu I instancji złożenie wniosku o wypłatę świadczenia nie ma żadnego znaczenia, dopóki w toku wszczętego na jego podstawie postępowania administracyjnego nie zostanie wydana decyzja, która skutecznie wejdzie do obrotu prawnego. Tym samym Sąd I instancji zrównuje sytuację żołnierza, który zmarł przed złożeniem wniosku z sytuacją żołnierza, który zmarł po złożeniu wniosku, lecz przed wypłatą należności, jednocześnie w tym drugim przypadku różnicuje sytuację zmarłego w stosunku do żołnierza, który zmarł już po wypłacie należności. Jeżeli bowiem żołnierzowi należność pieniężna została już wypłacona jednorazowo, to nikt nie może mieć wątpliwości, że jego spadkobiercy nie muszą tego świadczenia zwracać. Świadczenie z art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. wchodzi do majątku wspólnego osób pozostających w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej. Skarżąca wskazała, że zasady sprawiedliwości społecznej i zasady słuszności nie pozwalają na użycie przez organy administracji publicznej wobec wdowy po żołnierzu zawodowym argumentu, iż nie zostanie jej wypłacona kwota, o której wypłatę zawnioskował zmarły mąż, realizując swoje prawo, ze względu na to, że mąż żył o kilka czy kilkanaście dni zbyt krótko. Nie można w demokratycznym państwie prawa realizującym zasady sprawiedliwości społecznej obarczać obywatela winą za to, że nie dożył wypłaty. Urzeczywistnienie zasady sprawiedliwości społecznej nie może się wyrażać w działaniu niezgodnym z prawem, zatem należy prawo wykładać w zgodzie ze wskazówkami interpretacyjnymi zawartymi w podstawowych konstytucyjnych zasadach.
Na rozprawie przed NSA w dniu 6 grudnia 2018 r. pełnomocnik organu wyjaśnił, że skarżącej przyznano prawo do renty rodzinnej po zmarłym żołnierzu z dniem [..] września 2015 r.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.
Ponieważ postępowanie sądowe w sprawie zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zastosowanie znajduje przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten stanowi lex specialis w relacji do art. 141 § 4 P.p.s.a. i ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku, do rozpoznania zarzutów kasacyjnych, co skutkuje pominięciem opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i Sąd I instancji.
Stosownie do przepisu art.176 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. W skardze kasacyjnej powołano obie podstawy określone w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zarzucając zarówno naruszenie prawa procesowego, jak i prawa materialnego. W pierwszej kolejności rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny podlegały zarzuty naruszenia prawa procesowego.
Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia. Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku wszystkie te elementy zawiera. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić podstawę do uchylenia wyroku wówczas, gdy uzasadnienie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Naruszenie tego przepisu może mieć także miejsce, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd I instancji podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Żadna ze wskazanych okoliczności w sprawie nie ma miejsca. W rozważanym przypadku sporządzone uzasadnienie pozwala na poznanie i analizę stanowiska Sądu I instancji. Jak przewiduje art. 141 § 4 P.p.s.a., przedstawienie stanu sprawy i stanowisk stron oraz zarzutów powinno być "zwięzłe", co zwalania Sąd I instancji ze szczegółowego opisywania wszystkich stawianych zarzutów. Jeżeli pominięcie jakiejś kwestii lub szczegółowego twierdzenia skargi stawiane jest jako zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., to powinien on zawierać wskazanie, że pominięcie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), co jest warunkiem skuteczności zarzutu kasacyjnego naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie wykazanie takiej zależności nie ma miejsca. Teza skargi kasacyjnej, że naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. wynika z faktu przeprowadzenia przez Sąd I instancji wywodu w oderwaniu od argumentacji zawartej w skardze związana jest podważaniem materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia. Polemika skargi kasacyjnej ze stanowiskiem Sądu I instancji odnoszącym się do stosowania prawa materialnego i jego wykładni nie może być skutecznie prowadzona poprzez stawianie zarzutu naruszenia przepisów postępowania w zakresie odnoszącym się do budowy uzasadnienia wyroku.
Nie są także usprawiedliwione zarzuty dotyczące błędnej wykładni prawa materialnego. Ustalone w sprawie okoliczności faktyczne są bezsporne i nie zostały objęte zarzutami skargi kasacyjnej. Z poczynionych ustaleń wynika zatem, że małżonek skarżącej z dniem [..] lipca 2015 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej, a w dniu [..] września 2015 r. złożył do właściwego Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego wniosek o przyznanie i jednorazową wypłatę z góry za cały rok świadczenia pieniężnego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w art. 95 pkt. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1414 z późn. zm.). Wnioskodawca zmarł w dniu [..] września 2015 r.
