I OSK 398/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędziowie NSA Anna Łuczaj, Jerzy Solarski - spr., Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 1036/06 w sprawie ze skargi T. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2006r. sygn. akt II SA/Sz 1036/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (zwany dalej WSA lub Sądem I instancji) oddalił skargę T. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie (zwanego dalej SKO lub Kolegium) z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Burmistrz Miasta i Gminy T. pismem z dnia [...] grudnia 2003r. wypowiedział T. B. wysokość dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu położonego w T. przy ul. K., oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m- stanowiącego własność Gminy T.. Jednocześnie zaproponował nową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego tego gruntu w kwocie 4.488,00 zł. Wypowiedzenie zostało doręczone T. B. w trybie art. 44 kpa. Pismem z dnia 16 lutego 2006r. skierowanym do Kolegium T. B. wystąpił o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu jest nieuzasadniona. Do pisma dołączył wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia naprowadzając, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wskazał, że na rozprawie w dniu 9 lutego 2006r. przed Sądem Rejonowym w S. z powództwa Gminy T. doręczono mu dowód wysłania listem poleconym na adres jego zameldowania wypowiedzenie opłaty, dokonanego pismem z [...] grudnia 2003r. Tymczasem od 10 grudnia 2003r. do 15 stycznia 2004r. przebywał na Oddziale Wewnętrznym Samodzielnego Publicznego Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w S.. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku, powołując w podstawie prawnej art. 59 § 2 oraz art. 58 kpa w zw. z art. 79 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. W uzasadnieniu wskazało, że podanie o przywrócenie terminu zostało wniesione znacznie po upływie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu co oznacza, że nie został spełniony warunek określony w art. 58 kpa. Datą, od której należy liczyć siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu jest data uzyskania przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Jak wynika ze sprzeciwu datowanego 6.01.2006r. od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 28.11.2005r., wnioskodawca dowiedział się o wypowiedzeniu opłaty i nastąpiło to w dniu 23.12.2005r., tj. w momencie doręczenia odpisu pozwu wraz z załącznikami; pośród załączników było wypowiedzenie dokonane pismem z [...].12.2003r. Wobec tego termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu minął po upływie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, tj. od dnia dowiedzenia się o istnieniu wypowiedzenia i jego treści, a mianowicie w dniu 30 grudnia 2005r. Natomiast wniosek złożono dopiero w dniu 16 lutego 2006r. a więc już po upływie terminu z art. 58 § 2 kpa. W skardze na to postanowienie T. B. wniósł o jego zmianę poprzez uwzględnienie w całości wniosku z dnia 16 lutego 2006. Wskazał, że 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu powinien być liczony od dnia następnego po dniu 9 lutego 2006. tj. dnia, w którym doręczono mu odpis pisma procesowego Gminy T. z 24 stycznia 2006r. zawierający kopię dowodu wysłania przez Gminę T. wypowiedzenia opłaty z dnia [...] grudnia 2003r. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA skargę oddalił i cytując przepis art. 58 § 1 i 2 kpa wywiódł, że przy badaniu czy strona dochowała 7 dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu należy przede wszystkim ustalić, kiedy ustała przyczyna uniemożliwiająca dochowanie terminu do dopełnienia czynności procesowej. W rozpoznawanej sprawie było to uzyskanie przez wnioskodawcę informacji o treści rozstrzygnięcia. Z akt sprawy wynikało, że w dniu 23 grudnia 2005r. T. B. dowiedział się o piśmie Burmistrza z dnia [...] grudnia 2003r. Wtedy doręczono mu odpis pozwu o zapłatę w postępowaniu upominawczym z dnia 25 października 2005r. wraz z załącznikami, pośród których było pismo Burmistrza wypowiadające opłatę. Fakt ten został potwierdzony przez skarżącego w skierowanym do Sądu Rejonowego w S. sprzeciwie od nakazu zapłaty i wobec tego twierdzenia skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Nadto WSA stwierdził, że żaden z przepisów kpa, kodeksu postępowania cywilnego ani Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie uzależnia rozpoczęcia biegu terminu procesowego od daty zawiadomienia adresata o dacie doręczenia mu danego rozstrzygnięcia, lecz od dnia doręczenia orzeczenia. W skardze kasacyjnej od tego wyroku T. B. reprezentowany przez radcę prawnego powołując art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., zaskarżył wyrok w całości. Za podstawę zaskarżenia podniósł zarzut naruszenia przepisu art. 58 § 2 kpa poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w twierdzeniu, że w sprawie 7 dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że dokonana aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona, winien być liczony od dnia następnego po dniu 23 grudnia 2003r. tj. dnia, w którym doręczono skarżącemu odpis nakazu zapłaty z 28 listopada 