I OSK 2933/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-09-13
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Elżbieta Kremer, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów jest związany treścią księgi wieczystej przy dokonywaniu zmian dotyczących właściciela nieruchomości, nawet jeśli istnieją inne dokumenty (np. decyzja wywłaszczeniowa) wskazujące na inny stan prawny?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów jest związany treścią księgi wieczystej przy dokonywaniu zmian dotyczących właściciela nieruchomości. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla stan prawny ustalony w księdze wieczystej, która korzysta z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym. Inne dokumenty, w tym decyzje wywłaszczeniowe, nie mogą stanowić podstawy do zmiany wpisu w ewidencji gruntów, jeśli nie zostały ujawnione w księdze wieczystej lub nie doprowadziły do jej zmiany w odpowiednim trybie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o ujawnienie M. K. jako właściciela nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków, w miejsce Skarbu Państwa - Agencji Mienia Wojskowego. Po wieloletnim postępowaniu, w tym uchyleniu wcześniejszych decyzji i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ ewidencyjny dokonał zmiany, opierając się na aktualnej treści księgi wieczystej, w której jako właściciel figurował M. K. Skarb Państwa – Agencja Mienia Wojskowego zaskarżył decyzję, argumentując istnieniem decyzji wywłaszczeniowej z 1956 r. oraz orzeczeń sądów powszechnych wskazujących na jego prawo własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną oraz oddalił wniosek uczestnika postępowania M. K. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant: asystent sędziego Inesa Wyrębkowska po rozpoznaniu w dniu 13 września 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Skarbu Państwa - Agencji Mienia Wojskowego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 205/15 w sprawie ze skargi Skarbu Państwa - Agencji Mienia Wojskowego w Warszawie na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek uczestnika postępowania M. K. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 12 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 205/15 oddalił skargę Skarbu Państwa - Agencji Mienia Wojskowego w Warszawie na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:
Na wniosek M. K. Starosta Raciborski wszczął postępowanie w sprawie aktualizacji danych zawartych w operacie ewidencyjnym poprzez ujawnienie wnioskodawcy jako właściciela nieruchomości oznaczonej numerem działki [...] (karta mapy 4) o pow. [...]ha, położonej w K., dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze [...] w miejsce dotychczas wpisanego Skarbu Państwa – Agencji Mienia Wojskowego.
Wniosek ten nie został uwzględniony, a w toku weryfikacji instancyjnej, dokonanej przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzja organu I instancji w tym zakresie została utrzymana w mocy (decyzją organu odwoławczego z dnia [...] maja 2012 r., nr [...]).
Rozstrzygnięcie to zostało następnie poddane kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który prawomocnym wyrokiem z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 856/12, uchylił decyzję organu II instancji.
Wobec powyższego, po ponownym rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił w całości decyzję Starosty Raciborskiego z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji ustalił, że przed Sądem Rejonowym w Raciborzu, a następnie, na skutek apelacji, przed Sądem Okręgowym w Gliwicach toczyło się postępowanie z powództwa Agencji Mienia Wojskowego o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, które zakończone zostało wyrokiem Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt III Ca 468/13 oddalającym apelację powoda.
Ponadto organ uzyskał aktualny odpis z księgi wieczystej prowadzonej dla ww. nieruchomości. Przeprowadzone postępowanie pozwoliło stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki uzasadniające wprowadzenie żądanej zmiany, albowiem w księdze wieczystej o numerze [...] jako właściciel wspomnianej nieruchomości figuruje M. K., a treść ewidencji gruntów i budynków nie jest w tym zakresie tożsama z treścią księgi wieczystej. Organ podkreślił, że nie jest uprawniony do badania prawidłowości wpisu w księdze wieczystej, a jej treść jest dla niego wiążąca. Z tego też względu decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], Starosta Raciborski wprowadził zmiany w operacie ewidencyjnym ujawniając M. K. jako właściciela nieruchomości oznaczonej numerem działki [...] (karta mapy 4) o pow. [...]ha, położonej w K.
Od decyzji tej odwołanie złożył Skarb Państwa - Agencja Mienia Wojskowego.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy odwołując się do treści § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.) zwrócił uwagę, że podstawę wpisu w ewidencji gruntów i budynków stanowi m.in. treść księgi wieczystej. Z odpisu księgi wieczystej o numerze [...] dołączonego do wniosku o zmianę danych w ewidencji gruntów wynika, że właścicielem działek o numerach [...] i [...] jest M. K., tymczasem w ewidencji gruntów jako właściciela nieruchomości ujawniono Skarb Państwa – Agencję Mienia Wojskowego. Wobec tego istniały podstawy do zmiany treści ewidencji gruntów, a skarżący nie uprawdopodobnił, że postępowania toczące się przed sądem powszechnym, zmierzające do ujawnienia go w księdze wieczystej zakończyły się pozytywnie.
Skargę na powyższą decyzję wniósł Skarb Państwa – Agencja Mienia Wojskowego, zarzucając naruszenie:
1) art. 7 i art. 77 K.p.a. w związku z art. 80 K.p.a.;
2) art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.;
3) § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając skargę w pierwszej kolejności wskazał, że ocena zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji Starosty Raciborskiego została dokonana nie tylko pod względem zgodności z prawem obu rozstrzygnięć, lecz również z perspektywy oceny prawnej sformułowanej w wyroku z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 856/12.
W ocenie Sądu organy zastosowały się do wskazówek zawartych w powołanym orzeczeniu, a przeprowadzone postępowanie administracyjne nie jest obciążone wadami dającymi podstawę do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
W toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że wyrokiem z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt III Ca 468/13, Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił apelację Agencji Mienia Wojskowego od wyroku Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I C 112/12, w sprawie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd wskazał, że kasacja od rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego została odrzucona, co oznacza, że treść księgi wieczystej o numerze [...] pozostała bez zmian. W dziale II wspomnianej księgi wieczystej jako właściciel nieruchomości o numerach działek [...] i [...] ujawniony jest wyłącznie M. K.
W ocenie Sądu istota sporu sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie, czy treść księgi wieczystej ma decydujące znaczenie przy ujawnianiu (lub odmowie ujawnienia) zmian w ewidencji gruntów, a zarazem, czy istnienie innych okoliczności, wskazujących na rozbieżność pomiędzy księgą wieczystą a rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości daje organowi możliwość modyfikacji zapisów ewidencji gruntów i budynków.
Powołując się na przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520), rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.) oraz ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r., poz. 707 ze zm.) Sąd stwierdził, że organy obu instancji w sposób prawidłowy uznały, że przy ewentualnej zmianie zapisów ewidencji gruntów zasadnicze znaczenie ma treść księgi wieczystej. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, księgi wieczyste prowadzi się w celu ujawnienia stanu prawnego nieruchomości. To właśnie z brzmienia tej regulacji w powiązaniu z art. 3 ust. 1 przywołanej ustawy można wywieść pierwszoplanowe znaczenie księgi wieczystej dla organów prowadzących ewidencję gruntów, w zakresie, w jakim ewidencja ta winna odzwierciedlać stan prawny nieruchomości. W ocenie Sądu stanowiska tego nie zmienia fakt, że zarówno ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne jak i przywołane rozporządzenie wymieniają również inne źródła informacji o właścicielach nieruchomości. Źródła te, ze względu na domniemania związane z treścią księgi wieczystej nie są jednak jej równorzędne, a decydująca rola księgi wieczystej wynika właśnie z treści przywołanych przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece i domniemań związanych z jej treścią. Założenie odmienne prowadziłoby bowiem do podważenia rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, co jest możliwe, jednakże w trybie i na zasadach opisanych przepisami, których na próżno szukać w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne. Informacje odnośnie właściciela zawarte w ewidencji gruntów mają zaś charakter wtórny względem treści księgi wieczystej i winny być z nią zgodne. Stąd też, uwzględniając przepisy ustawy Prawo geodezyjne oraz regulacje rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r., nie można organom czynić zarzutu naruszenia prawa poprzez dokonanie zmiany w ewidencji gruntów, albowiem w sposób prawidłowy oparły się na aktualnej treści księgi wieczystej. Skoro bowiem w dziale II księgi wieczystej, jako właściciel nieruchomości figurował M. K., to treść ewidencji gruntów, wskazująca Skarb Państwa jako właściciela nie odzwierciedlała stanu prawnego nieruchomości, a tym samym istniały podstawy do jej zmiany.
Sąd podkreślił, że błędnym jest stanowisko skarżącego upatrujące możliwości odmowy dokonania zmiany w ewidencji gruntów tylko z tego powodu, że w uzasadnieniu orzeczenia sądu powszechnego znalazło się sformułowanie dotyczące przejścia własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o pozostającą w obrocie prawnym decyzję wywłaszczeniową. Do czasu ujawnienia Skarbu Państwa w księdze wieczystej organ prowadzący ewidencję gruntów związany jest jej treścią i domniemaniami wynikającymi z ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Zdaniem Sądu nie budzi przy tym wątpliwości, że treść ewidencji gruntów powinna odpowiadać stanowi rzeczywistemu i prawnemu nieruchomości. Ten ostatni ustala się zaś właśnie w oparciu o treść księgi wieczystej prowadzonej dla konkretnej nieruchomości.
Na marginesie Sąd wskazał, że decyzja wywłaszczeniowa pochodzi z 1956 r. Tym samym Skarb Państwa dysponował wystarczającą ilością czasu na ujawnienie swojego prawa w księdze wieczystej, czego nie uczynił. Podejmowane aktualnie próby zmiany treści działu II księgi wieczystej o numerze [...] zakończyły się fiaskiem, co oznacza, że jej treść jest dla organów wiążąca, a wobec tego ujawniony tam właściciel może skutecznie domagać się dokonania w ewidencji gruntów zmian zgodnych z wpisami w księdze wieczystej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Skarb Państwa - Agencji Mienia Wojskowego w Warszawie, zarzucając naruszenie:
I) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego, tj. brak należytego rozważenia całego materiału dowodowego, a to zwłaszcza uwzględnienia orzeczenia Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 23 stycznia 2008 r. oraz innych przywoływanych przez skarżącą w toku postępowania dokumentów, z których wynika wątpliwość co do uprawnień M. K. do przedmiotowej nieruchomości. Naruszenie to polegało ponadto na niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Powyższe naruszenie nie zostało zakwestionowane przez Sąd I instancji;
2) art. 80 K.p.a. i brak dostrzeżenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, a przez to uwzględnienie jako jedynej podstawy rozstrzygnięcia wyłącznie wpisu w księdze wieczystej prowadzonej dla rzeczonej nieruchomości, przy jednoczesnym dostarczeniu przez skarżącą szeregu dowodów, z których wynika że w obiegu funkcjonuje decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia [...] lutego 1956 r. potwierdzająca, że właścicielem działki objętej KW [...] jest Skarb Państwa, co z kolei przekłada się na prawo własności Skarbu Państwa - Agencji Mienia Wojskowego;
3) art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego i nieprzekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia w sytuacji, gdy decyzja wydana została z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, zaś konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;
II) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, tj. § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że podstawą wpisu może być wyłącznie wpis dokonany w księgach wieczystych nieruchomości, podczas gdy w obrocie prawnym funkcjonuje orzeczenie sądu potwierdzające odmienny stan rzeczy i zaprzeczające prawidłowości wpisu prawa własności w księdze wieczystej.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach;
2) zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. K. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty dotyczące naruszenia zarówno przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, stąd też w pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów procesowych.
W zarzutach dotyczących naruszenia przepisów postępowania wskazano na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak rozważenia całego materiału dowodowego, a także przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów poprzez uwzględnienie jako jedynej podstawy rozstrzygnięcia wyłącznie wypisu z księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości. Zarzuty te są niezasadne, należy zwrócić uwagę, że organy administracji publicznej, prowadząc ewidencję gruntów, rejestrują jedynie stany prawne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać w kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. Zatem ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji (por. art. 20, art. 22 i art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne), a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Oznacza to, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Zgodnie z utrwalonym już w orzecznictwie poglądem, ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy. W niniejszej sprawie przedmiot sporu dotyczył wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów o charakterze podmiotowym, a więc wskazania osoby właściciela działki nr [...] położonej w miejscowości K. Prawidłowo zatem wskazał Sąd I instancji na treść przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. Zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy, księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości zaś zgodnie z art. 3. ust. 1. domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Przepis art. 3 ust. 1 wyraża zasadę jawności materialnej, która polega na tym, że księga wieczysta ujawnia stan prawny nieruchomości, dla której jest prowadzona. Konsekwencjami tej zasady są dwa domniemania: po pierwsze - domniemanie wiarygodności ksiąg wieczystych, polegające na tym, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, i po drugie - domniemanie nieistnienia praw wykreślonych z księgi wieczystej. Domniemania z art. 3 są domniemaniami iuris tantum i jako takie mogą być obalone przez przeciwstawienie im dowodu przeciwnego albo w procesie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, albo w każdym innym postępowaniu prowadzonym przed sądem powszechnym, w którym ocena prawidłowości wpisu ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przy obalaniu tego domniemania można korzystać z wszelkich środków dowodowych (por. wyrok SN z dnia 5 kwietnia 2006 r., sygn. akt IV CSK 177/05, LEX nr 301835). Natomiast domniemania wynikającego z wpisu w księdze wieczystej dotyczącego stanu prawnego nieruchomości nie można obalić w postępowaniu ewidencyjnym. Tak więc treść księgi wieczystej ma podstawowe i zasadnicze znaczenie dla ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Jak wskazywano wcześniej organy ewidencyjne nie mogą samodzielnie rozstrzygać i ustalać stanu prawnego nieruchomości. Dodatkowo należy jeszcze zwrócić uwagę, że wprowadzona zmiana w ewidencji gruntów oparta została o aktualną treść księgi wieczystej, czyli w dacie wydawania decyzji przez organ ewidencyjny w księdze wieczystej jako właściciel wpisany był M. K. Natomiast skarżący kasacyjnie podstawy do odmowy dokonania zmiany w ewidencji gruntów upatrywał w decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] lutego 1956 r., która nigdy nie została ujawniona w księdze wieczystej, jak również z fragmentu uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 23 stycznia 2008 r. stąd też należy jeszcze podkreślić, że dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnymi dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu. Podstawę wpisu danych ewidencyjnych stanowi najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą wpisu, a ponadto jak wskazano wcześniej podstawowe znaczenie dla ustalenia stanu prawnego nieruchomości ma treść księgi wieczystej. Dokonana zmiana w ewidencji gruntów oparta została o treść wpisu w księdze wieczystej obowiązującą w dacie wydania decyzji przez organ prowadzący ewidencję. W takich okolicznościach faktycznych i prawnych zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez nierozważenie całego materiału dowodowego i przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów są w sposób oczywisty bezzasadne, a w konsekwencji niezasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (tak podano w skardze) w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem kontrolowana przez Sąd I instancji jest zgodna z prawem.
W zarzucie dotyczącym naruszenia prawa materialnego wskazano na naruszenie § 12 ust.1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że podstawą wpisu może być wyłącznie wpis dokonany w księdze wieczystej nieruchomości, podczas gdy w obrocie prawnym funkcjonuje orzeczenie sądu potwierdzające odmienny stan rzeczy. Powołany § 12 rozporządzenia w ust.1 określa na podstawie jakich dokumentów uwidacznia się w ewidencji prawa osób i wskazanych jednostek organizacyjnych, w tym w powołanym ust. 1 w pkt 2 wskazuje prawomocne orzeczenia sądowe. Zarzut ten jest niezasadny w pierwszej kolejności dlatego, że jest nieprawdziwy. Przede wszystkim w obrocie prawnym nie funkcjonuje orzeczenie sądowe, które stanowiłoby podstawę prawną do wprowadzenia zmiany wpisu w księdze wieczystej co do właściciela nieruchomości. Taką podstawą nie jest sentencja wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 22 stycznia 2008 r., natomiast z fragmentu uzasadnienia tego wyroku nie można wywodzić podstawy prawnej do wprowadzenia zmiany wpisu w ewidencji gruntów i budynków. Powaga rzeczy osądzonej dotyczy bowiem treści wyroków, a nie uzasadnienia. Dodatkowo należy jeszcze wskazać na wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 12 września 2013 r., którym oddalona została apelacja skarżącego od wyroku Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 12 grudnia 2012 r. oddalającego powództwo skarżącego o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Powyższe okoliczności dodatkowo wskazują na bezprzedmiotowość zarzutu dotyczącego naruszenia § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów, albowiem w obrocie prawnym nie funkcjonuje orzeczenie sądowe, które mogłoby być podstawą wpisu w ewidencji gruntów jako właściciela nieruchomości Skarbu Państwa –Agencji Mienia Wojskowego.
Dlatego też podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego okazały się nieuzasadnione.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. W pkt 2 wyroku oddalono wniosek uczestnika postępowania M. K. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z uwagi na brak podstawy prawnej do uwzględniania takiego wniosku. W postępowaniu przed NSA ustawodawca wprowadził zasadę finansowej odpowiedzialności za wynik postępowania. W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną jest obowiązana zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ-jeżeli skargą kasacyjną zaskarżono wyrok Sądu I instancji oddalający skargę lub skarżącego-jeżeli skargą kasacyjną zaskarżono wyrok Sądu I instancji uwzględniający skargę (art. 204 p.p.s.a.). Natomiast ustawodawca nie uregulował podstawy prawnej dla zwrotu kosztów postępowania na rzecz uczestnika postępowania kasacyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło