I OSK 3024/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, , , po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku R. P. o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty Z. z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej R. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 1140/14 oddalającego skargę R. P. i M. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie linii elektroenergetycznej p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie decyzji Starosty Z. z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...]. Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2015 r. r., sygn. akt II SA/Bk 1140/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę R. P. i M. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia P. S.A. z siedzibą w K. na założenie i przeprowadzenie napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV relacji [...], w tym na usytuowanie 74jednego słupa elektroenergetycznego oraz podwieszenie przewodów linii fazowych i odgromowych a także na przebudowę linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV do stacji "[...], stanowiącej własność P. S.A. Oddział B., polegającej na jej skablowaniu na odcinku kolizji z projektowaną linią 400 kV, poprzez wybudowanie stanowiska słupowego i podziemne ułożenie kabla SN 15 kV w osi tej linii na głębokości 90 cm. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, wniesionej przez R. P., zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, tj. Starosty Z. z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że wykonanie przedmiotowej decyzji spowodowałoby niebezpieczeństwo znacznej szkody w jego majątku oraz trudne do odwrócenia skutki. Podkreślił, że decyzja ta zezwala na zajęcie części jego działki w celu założenia i przeprowadzenia przez nią odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej oraz wybudowania słupa elektroenergetycznego. W ocenie skarżącego, zajęcie nieruchomości w celu wykonania ww. prac niewątpliwie spowoduje trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Powyższe oznacza, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji oparty jest tylko częściowo na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jednie w zakresie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji. Przedmiotem niniejszego wniosku jest decyzja Starosty Z. z dnia [...] lipca 2014 r. ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości skarżącego poprzez udzielenie P. S.A. z siedzibą w K. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie linii elektroenergetycznej. Została ona wydana na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r. poz. 518 ze zm., zwanej dalej "u.g.n.") i zgodnie z art. 9 tej ustawy, jej wykonanie powinno zostać wstrzymane przez organ z chwilą wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Postanowienie takie nie zostało jednak przez organ wydane. Stosownie do przywołanego art. 9 u.g.n., w wymienionych w tym przepisie sprawach, do których należy m.in. wydanie decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n., wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie Z przepisu tego wynika bezwzględnie obowiązująca norma prawna, na mocy której wniesienie skargi do sądu administracyjnego powoduje skutek w postaci udzielenia ochrony tymczasowej w stosunku do nałożonego w decyzji obowiązku. Innymi słowy, wolą ustawodawcy było rozciągnięcie ochrony tymczasowej z mocy prawa w przypadku wniesienia skargi na decyzje administracyjne, o których mowa w art. 9 u.g.n., niezależnie od podmiotów uczestniczących w postępowaniu administracyjnym ani też spełnienia przesłanek, o których stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a. W tym znaczeniu art. 9 u.g.n. należy traktować jako regulację szczególną względem przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 P.p.s.a. Wobec powyższego, sama treść rozstrzygnięcia w powiązaniu z art. 9 u.g.n. stanowi podstawę do udzielenia ochrony tymczasowej w określonych w tym przepisie kategoriach spraw. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela wobec tego pogląd, zgodnie z którym w sytuacji, gdy organ nie wykonał obowiązku nałożonego przez art. 9 u.g.n., to niezależnie od argumentacji powołanej we wniosku o wstrzymanie wykonania, czy też jej braku, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny (por. postanowienia NSA z dnia: 14 listopada 2013 r., sygn. akt I OZ 1041/13; 14 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 1193/15, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Za przyjęciem tego poglądu przemawia ponadto konstytucyjna zasada zaufania do organów państwa oraz podejmowanych przez nie rozstrzygnięć. Skoro bowiem w art. 9 u.g.n. zostało przesądzone w sposób wyraźny wstrzymanie wykonania decyzji na wypadek wniesienia skargi do sądu administracyjnego, to niezrozumiałe byłoby pozbawienie Sądu udzielenia tej ochrony na wyraźny wniosek strony, która także nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji braku realizacji przepisów prawa przez organ administracji publicznej. W przypadku niewydania przez organ deklaratoryjnego w swojej treści postanowienia, o którym stanowi art. 9 in fine u.g.n., kompetencja w tym zakresie przysługuje zatem sądowi rozpoznającemu daną sprawę. Jednocześnie NSA wskazuje, że z przepisów P.p.s.a. jasno wynika, że wstrzymanie wykonania w niniejszej sprawie przez sąd mogło nastąpić jedynie w wyniku złożenia wniosku przez stronę skarżącą, zgodnie z obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą skargowości. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie wyżej powołanych przepisów w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.