2005r. w sprawie sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w S. wraz z odpisem pozwu i załączników, wśród których była m.in. kopia wypowiedzenia dotychczasowej wysokości opłaty z [...].12.2003r. Według skarżącego bieg 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie rozpoczął bieg dnia następnego po dniu 9 lutego 2006r. czyli w dniu, w którym skarżącemu doręczono na rozprawie odpis pisma procesowego Gminy T. z 24 stycznia 2006r. zawierającego wśród załączników kopię dowodu nadania na adres skarżącego wypowiedzenia dotychczasowej wysokości opłaty z [...] grudnia 2003r. Na tej podstawie sformułowany został wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu położonego w T. przy ul. K. stanowiącego działkę nr [...] o pow. [...] m- dokonana pismem Burmistrza Gminy T. z dnia [...] grudnia 2003r. jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, przy przyznaniu pełnomocnikowi kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Uzasadniając zarzuty i wnioski skargi kasacyjnej podniesiono, że zgodnie z art. 58 § 2 kpa datą, od której należy liczyć 7 dniowy termin jest data uzyskania przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. W rozpoznawanej sprawie za datę tą nie można uznać dnia 23 grudnia 2003r., ponieważ w tej dacie skarżący dowiedział się jedynie o tym, że pismo takie zostało sporządzone, natomiast dopiero w dniu 9 lutego 2006r. dowiedział się o fakcie wysłania tego pisma na jego adres. Zdaniem skarżącego WSA naruszył art. 58 § 2 kpa, bowiem w dniu 23 grudnia 2005r. skarżący nie miał świadomości uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ustalenie, iż aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu jest nieuzasadniona. Z chwilą powzięcia wiadomości o tym, że pismo z dnia [...] grudnia 2003r. zostało mu doręczone, zaktualizowała się przesłanka określona w art. 58 § 2 kpa pozwalająca na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Uznając, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny powołanych w skardze kasacyjnej podstaw. Stosownie do przepisu art. 176 P.p.s.a., skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Stwierdzić należy, że skarga kasacyjna wymagania powyższe spełnia z tym jednak zastrzeżeniem, że sformułowany w niej jako pierwszy wniosek "o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu położonego w T. przy ul. K. stanowiącego działkę nr [...] o pow. [...] m- dokonana pismem Burmistrza Gminy T. z dnia [...] grudnia 2003r. jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości" nawet przy usprawiedliwionym zarzucie nie mógł być uwzględniony. Wynika to z uprawnień Naczelnego Sądu Administracyjnego, który jest władny, po pierwsze - do oddalenia skargi kasacyjnej, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu (art.184 P.p.s.a.), po drugie, w razie uwzględnienia skargi - do uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości lub w części i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, a gdyby ten sąd nie mógł rozpoznać jej w innym składzie innemu sądowi (art.185 § 1 P.p.s.a.) i wreszcie po trzecie - w przypadku, jeśli nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny może uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę (art.188 P.p.s.a.). Zatem żaden ze wskazanych przepisów nie daje podstaw do wydania merytorycznego orzeczenia w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Jeśli chodzi o podstawy skargi kasacyjnej, to według przepisu art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na dwojakiego rodzaju podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej nie powołano wprost żadnej z wymienionych podstaw, a wskazano jedynie przepis art.58 § 2 kpa, którego naruszenia miał dopuścić się Sąd I instancji. Tak sformułowany zarzut nie mógł odnieść zamierzonego skutku, gdyż postępowanie przed sądem administracyjnym nie jest unormowane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz przepisami ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec tego prawidłowo skonstruowany zarzut winien wskazywać na naruszenie konkretnego przepisu tej ustawy (P.p.s.a.), w powiązaniu z przepisami proceduralnymi (np. kpa), przy czym podkreślić należy, że pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2006 r. sygn. I OSK 1072/2005, LexPolonica nr 1086748, z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. I OSK 676/2005, LexPolonica nr 1083933, czy też z dnia 11 marca 2005 r. sygn. FSK 1742/2004, LexPolonica nr 414245). Tymczasem w skardze kasacyjnej jako jedyny z ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, powołany został przepis art. 173 § 1 P.p.s.a. traktujący o prawie do wniesienia skargi kasacyjnej. Natomiast w ramach podstaw kasacyjnych (art.174 P.p.s.a.) podniesiony został wyłącznie zarzut naruszenia przepisu art. 58 § 2 kpa, bez nawiązania do jakiegokolwiek przepisu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem stwierdzić należy, że skoro przepisy kpa nie regulują postępowania sądowoadministracyjnego, to Sąd I instancji nie mógł naruszyć wskazanego skargą przepisu procedury administracyjnej. Ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, dlatego na mocy art. 184 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.