I OSK 2892/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-09-08
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Wiesław Morys, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne orzeczenie sądu cywilnego, w którym ustalenie granic nieruchomości nastąpiło w uzasadnieniu wyroku, a nie w jego sentencji, może stanowić podstawę do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków?Ratio decidendi
Tak, prawomocne orzeczenie sądu cywilnego, w którym ustalenie granic nieruchomości nastąpiło w uzasadnieniu wyroku, a nie w jego sentencji, może stanowić podstawę do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie, w tym na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, nawet jeśli ustalenia te znajdują się w uzasadnieniu wyroku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczących granic i powierzchni dwóch działek. Zmiany te miały być oparte na wyrokach sądów cywilnych ustalających przebieg granic. Organy administracyjne odmówiły wprowadzenia zmian, uznając, że wyroki sądowe, mimo że ustalenia graniczne znajdowały się w uzasadnieniu, a nie w sentencji, stanowią podstawę do aktualizacji ewidencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Morys Sędzia del. WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015r na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2851/12 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 maja 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2851/12, po rozpatrzeniu skargi M. W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2012 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:
M. W. wniosła o uchylenie zmiany w danych ewidencji gruntów i budynków z dnia 2 stycznia 2012 r. polegającej na zmianie granic i powierzchni działki o numerze [...] z powierzchni 0,0062 ha na uprzednią wynoszącą 0,0055 ha i działki o numerze [...] z powierzchni 0,0039 ha na uprzednio wynosząca 0,0044 ha, w obrębie ewidencyjnym [...]. Zmiany dokonano w oparciu o wyrok Sądu Rejonowego w Płocku z dnia 3 stycznia 2003 r., sygn. akt I C 1063/98, wyrok Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 19 marca 2003 r., sygn. akt IV Ca 151/03 oraz dokumentację geodezyjną zaewidencjonowaną w zasobie Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej, sporządzoną przez M. K., geodetę biegłego sądowego. Po rozpatrzeniu wniosku Starosta Płocki decyzją z dnia [...] marca 2012 r. odmówił wprowadzenia żądanych zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, M. W. złożyła odwołanie. Po jego rozpatrzeniu Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Warszawie decyzją z dnia [...] maja 2012 r. uchylił, ze względów proceduralnych, w całości decyzję Starosty Płockiego z dnia [...] marca 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta Płocki decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. po raz drugi odmówił wprowadzenia wnioskowanych zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy w Płocku wyrokiem z dnia 3 stycznia 2003 r., sygn. akt I C 1063/98, a następnie Sąd Okręgowy w Płocku wyrokiem z dnia 19 marca 2003 r., sygn. akt IV Ca 151/03 ustalił przebieg granic pomiędzy działkami o numerach ewidencyjnych [...] i [...]. Przeprowadzone w postępowaniu sądowym rozgraniczenie i ustalenie granicy pomiędzy działkami o numerach [...] i [...] znalazło odzwierciedlenie na mapie sporządzonej przez M. K., geodetę biegłego sądowego, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Na powyższe wyroki powołały się strony postępowania, a ich kserokopię poświadczoną za zgodność z oryginałem złożyła przy piśmie z dnia 26 października 2011 r. E. S., obecna współwłaścicielka działki o numerze ewidencyjnym [...]. Starosta Płocki podniósł, że jako organ administracji publicznej prowadzący ewidencję gruntów i budynków związany jest wyrokami sądów, z których wynikają zmiany dotychczasowych danych ewidencyjnych. Organ podkreślił, że istotą prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie jest rozstrzyganie o stanach prawnych nieruchomości, a jedynie rejestrowanie stanów istniejących.
Po rozpoznaniu odwołania M. W. od tej decyzji Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podzielił stanowisko Starosty Płockiego i wskazał, że Starosta jako organ odpowiedzialny za aktualizację operatu ewidencji gruntów i budynków prawidłowo przyjął, że powyższe wyroki sądu oraz związana z nimi dokumentacja geodezyjna i kartograficzna sankcjonują zmianę granic i powierzchni przedmiotowych działek. Ma to miejsce również wówczas, gdy orzeczenie w tym względzie znajduje się jedynie w uzasadnieniu, a nie sentencji wyroku. Organ nie uwzględnił natomiast protokołu wyznaczenia punktów granicznych z dnia 28 maja 2010 r., sporządzonego przez uprawnionego geodetę E. M., gdyż jego konsekwencją nie był wykaz zmian danych ewidencyjnych odmienny od wcześniej uznanego w postępowaniu sądowym.
Skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła M. W. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), polegające na nieuwzględnieniu jej wniosku dotyczącego wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...] w zakresie wykazanych granic i powierzchni działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...]. Podniosła, że Sąd Rejonowy w Płocku w punkcie I wyroku z dnia 3 stycznia 2003 r., sygn. akt IC 1063/98 ustalił przebieg granicy pomiędzy działkami o numerach ewidencyjnych [...] i [...]. Natomiast Sąd Okręgowy w Płocku, na skutek apelacji skarżącej, w wyroku z dnia 19 marca 2003 r., sygn. akt IV Ca 151/03 uchylił punkt I wyroku z dnia 3 stycznia 2003 r. Skarżąca stoi na stanowisku, że powyższy wyrok Sądu Rejonowego w Płocku przestał funkcjonować w obrocie prawnym w przedmiocie ustalenia granicy pomiędzy działkami i zawiera jedynie rozstrzygnięcie w przedmiocie wydania nieruchomości i kosztów sądowych. Tym samym nie ma podstaw do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków na podstawie tego wyroku sądu oraz mapy sporządzonej na potrzeby tego postępowania przez M. K., geodetę biegłego sądowego. Zdaniem skarżącej brak orzeczenia sądowego pomiędzy spornymi działkami upoważnia organ do ustaleniu przebiegu granicy w oparciu o kopię protokołu granicznego wyznaczenia (wznowienia) punktów granicznych sporządzonych przez geodetę uprawnionego E. M. i w konsekwencji uwzględnienia jej wniosku o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2851/12 uznał, że skarga jest niezasadna. Sąd wyjaśnił, że z uzasadnienia wyroku Sądy Rejonowego w Płocku wynika, że u podstaw żądania powódki leżało przekonanie o tym, że granica pomiędzy nieruchomościami [...] i [...] biegnie w sposób ustalony przez geodetę E. S. Jednakże pozwani kwestionowali tę okoliczność. W tej sytuacji Sąd uznał, że należało ustalić przebieg granic pod budynkami, czyli przeprowadzić postępowanie rozgraniczeniowe. Ponieważ strony nie wszczęły takiego postępowania w trybie administracyjnym, zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, Sąd, przed którym toczy się sprawa o własność lub o wydanie nieruchomości lub jej części, jest właściwy również do przeprowadzenia rozgraniczenia, jeżeli ustalenie przebiegu granic jest potrzebne do rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. W tym wypadku Sąd w orzeczeniu zamieszcza również rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu nieruchomości. Wynik rozgraniczenia nieruchomości doprowadził do oddalenia powództwa o wydanie części nieruchomości. Sąd Okręgowy w Płocku IV Wydział Cywilny wyrokiem z dnia 19 marca 2003 r., wydanym w sprawie sygn. akt IV Ca 151/03 na skutek apelacji M. W., zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił jego punkt I i oddalił apelację w pozostałej części. Sąd Okręgowy podzielił pogląd Sądu Najwyższego zaprezentowany m.in. w wyroku z dnia 26 stycznia 1981 r. sygn. akt III CRN 315/80, zgodnie z którym, jeżeli ustalenie granic nieruchomości doprowadziło do oddalenia powództwa o własność lub o wydanie nieruchomości albo jej części, to nie zamieszcza się w sentencji wyroku rozstrzygnięcia o rozgraniczeniu, ponieważ ustalenie takie należy zawrzeć w uzasadnieniu. Ustalenie takie zawarte w uzasadnieniu jest wówczas przesłanką rozstrzygnięcia. Wobec powyższego Sąd zgodził się ze stanowiskiem organów, że w postępowaniu sądowym w sprawie z powództwa M. W. o wydanie części nieruchomości zostało przeprowadzone rozgraniczenie nieruchomości i ustalona granica pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] zaznaczona na mapie sporządzonej przez geodetę uprawnionego M. K., która została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Sąd przywołał treść § 12 ust. 1 oraz § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) i uznał, że dokumentacja geodezyjna w postaci mapy sporządzonej przez geodetę uprawnionego M. K. została sporządzona w toku postępowania rozgraniczeniowego przeprowadzonego przez Sąd w trybie art. 36 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w sprawie o wydanie części nieruchomości z powództwa M. W. W wyniku ustaleń postępowania rozgraniczeniowego roszczenie o wydanie części nieruchomości zostało uznane za nieuzasadnione i powództwo w tym zakresie zostało oddalone. Zgodnie z linią orzeczniczą, zaprezentowaną m.in. w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 1981 r., sygn. akt III CRN 315/80 (OSNC 1981/10/96) sąd nie zamieszcza w sentencji wyroku rozstrzygnięcia o rozgraniczeniu, jeżeli ustalenie granic doprowadziło do oddalenia powództwa o własność lub o wydanie nieruchomości albo jej części. Ustalenie takie zawarte w uzasadnieniu jest wówczas przesłanką rozstrzygnięcia. Zgodnie z tym stanowiskiem, skoro ustalenie granic pomiędzy działkami o numerach [...] i [...] w toku postępowania rozgraniczeniowego wykazało niezasadność powództwa o wydanie spornej części nieruchomości, to nie było podstaw do zawarcia w wyroku rozstrzygnięcia w przedmiocie rozgraniczenia. Jednakże wyrok Sądu Rejonowego w Płocku z dnia 3 stycznia 2003 r. utrzymany w mocy w zakresie oddalonego powództwa o wydanie części nieruchomości wyrokiem Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 19 marca 2003 r. nie potwierdził prawa własności powódki M. W. do spornej części nieruchomości. Wyroki te, których przesłanką rozstrzygnięcia były ustalenia postępowania rozgraniczeniowego, mówią o prawie własności, gdyż istotą sporu o wydanie części nieruchomości był problem jej własności.
Sąd stanął na stanowisku, że w oparciu o § 12 ust. 1 pkt 2 oraz § 36 pkt 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków wyrok Sądu Rejonowego w Płocku z dnia 3 stycznia 2003 r., wyrok Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 19 marca 2003 r. oraz dokumentacja geodezyjna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzona na potrzeby postępowania sądowego zakończonego prawomocnymi wyrokami sądowymi mogły być podstawą zmian danych w ewidencji gruntów wprowadzonych zmianą nr 1 z dnia 2 stycznia 2012 r. Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organów, że żądanie skarżącej przywrócenia w operacie ewidencji gruntów i budynków powierzchni działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...] sprzed zmiany nr 1 z dnia 2 stycznia 2012 r. nie mogło być uwzględnione w oparciu o protokół wyznaczenia punktów granicznych sporządzony przez geodetę uprawnionego E. M. w dniu 28 maja 2010 r., gdyż operat ten nie uwzględnia rozstrzygnięć zawartych w powołanych wyrokach. W tej sytuacji Sąd nie podzielił zarzutów skargi i na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od tego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła M. W. Strona skarżąca zarzuciła kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie § 12 ust. 1 pkt 2 oraz § 36 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków polegające na przyjęciu, że aktualny stan w ewidencji gruntów został uwidoczniony na podstawie prawomocnego orzeczenia sądowego, a w konsekwencji naruszenie "art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na oddaleniu skargi na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.
Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi M. W. na decyzję organu II instancji z dnia [...] października 2012 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kasacyjnie od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zasadności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. W szczególności podniosła, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego oraz poglądami doktryny moc wiążą prawomocnego wyroku sądowego ma jedynie sentencja wyroku, a nie jego uzasadnienie. Motywy wyroku i zawarte w jego uzasadnieniu ustalenia faktyczne nie mają bowiem mocy wiążącej i cech prawomocności i nie mogą krępować tak Sądu przy wydaniu innego wyroku, jak i innych organów. W związku z tym w ocenie skarżącej kasacyjnie w niniejszej sprawy podnieść należy, że Sąd Rejonowy w Płocku Wydział Cywilny wyrokiem z dnia 3 stycznia 2003 r. sygn. Akt: I C1063/98 ustalił w pkt 1 przebieg granicy pomiędzy działkami oznaczonymi nr [...] i nr [...] natomiast Sąd Okręgowy w Płocku wyrokiem z dnia 19 marca 2003 r. sygn. akt lV Ca 151/03 na skutek apelacji skarżącej kasacyjnie zmienił wyrok Sądu Rejonowego w ten sposób, że uchylił jego pkt 1, czyli orzeczenie w przedmiocie ustalenia przebiegu granicy. W tym stanie rzeczy, w ocenie skarżącej kasacyjnie, powołany wyżej wyrok Sądu Rejonowego w przedmiocie ustalenia granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] przestał funkcjonować w obrocie prawnym. Konsekwencją powyższego jest to, że powołany wyżej wyrok Sądu Rejonowego zawiera rozstrzygnięcie jedynie w przedmiocie wydania nieruchomości i brak było podstaw do dokonania na podstawie jego oraz mapy sporządzonej na potrzeby tego postępowania przez geodetę uprawnionego M. K. zmiany nr 1/2012 z dnia 2 stycznia 2012 r. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, skoro nie istnieje orzeczenie sądowe dotyczące przebiegu granicy między spornymi działkami, to podstawą przebiegu granicy winna być kopia protokołu granicznego wyznaczenia (wznowienia) punktów granicznych sporządzona w dniu 28 maja 2010 r. przez geodetę E. M.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka postępowania E. S. wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał bowiem właściwej i prawidłowej wykładni przepisów prawa powołanych w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia oraz nie naruszył powołanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.
W niniejszej sprawie skarżąca oparła skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z tym w pierwszej kolejności wymagają oceny zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, gdyż zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego może podlegać ocenie dopiero wówczas, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwa zastrzeżeń.
Autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie "art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na oddaleniu skargi na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. W pierwszej kolejności należy więc wyjaśnić, że przepis art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) nie zawiera żadnych podpunktów. Skarżącemu kasacyjnie zapewne chodziło o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Można zatem zarzucić Sądowi I instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, a pomimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonego orzeczenia. Natomiast w rozpatrywanej sprawie przedstawione przez Sąd I instancji (w zgodzie z art. 107 § 3 kpa) przesłanki oddalenia skargi nie pozwalały na zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż Sąd I instancji nie stwierdził takich naruszeń prawa, które mogły mieć wpływ na sposób jej rozpatrzenia przez organ. Sąd dokonał wnikliwej, merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji i zasadnie uznał, że powołane w uzasadnieniu przepisy prawa nie zostały przez organ naruszone. Jeśli zatem z wyroku wynika, że Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, to uznać należy, że rozstrzygnięcie wydane w oparciu o treść art. 151 powołanej ustawy jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd I instancji normy prawnej. Podkreślić przy tym należy, że samo wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem skarżącej kasacyjnie nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanym normom.
Skoro zatem podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów postępowania okazały się nieusprawiedliwione, należy przejść do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego. W skardze kasacyjnej zawarto zarzut naruszenia przez Sąd I instancji § 12 ust. 1 pkt 2 oraz § 36 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, polegającego na przyjęciu, że aktualny stan w ewidencji gruntów został uwidoczniony na podstawie prawomocnego orzeczenia sądowego.
W tej sytuacji wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanego rozporządzenia, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie m.in. prawomocnych orzeczeń sądowych. Zgodnie zaś z treścią § 36 pkt 5 rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej m.in. na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej.
