I OSK 291/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2536/13 o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2805/12 wydanym w sprawie ze skargi J. W. i Z. W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 listopada 2013 r. (sygn. akt IV SA/Wa 2536/13) odrzucił wniesioną przez J. W.skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2013 r. (sygn. akt IV SA/Wa 2805/12) wydanym w sprawie ze skargi J. W. i Z. W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2012 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 maja 2013r., (sygn. akt IV SA/Wa 2805/12) oddalił skargę J. W. i Z. W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. J. W., w dniu 29 października 2013 r. wniósł skargę o wznowienie ww. postępowania sądowego, opierając ją na podstawie określonej w art. 273 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a." Zdaniem skarżącego powyższy wyrok został wydany w wyniku sfałszowania (podrobienia w celu użycia za autentyczny) dokumentów, w tym m.in. decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. w przedmiocie klasyfikacji i szacunku gospodarstwa z dnia [...] maja 1960 r. oraz aktu nadania ziemi z dnia [...] października 1959 r. Skarżący wskazywał przy tym, że kopię opinii biegłego sądowego potwierdzająca ww. okoliczność otrzymał w dniu [...] lipca 2013 r., zaś zawiadomienie o wszczęciu śledztwa w dniu [...] sierpnia 2013 r. Odrzucając skargę o wznowienie postępowania sądowego – na postawie art. 280 § 1 P.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie została ona oparta na ustawowych podstawach. W uzasadnieniu swego postanowienia Sąd Wojewódzki – powołując się na przepisy art. 271, art. 272, art. 273 § 1 pkt 1 i art. 277 P.p.s.a. – wskazywał, że wznowienie postępowania może nastąpić, jeżeli orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym, ale jest możliwe tylko wówczas, gdy okoliczność ta została ustalona prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie nie może być wszczęte lub zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów (art. 274 P.p.s.a.). Nie stanowi zaś podstawy wznowieniowej, o której mowa w art. 273 § 1 pkt 1 P.p.s.a. subiektywne przekonanie strony o podrobieniu, czy przerobieniu dokumentu. Wszczęcie zatem śledztwa w sprawie podrobienia (przerobienia w celu użycia za autentyczny) przez funkcjonariuszy publicznych aktu nadania ziemi z dnia [...] października 1959 r. a także "usunięcia dokumentów" dotyczących nieruchomości o nr ew. [...] położonej w N. nie świadczyło o tym, że orzeczenie kwestionowane przez stronę zostało wydane w oparciu o podrobiony (przerobiony) dokument. Także okoliczność sporządzenia opinii przez biegłego z zakresu kryminalistycznych badań dokumentów, którą skarżący przedłożył do akt sprawy, nie mogła stanowić podstawy wznowienia postępowania o której mowa w powołanym przepisie. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, skarżący nie wykazał więc, że wyrok z dnia 20 maja 2013 r. został wydany w oparciu o podrobiony lub przerobiony dokument, co by zostało następnie potwierdzone wyrokiem karnym, dlatego wskazana przez niego okoliczność nie mogła stanowić podstawy wznowienia. Sąd Wojewódzki zwrócił ponadto uwagę, że skarżący skargę o wznowienie postępowania wniósł z uchybieniem trzymiesięcznego terminu, określonego w art. 277 P.p.s.a., bowiem ww. opinię otrzymał już dniu [...] lipca 2013 r. J. W., w skardze kasacyjnej, zaskarżając w całości powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucił mu naruszenie: - art. 273 § 1 P.p.s.a. polegające na uznaniu, iż podrobienie dokumentów urzędowych stwierdzone opinią biegłego sądowego nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania w oparciu o podany przepis prawa, przez nieuwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji, jako podstawy faktycznej i prawnej wznowienia postępowania w niniejszej sprawie faktu niebudzącego wątpliwości, iż nastąpiło podrobienie (sfałszowanie) dokumentów urzędowych, wprowadzonych następnie do obrotu prawnego; - sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że nie nastąpiło podrobienie dokumentów, które nie zostało oficjalnie stwierdzone, co nie jest prawdą, gdyż została wydana opinia biegłego sądowego świadcząca o podrobieniu dokumentów i jednocześnie nie zachodzą w niniejszej sprawie żadne okoliczności wpływające na podważenie wydanej przez biegłego sądowego opinii, a co za tym idzie Sąd pierwszej instancji nie powinien odrzucać skargi o wznowienie postępowania, lecz przyjąć ją do rozpoznania i rozstrzygnięcia, czego jednak nie uczynił; - nieuwzględnienie istotnej w sprawie okoliczności, że doszło do oczywistego podrobienia dokumentów urzędowych w postaci m.in. decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. w przedmiocie klasyfikacji i szacunku gospodarstwa z dnia [...]maja 1960 r. oraz aktu nadania ziemi z dnia [...] października 1959 r. choć jest to wystarczająca przesłanka dająca podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 273 § 1 P.p.s.a., czego Sąd pierwszej instancji nie wziął w ogóle pod uwagę przy rozpatrywaniu tej sprawy; - nieuwzględnienie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez nieuwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji wyjaśnień złożonych w tej sprawie przez skarżącego, które pozostają w zgodności z innymi wiarygodnymi dowodami, m.in. z dokumentami i opinią biegłego sądowego świadczącą o podrobieniu dokumentów urzędowych; - art. 277 P.p.s.a. polegające na uznaniu, iż skarżący nie wniósł skargi o wznowienie postępowania w ustawowym terminie określonym w cytowanym przepisie prawa procesowego, bowiem nie uchybił on trzymiesięcznemu terminowi wniesienia skargi o wznowienie postępowania, którą złożył w terminie trzech miesięcy od daty dowiedzenia się w sposób oficjalny i niebudzący wątpliwości o podstawie wznowienia postępowania — na podstawie powoływanej już wyżej opinii biegłego sądowego Sądu Okręgowego [...] w W. z zakresu kryminalistycznych badań dokumentów. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący kasacyjnie wnosił o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania sądowego lub o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do przepisu art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny powołanych w skardze kasacyjnej podstaw, które nie zasługują na uwzględnienie. Sprowadzają się zaś one w istocie do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji, iż stwierdzenie przez biegłego sądowego faktu podrobienia lub przerobienia dokumentu nie stanowiło podstawy wznowienia postępowania sądowego. Podnoszona przez skarżącego kasacyjnie argumentacja w powyższym zakresie jest o tyle nieuzasadniona, że o istnieniu faktu podrobienia czy przerobienia dokumentu mogą orzekać wyłącznie powołane do tego organy. Tego rodzaju ocena pozostaje zaś poza kompetencjami Sądu Wojewódzkiego, który w powyższym zakresie musi opierać się na ustaleniach uprawnionych do tego podmiotów. Z treści art. 273 § 1 w zw. z art. 274 P.p.s.a. wynika, że wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego można żądać wyłącznie wtedy, gdy wystąpienie przesłanek z pierwszego z wymienionych przepisów zostało ustalone prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba, że postępowanie karne nie mogło być wszczęte lub zostało umorzone z innych przyczyn niż bark dowodów (vide: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2008, Komentarz, s. 645). Trzeba więc stwierdzić, że art. 273 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wyraźnie wskazuje, iż podstawą żądania musi być dokument podrobiony lub przerobiony, a fakt ten musi być w chwili składania skargi o wznowienie prawomocnie stwierdzony przez właściwy organ po przeprowadzeniu postępowania karnego. Złożenie takiej skargi przed prawomocnym stwierdzeniem owego fałszerstwa jest więc przedwczesne. W rezultacie skoro skarżący takiego prawomocnego orzeczenia właściwego organu w przedmiocie popełnienia wskazanego przestępstwa dotyczącego podrobienia lub przerobienia wskazywanych przez skarżącego dokumentów nie wskazał, Sąd Wojewódzki nie mógł stwierdzić istnienia przesłanki, o której mowa w powołanym wyżej przepisie, a w konsekwencji rozważać wznowienia na tej podstawie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 20 maja 2013 r. Sąd I instancji nie mógł zatem przypisywać odpowiedniego – zgodnego z żądaniem skarżącego - znaczenia opinii biegłego, który stwierdził podrobienie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. w przedmiocie klasyfikacji i szacunku gospodarstwa z dnia [...] maja 1960 r., aktu nadania ziemi z dnia [...] października 1959 r. oraz okoliczności wszczęcia postępowania przygotowawczego, skoro tego rodzaju ocena – na gruncie badania przesłanek wznowieniowych – nie leżała w jego kompetencjach. Powyższe powoduje, że także zarzut naruszenia art. 277 P.p.s.a. należało uznać za nieuzasadniony. Bez znaczenia bowiem pozostaje, że Sąd I instancji bezzasadnie wskazywał, że skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego po upływie wskazanego w tym przepisie terminu, skoro jego bieg i tak nie mógł rozpocząć się w dacie zaistnienia podnoszonych przez skarżącego okoliczności. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.