I OSK 3206/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Gminy Cieszyn o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej Gminy Cieszyn od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 74/15 w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 74/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi P. P., uchylił decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oraz orzekł, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia. W dniu 25 września 2015 r. Gmina Cieszyn wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Śląskiego z dnia z dnia [...] listopada 2014 r. w zakresie jej punktu 2, orzekającego o obowiązku zwrotu przez Gminę Cieszyn na rzecz P. P. wywłaszczonej nieruchomości położonej w C., a oznaczonej jako dz. [...] o pow. [...]ha, objętej księgą wieczystą KW [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że na skutek jej wykonania Gmina Cieszyn zmuszona byłaby do zwrotu na rzecz skarżącego wywłaszczonej nieruchomości, co w sprawie jest kwestią sporną, a zwrot taki – przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy – mógłby doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków, albowiem skarżący mógłby – w ramach uprawnienia do dysponowania nieruchomością i do rozporządzania nią, dokonać czynności faktycznych i prawnych zmieniających zagospodarowanie tejże nieruchomości, jej charakter czy stan prawny, co w przypadku uwzględnienia argumentacji Gminy Cieszyn powołanej w skardze kasacyjnej uniemożliwiłoby wykorzystanie nieruchomości w sposób zgodny z zamierzeniem Gminy Cieszyn. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 29 czerwca 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] oraz orzekł, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się tego wyroku. Zgodnie bowiem z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." (w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 sierpnia 2015 r.), w przypadku uwzględnienia skargi sąd, na podstawie powołanego przepisu, ma obowiązek określić, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynności nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to, które niewątpliwie ma ten sam skutek co orzeczenie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 2 i 3 P.p.s.a., traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Stąd też rozważając możliwość rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji złożony na etapie postępowania kasacyjnego należy wyróżnić dwie sytuacje; pierwsza sytuacja ma miejsce wówczas gdy Sąd I instancji w wyroku nie orzekł w trybie art.152 P.p.s.a. w zakresie wykonania zaskarżonego aktu oraz druga sytuacja gdy Sąd I instancji w wyroku orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a. W pierwszej z wskazanych sytuacji ochrona tymczasowa może być realizowana na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Między innymi w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, sformułowana została teza, że w postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 193 P.p.s.a. Druga sytuacja ma natomiast miejsce wówczas gdy Sąd I instancji zastosował tryb z art. 152 P.p.s.a i orzekł w wyroku w kwestii wykonania zaskarżonego aktu. W rozpoznawanej sprawie zaskarżony wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uzyskał waloru prawomocności na skutek złożenia skargi kasacyjnej przez Gminę Cieszyn. Skoro zatem na podstawie art. 152 P.p.s.a. rozstrzygnięcie czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane traci moc dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku, za niedopuszczalne należy uznać, by Naczelny Sąd Administracyjny przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej, wypowiadał się w postępowaniu wpadkowym w kwestii, która została przesądzona w zaskarżonym orzeczeniu. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 sierpnia 2005 r., sygn. akt II FSK 885/05 stwierdzając, że art. 152 P.p.s.a. wyłącza możliwość odpowiedniego stosowania przepisów art. 61 § 3-5 P.p.s.a. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na podstawie art. 193 P.p.s.a. w odniesieniu do spraw, w których Sąd I instancji uwzględnił skargę i wypowiedział się, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Mając na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 29 czerwca 2015 r. zastosował tryb art. 152 P.p.s.a i orzekł, że wykonanie zaskarżonej decyzji nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, za niedopuszczalne należy uznać orzeczenie o wstrzymaniu wykonaniu decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] listopada 2014 r., albowiem konsekwencją takiego orzeczenia byłaby zmiana wyroku dokonana nie w trybie rozpoznania skargi kasacyjnej, a postępowania wpadkowego. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając konsekwencje prawne zastosowania w sprawie art. 152 P.p.s.a oraz wykładnię art. 61 § 3 P.p.s.a uznał, że wniosek Gminy Cieszyn jest bezzasadny i na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.