I OSK 355/10

IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 marca 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, , , po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 511/09 o oddaleniu skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 511/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Ł. przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. dnia [...] października 2008 r., dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego nr [...]. W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, iż od decyzji z dnia [...] października 2008 r., doręczonej skarżącej 4 listopada 2008 r., M. B. złożyła odwołanie 19 listopada 2008 r. a więc dzień po upływie terminu. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], doręczonym M. B. 21 stycznia 2009 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od kwestionowanej decyzji z dnia [...] października 2008 r. Następnie, w piśmie z 20 lutego 2009 r., skarżąca zwróciła się z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] października 2008 r. uznając, że bezskuteczne jest wniesienie prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania po uprzednim wniesieniu odwołania, a tym bardziej po rozpatrzeniu tego odwołania. Ponadto, jak podniesiono w uzasadnieniu postanowienia, uchybiono siedmiodniowemu terminowi do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, ponieważ odwołanie złożone zostało 19 listopada 2008 r., a prośba o przywrócenie terminu - 20 lutego 2009 r. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie z [...] kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2009 r. podnosząc, iż skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia okoliczności, która uniemożliwiła, a nie tylko utrudniała, dokonanie czynności procesowej w terminie. Choroba M. B. i jej dziecka trwająca od 3 listopada 2008 r. do 20 lutego 2009 r. nie zostały uznane jako przesłanki usprawiedliwiające uchybienie terminu. Od wyroku Sądu pierwszej instancji M. B. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przez ten Sąd przepisów postępowania, mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku, to jest art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w zw. z art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niezasadne wnioskowanie, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przywrócenia skarżącej M. B. terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji, gdy prawidłowa analiza wszystkich okoliczności prowadzi do wniosku, że brak danych uzasadniających takie stanowisko. W uzasadnieniu, skarżąca wskazywała na chorobę jej, jej matki oraz dziecka w okresie od 3 listopada 2008 r. do 20 lutego 2009 r. Jej dziecko cierpi na [...] i [...]. Prośba o przywrócenie terminu wniesiona została w ciągu 7 dni od ustania przyczynach uchybienia terminowi oraz dopełniła czynności, dla której określony był termin. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W skardze kasacyjnej M. B. zawarto wniosek o jej rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym. Skarga kasacyjna została oparta wyłącznie o zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w zw. z art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego. Ponieważ w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie nie zażądało przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 183 § Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i wyłącznie w granicach wyżej określonych może rozpatrywać wniesioną skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawidłowo ocenił stan faktyczny i oddalił skargę M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia wniosku do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, M. B. jako przyczynę, dla której odwołanie wniosła jeden dzień po terminie, podała przemęczenie związane z "oskarżaniem" o nienależne pobranie świadczeń rodzinnych, opiekę nad nieuleczalnie chorym dzieckiem ([...]) i jednoczesną pracę zawodową. W sprawie bezsporne jest, iż prośba o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożona została już po rozpatrzeniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze spóźnionego odwołania skarżącej. Nie jest możliwe uznanie, że okoliczności uzasadniające brak winy skarżącej w uchybieniu terminu trwały nadal po wniesieniu spóźnionego odwołania. Prośbę o przywrócenie terminu należało zatem wnieść równocześnie lub najpóźniej 7 dni po złożeniu odwołania. Prośba wniesiona 20 lutego 2009 r. nie mogła już odnieść skutku. Dlatego, nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, iż zachowała siedmiodniowy termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu. Jakkolwiek bez wątpienia sytuacja, w której znajduje się skarżąca jest trudna, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie był obowiązany oddalić skargę M. B. ze względu na wyraźne brzmienie przepisu art. 58 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, iż prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Na marginesie, odnosząc się do merytorycznej zawartości wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, zwrócić należy uwagę na dołączone przez M. B.o zaświadczenia. Skarżąca, prosząc o przywrócenie terminu wskazała, że ona i członkowie jej najbliższej rodziny byli chorzy między 3 listopada 2008 r. a 20 lutego 2009 r. Nie odpowiada to jednakże treści załączonych dokumentów. Dotyczyły one: w przypadku M. B.: "systematycznego leczenia w przychodni" (wystawione przez specjalistę [...] poradni [...] Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej dla okresu od 24.01 lub 24.11 - pierwsza cyfra miesiąca była przeprawiana i trudno jednoznacznie wskazać datę - do 19 lutego 2009 r., k. 85 a oryginał k. 59 akt SKO), w przypadku jej matki: tylko dwóch dni (8 stycznia 2009 r. i 12 lutego 2009 r.), w których stwierdzono [...] (wizyta w przychodni celem ustalenia dalszego leczenia, zaświadczenie wystawione przez poradnię [...] Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej), a w przypadku syna skarżącej załączone zostało tylko zwolnienie z przedszkola w dniach 3 listopada - 2 lutego 2009 r. bez określenia choroby, wystawione przez pediatrę z Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej. Daty wskazane w zaświadczeniach, w związku z rodzajem opisanych dolegliwości, nie wskazują na istnienie przeszkody uniemożliwiającej wniesienie przez M. B. odwołania w terminie, lecz na istnienie dolegliwości o charakterze przewlekłym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podzielany jest pogląd, iż pozostawanie pod stałą opieką poradni, czy opieka nad chorym dzieckiem bez uprawdopodobnienia, że powody te usprawiedliwiały sytuację, w której skarżąca z jednej strony była w stanie złożyć spóźnione odwołanie a jednocześnie nie mogła w tym samym dniu wysłać wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania nie są podstawą do przywrócenia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ponadto, iż z całą pewnością okolicznością usprawiedliwiającą nie może być nieznajomość prawa, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżąca została prawidłowo pouczona o trybie i terminie wniesienia odwołania (por. postanowienie NSA z 30 maja 2008 r., sygn. akt I FZ 529/07). Należy podkreślić, iż samo zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminu. Niekoniecznie bowiem musi ono wykluczać możność dokonania czynności procesowej przez stronę i nadania pisma na poczcie osobiście lub przez domownika (por. wyrok NSA z 4 listopada 1998 r., III SA 1243/97). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, naglą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyr. NSA z dnia 3 sierpnia 2001 r., I SA/Wr 676/99), powódź, pożar (tak B. Adamiak [w:] B. Adamiak, B. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2008, art. 58, teza nr 6, s. 344). Jednakże, jak już wskazano, przedmiotem skargi kasacyjnej był wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie oddalający skargę M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia wniosku do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego. Stwierdzenie, że prośba o przywrócenie terminu była spóźniona, uniemożliwia badanie merytorycznej zasadności tej prośby, co podniesione zostało już w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] czerwca 2009 r. Tym samym, Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, iż prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należało wnieść najpóźniej 26 listopada 2008 r. W związku z powyższym, stosownie do art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.