W wyniku złożonego wniosku Dyrektor WBE decyzją z dnia [..] września 2015 r. przyznał wnioskodawcy prawo do świadczenia pieniężnego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, decyzja ta jednak nie została doręczona, została zwrócona z adnotacją o śmierci adresata. W konsekwencji postępowanie w sprawie zostało umorzone decyzją z dnia [..] grudnia 2015 r.
W dniu [..] października 2015 r. skarżąca złożyła wniosek o wypłatę świadczenia pieniężnego przysługującego jej mężowi, dołączając do wniosku akt poświadczenia dziedziczenia. Dyrektor właściwego WBE decyzją z dnia [..] grudnia 2015 r. odmówił skarżącej wypłaty przedmiotowego świadczenia pieniężnego, a rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Ministra Obrony Narodowej.
Stanowisko przedstawione w skardze kasacyjnej bazuje na tezie, że zwolniony ze służby żołnierz skutecznie złożył wniosek o jednorazową wypłatę świadczenia pieniężnego, które przysługiwało mu z mocy ustawy. Wobec tego organ zobowiązany jest do jego wypłaty, w terminie nie dłuższym niż 30 dni, a wydawana decyzja ma jedynie charakter deklaratoryjny i techniczny. Wobec złożenia wniosku powstało po stronie wnioskodawcy roszczenie o zapłatę, które weszło do spadku i spadkodawcy przysługuje wypłata. Stanowisko to, w zaistniałym stanie faktycznym i wobec obowiązującej regulacji prawnej, nie znajduje uzasadnienia.
Nie jest skuteczny zarzut błędnej wykładni art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 6 i 9 ustawy. Przepis art. 95 pkt 1 ustawy przewiduje dla zwalnianego ze służby żołnierza uprawnienie do świadczenia pieniężnego, wypłacanego przez rok po zwolnieniu. Natomiast art. 96 ust. 9 reguluje wypłatę należności z tego tytułu. Wynika z niego po pierwsze, że wypłata ta nie następuje z urzędu, lecz na wniosek uprawnionego żołnierza, a nadto, że podstawą do dokonania wypłaty jest decyzja wojskowego organu emerytalnego. W sprawie decyzja taka z wniosku zwolnionego żołnierza nie została wydana, postępowanie tym wnioskiem zainicjowane zostało umorzone ze względna na śmierć wnioskodawcy przed dniem wydania decyzji. Skoro nie została wydana decyzja, to nie ziściła się jedna z koniecznych przesłanek z art. 96 ust. 9 ustawy do wypłaty należności i to niezależnie od charakteru, jaki można tej decyzji przypisać. Możliwości wydania takiej decyzji po śmierci uprawnionego nie można także wywieść z art. 96 ust. 6 ustawy, reguluje on bowiem wyłącznie termin dokonywania wypłat, które muszą znajdować uprzednią podstawę w decyzji wydanej na wniosek uprawnionego. Zgodnie z art. 96 ust. 6 ustawy, świadczenie wypłaca się w terminach miesięcznych (zgodnie z art. 81 ust. 1 miesięcznie z góry, w pierwszym dniu roboczym miesiąca, za który przysługują) lub jednorazowo z góry w terminie do 30 dni od dnia złożenia wniosku w tej sprawie. Ze względu na regulację art. 96 ust. 9 ustawy, wniosek uprawnionego nie jest jednak wystarczającą przesłanką do dokonania wypłaty, konieczne jest wydanie decyzji. W sprawie decyzja taka nie została wydana, decyzja załatwia sprawę indywidualną, jest skierowana do zindywidualizowanego adresata (art. 104 K.p.a.), a organ jest nią związany od chwili doręczenia (art. 110 § 1 K.p.a.). Nie można wobec tego przyjąć, że doszło do niewłaściwego zastosowania art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 6 i 9 ustawy. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, w sprawie nie zaistniały podstawy do wypłaty świadczenia z wniosku zwolnionego żołnierza, albowiem nie doszło do wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 96 ust. 9 ustawy, nie mogła zatem kwota mająca być przedmiotem wypłaty, zostać uznana za podlegającą wypłacie na rzecz spadkobierców. Natomiast wydaniu decyzji z art. 96 ust. 9 ustawy na rzecz i z wniosku spadkobierczyni po żołnierzu sprzeciwia się art. 98 ust. 1 ustawy. W przypadku świadczenia pieniężnego, o jakim mowa w art. 95 pkt 1 ustawy, małżonek zmarłego nie może ubiegać się o wydanie decyzji na swój własny wniosek i na swoją rzecz, nie może także stać się stroną postępowania zainicjowanego wnioskiem zmarłego żołnierza, a w konsekwencji adresatem wydanej decyzji. Wydaniu natomiast decyzji w stosunku do zmarłego sprzeciwia się art. 156 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 K.p.a., decyzja skierowana do osoby zmarłej dotknięta byłaby wadą nieważności, albowiem jako rozstrzygnięcie w przedmiocie praw i obowiązków decyzja musi odnosić się do adresata mającego podmiotowość prawną.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 922 § 1 i 2 K.c. należy wskazać, że wobec przedmiotu sprawy i w jej okolicznościach faktycznych przepisy te nie mogą być źródłem interesu prawnego skarżącej w uzyskaniu decyzji w trybie art. 96 ust. 9 ustawy. Sytuacja byłaby odmienna, gdyby do wydania takiej decyzji z wniosku uprawnionego doszło. Skoro zmarł on przed jego rozpoznaniem, wydaniu decyzji na rzecz osoby trzeciej sprzeciwia się przepis art. 98 ust. 1 ustawy, co wyżej wskazano. Jakiekolwiek analogie z roszczeniami mającymi swoje źródło w stosunkach zobowiązaniowych (umowa o dzieło) nie są trafne, albowiem ustawodawca przewidział wypłatę na podstawie decyzji.
Nie jest także trafny zarzut naruszenia art. 96 ust. 3 ustawy, który wyklucza jednoczesne korzystanie ze świadczeń emerytalnych i świadczenia z art. 95 pkt 1 ustawy. Po pierwsze, Sąd I instancji nie poddał tego przepisu zabiegom interpretacyjnym, a w skardze kasacyjnej nie określono, na czym ma polegać błędna jego wykładnia przez Sąd I instancji. Z tego względu odniesienie się do zarzutu nie jest możliwe. Nie jest kwestionowane, że podstawą wypłaty reny rodzinnej dla skarżącej jest inny akt prawny i ma ona swoje źródło w innych okolicznościach, niż zwolnienie żołnierza ze służby. Odwołanie się natomiast przez organy do zasady wprowadzonej tym przepisem miało na celu wzmocnienie argumentacji, że zasada pobierania jednego ze świadczeń uniemożliwia uznanie interesu prawnego skarżącej w postępowaniu o wydanie decyzji w przedmiocie wypłaty należności z art. 95 pkt 1 ustawy. Natomiast stanowisko skargi kasacyjnej, że w sprawie powstało roszczenie o wypłatę, mimo braku decyzji w tym zakresie, jest wadliwe i sprzeczne z art. 96 ust. 9 ustawy. Trafnie Sąd I instancji stwierdził, że warunkiem niezbędnym powstania roszczenia o wypłatę świadczenia pieniężnego jest wydanie decyzji w jego przedmiocie, warunek ten nie został spełniony za życia żołnierza, zaś jego następcy prawni, w tym małżonek, nie są legitymowani do domagania się wydania takiej decyzji na swoją rzecz.
Względy sprawiedliwości społecznej nie mogą wywrzeć w sprawie skutku modyfikującego rozstrzygnięcie. W istocie skarżąca odwołując się do tej zasady z art. 2 Konstytucji ma na względzie posłużenie się przez Sąd nie regułą sprawiedliwości, ale regułami słuszności. Argumentacja skargi zmierza bowiem do wykazania, że szczególne okoliczności przypadku uzasadniają podjęcie rozstrzygnięcia dającego ochronę interesowi majątkowemu skarżącej. Istotnie, w tragicznych okolicznościach niniejszej sprawy, przedwczesna śmierć żołnierza spowodowała, że jego wniosek nie został rozpoznany i decyzja będąca podstawą do wypłaty, nie została wydana. Ma rację skarżąca, że różnica kilku dni spowodowała dla niej w praktyce niekorzystne faktyczne skutki finansowe. Nie można jednak zaakceptować argumentu skargi kasacyjnej, że z tego powodu interpretacja przepisów ustawy wymaga uwzględnienia tych skutków. Względy słuszności (rozumianej jako korektura reguł sprawiedliwości ze względu na indywidualne cechy przypadku) nie mogą być utożsamione z zasadą sprawiedliwości społecznej, która wymaga uwzględnienia kontekstu wspólnotowego. W skardze kasacyjnej nie określono przy tym, na czym miałby polegać społeczny kontekst sugerowanej korektury sprawiedliwości legalnej. Nie jest przy tym tak, że obowiązująca regulacja z zasady prowadzi do krzywdzących i dyskryminujących skutków. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku pobierania przez zwolnionego żołnierza świadczenia pieniężnego w transzach miesięcznych płatnych w terminach określonych w art. 81 ust. 1 ustawy, śmierć uprawnionego stanowi okoliczność skutkującą ustaniem pobierania świadczenia, bez jednoczesnego powstania uprawnienia do jego pobierania po stronie innych osób. W razie śmierci żołnierza świadczenie pieniężne z art. 95 pkt 1 ustawy małżonkowi nie przysługuje, co nie wyłącza świadczeń z tytułu zabezpieczenia rentowego. Stan prawny nie budzi zatem w tym zakresie wątpliwości konstytucyjnych i stanowisko Sądu I instancji nie prowadzi do naruszenia art. 2 Konstytucji.
Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło