I OSK 3502/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Powiatu D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 września 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 491/15 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Powiatu D. na czynność Gminy Miejskiej D. w przedmiocie odmowy poniesienia wydatków z tytułu umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, postanowieniem z dnia 25 września 2015 r. (sygn. akt IV SA/Wr 491/15) odrzucił wniesioną przez Powiat D. skargę na czynność Gminy Miejskiej D. w przedmiocie odmowy poniesienia wydatków z tytułu umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Powiat D. w dniu 26 czerwca 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na czynność Gminy Miejskiej D. w przedmiocie odmowy poniesienia wydatków z tytułu umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. Odrzucając skargę - na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał brak swojej kognicji do rozpoznania niniejszej sprawy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Wojewódzki wskazywał, że skarga do sądu administracyjnego przysługuje jedynie na akty i czynności enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 p.p.s.a. choć zatem przedmiotem wniesionej w niniejszej sprawie skargi jest czynność Gminy Miejskiej D. w przedmiocie odmowy poniesienia wydatków z tytułu umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej, to z treści art. 191 ust. 9 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. Nr 149, poz. 887, ze zm.) regulującego zasady zwrotu wydatków na utrzymanie i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej - stanowiącego podstawę prawną roszczenia - nie wynika, aby zwrot wydatków na utrzymanie i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej podlegał rozstrzygnięciu w formie decyzji administracyjnej. Przepis ten - zdaniem Sądu - nie odnosi się do organów, lecz do samych gmin, zatem do osób prawnych i dlatego spór o zwrot wydatków na utrzymanie i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej nie ma administracyjnego charakteru, lecz stanowi sprawę cywilną w rozumieniu art. 1 k.p.c. Sąd Wojewódzki uznał zatem, że w sytuacji, gdy rozliczenia między gminami następujące na podstawie art. 191 ust. 9 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nie są załatwiane w formie decyzji administracyjnej, to skarga na czynność Gminy Miejskiej D. w przedmiocie odmowy poniesienia wydatków z tytułu umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej nie stanowi aktu podlegającego sądowej kontroli. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższe postanowienie w całości, Powiat D., zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu naruszenia art. 58 § 4 p.p.s.a. albowiem w przedmiotowej sprawie dotyczącej zapłaty przez Gminę Miejską D. na rzecz Powiatu D. kwoty [...] zł z tytułu umieszczenia małoletniego O. R. w dniu [...] września 2013 r. w pieczy zastępczej (pogotowiu rodzinnym - rodzinie zastępczej) na podstawie art. 191 ust. 9 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieranie, rodziny i systemie pieczy zastępczej za okres od dnia [...] września 2013 r. do dnia [...] września 2013 r., sąd powszechny - Sąd Rejonowy w D. I Wydział Cywilny uznał się prawomocnym postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. (sygn. akt [...]) za niewłaściwy, w związku z czym przedmiotowa skarga podlega rozpoznaniu na podstawie art. 58 § 4 p.p.s.a. Wskazując na powyższą podstawę kasacyjną, skarżący kasacyjnie wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazywał, że sprawa będąca przedmiotem złożonej skargi była rozpoznawana przez sąd powszechny tj. Sąd Rejonowy w D. I Wydział Cywilny, który prawomocnym postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. (sygn. akt [...]) uznał się za niewłaściwy, umarzając postępowanie w sprawie. Wydając zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu naruszył zatem art. 58 § 4 p.p.s.a., gdyż pomimo tego, iż sprawa co do zasady nie należy do właściwości sądu administracyjnego, to jednakże skarga strony skarżącej winna być rozpoznana na podstawie tego przepisu. Skarżący kasacyjnie podnosił przy tym, iż umorzenie postępowania przez Sąd Rejonowy w D. w sprawie nastąpiło - na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. albowiem Sąd błędnie uznał, iż w związku z dodaniem do ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nowego ust. 16 art. 191, obowiązującego od dnia 19 września 2014 r. wydanie wyroku w tej sprawie stało się niedopuszczalne, gdyż sprawa ta winna być rozpoznana przez organy administracyjne, a nie sądy powszechne na podstawie tego przepisu. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Podniesiony przez skarżącego kasacyjnie zarzut został oparty na art. 58 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd nie może odrzucić skargi uznając brak swojej kognicji w sprawie jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Jego zasadność skarżący wywodził zaś z faktu umorzenia - na podstawie art. 355 k.p.c. - przez Sąd Rejonowy w D. I Wydział Cywilny, prawomocnym postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., sygn. akt [...], postępowania w sprawie z powództwa Powiatu D. przeciwko Gminie Miejskiej D. o zapłatę kwoty [...] zł wraz z należnością uboczną, tytułem poniesienia wydatków związanych z umieszczeniem małoletniego O. R. w pieczy zastępczej. W konsekwencji zatem czynność Gminy Miejskiej D. polegająca na odmowie poniesienia na rzecz Powiatu D. ww. kosztów - zdaniem skarżącego - powinna podlegać kontroli sądowoadministracyjnej. Stanowisko to należy uznać za prawidłowe. Stwierdzenie bowiem przez sąd powszechny braku swojej kognicji w rozpoznawaniu sprawy w powyższym przedmiocie powodował, że kontrola czynności podjętej w tym zakresie, powinna zostać dokonana w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uznając zatem, że skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji postanowienia.