Z tej regulacji prawnej wynika, że ewidencja gruntów i budynków nie służy ustalaniu stanu prawnego nieruchomości, lecz jedynie rejestrowaniu tego stanu na podstawie dokumentów źródłowych, m.in. na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają charakter informacyjny, a sam rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie tworzy nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan faktyczny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą one natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu. Postępowanie ewidencyjne służy rejestracji bezspornych danych o gruntach, budynkach, lokalach. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, co niezasadnie próbuje właśnie czynić skarżąca kasacyjnie, która w postępowaniu ewidencyjnym kwestionuje przebieg granicy pomiędzy działkami o numerach ewidencyjnych [...] i [...]. Dlatego też racje należy przyznać Sądowi I instancji, że w sprawie z powództwa M. W. o wydanie części nieruchomości zostało przeprowadzone przez Sąd rozgraniczenie nieruchomości i ustalona została granica pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] zaznaczona na mapie sporządzonej przez geodetę uprawnionego M. K., która została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 10 czerwca 2002 r. Fakt ten wynika jednoznacznie z treści uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Płocku z dnia 3 stycznia 2003 r., sygn. akt I C 1063/98. Faktu tego nie zmienia, wbrew przekonaniu skarżącej kasacyjnie, wyrok Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 19 marca 2003 r., sygn. akt IV Ca 151/03. Sąd II instancji nie zakwestionował bowiem merytorycznej poprawności przeprowadzonego w postępowaniu sądowym rozgraniczenia i ustalenia przez Sąd I instancji, na podstawie mapy sporządzonej przez M. K., geodetę biegłego sądowego, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, przebiegu granicy pomiędzy działkami o numerach [...] i [...]. Z treści tego orzeczenia wynika jedynie tyle, że rozstrzygnięcie Sądu dotyczące rozgraniczenia spornych działek winno nastąpić tylko w uzasadnieniu wydanego orzeczenia, a nie także w jego sentencji. Nie oznacza to, wbrew wywodom skarżącej kasacyjnie, że na skutek wyroku Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 19 marca 2003 r., sygn. akt IV Ca 151/03, wyrok Sądu Rejonowego w przedmiocie ustalenia granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] przestał funkcjonować w obrocie prawnym, zawiera rozstrzygnięcie jedynie w przedmiocie wydania nieruchomości i brak było podstaw do dokonania na jego podstawie oraz mapy sporządzonej na potrzeby tego postępowania przez geodetę uprawnionego M. K. zmiany nr 1/2012 z dnia 2 stycznia 2012 r. W tej sytuacji zasadnie Sąd I instancji przyjął, że wyrok Sądu Rejonowego w Płocku z dnia 3 stycznia 2003 r., wyrok Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 19 marca 2003 r. oraz dokumentacja geodezyjna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i sporządzona na potrzeby postępowania sądowego zakończonego prawomocnymi wyrokami sądowymi mogły być podstawą zmian danych w ewidencji gruntów.
Podkreślić przy tym należy, że zgodność z prawem dokumentów geodezyjnych, która podlegała ocenie w trakcie postępowania cywilnego, nie może być ponownie oceniana przez organy administracyjne. Podważanie zaś przez organy administracji publicznej zgodności z prawem dopuszczonych jako dowody w postępowaniu cywilnym dokumentów, które przez sąd cywilny zostały uznane za sporządzone zgodnie z prawem, prowadziłoby do niezgodnego z prawem trybu zakwestionowania prawomocnego rozstrzygnięcia sądu cywilnego.
Na zakończenie informacyjnie jedynie wskazać należy, że zgodnie z treścią wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 3 kwietnia 2015 r., sygn. akt I ACa 992/14 (LEX nr 1668560) "związanie prawomocnym wyrokiem dotyczy także wskazanych w uzasadnieniu ustaleń mających wpływ na końcowe rozstrzygnięcie, w szczególności ustaleń prejudycjalnych, których skutkiem było wydanie wyroku. W sytuacji związania prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą." Również w wyroku z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt I ACa 1474/11 (LEX nr 1733667) Sąd Apelacyjny w Gdańsku stanął na stanowisku, że "chociaż rzeczywiście moc wiążącą w rozumieniu art. 363 § 1 k.p.c. i art. 365 § 1 k.p.c. mają tylko rozstrzygnięcia zawarte w sentencji orzeczenia, to jednak niejednokrotnie, zwłaszcza przy orzeczeniach oddalających żądanie, zakres rozstrzygnięcia i związania jego treścią jest ustalany także na podstawie uzasadnienia wyroku, a w jego braku - nawet na podstawie analizy całości zebranego w sprawie materiału...".
Przedstawiona argumentacja prowadzi do wniosku, że sprawa co do istoty została prawidłowo rozpatrzona, a dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ocena prawidłowości zaskarżonych decyzji odpowiada prawu.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło