I OSK 4/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku D. B. o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 25 marca 2025 r. nr SKO.4111.74.2025 oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Osielsko z dnia 10 stycznia 2025 r. nr ŚR.5241.1748.3.2021 w sprawie ze skargi kasacyjnej D. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 września 2025 r. sygn. akt II SA/Bd 373/25 w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 25 marca 2025 r. nr SKO.4111.74.2025 w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 25 marca 2025 r. nr SKO.4111.74.2025 oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Osielsko z dnia 10 stycznia 2025 r. nr ŚR.5241.1748.3.2021. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 3 września 2025 r., sygn. akt II SA/Bd 373/25, oddalił skargę D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 25 marca 2025 r. nr SKO.4111.74.2025 w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył skarżący D. B., w której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 25 marca 2025 r. nr SKO.4111.74.2025 oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Osielsko z dnia 10 stycznia 2025 r. nr ŚR.5241.1748.3.2021. W uzasadnieniu wniosku wskazał jedynie, że wykonanie tych decyzji spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki finansowe i faktycznego dla skarżącego oraz jego dzieci. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W związku z ostatnim zdaniem cytowanego przepisu, dyspozycją art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte są również akty wydane w postępowaniu administracyjnym w pierwszej instancji. Należy jednak zwrócić uwagę, że warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jego wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ponadto twierdzenia te powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej wnioskującego. Natomiast nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. W niniejszej sprawie zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 25 marca 2025 r. nr SKO.4111.74.2025 oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Osielsko z dnia 10 stycznia 2025 r. nr ŚR.5241.1748.3.2021 zasadniczo nie został należycie uzasadniony, co uniemożliwiło Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie merytorycznej oceny ewentualnego zaistnienia przesłanek wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (tj. wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a.). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu nie może sprowadzać się wyłącznie do przytoczenia ustawowych przesłanek, ale wnioskodawca musi wskazać na konkretne okoliczności, które mogą prowadzić do ziszczenia się wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. skutków. Skarżący D. B. wskazał jedynie, że wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki finansowe i faktyczne, ale w żaden sposób nie wyjaśnił jakie to będą skutki i na czym będzie polegać ich nieodwracalność. Rolą sądu nie jest bowiem wyręczanie wnioskodawcy i poszukiwanie za niego okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością zastosowania ochrony tymczasowej. Skoro więc skarżący wniosku wstrzymanie zaskarżonej decyzji należycie nie uzasadnił, to nie może oczekiwać, że Sąd udzieli jemu ochrony tymczasowej. W ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej wniesionego na etapie postępowania kasacyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny nie bada prawidłowości wydania zaskarżonego wyroku w aspekcie jego zgodności z prawem w odniesieniu do zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej, lecz dokonuje oceny argumentów strony przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu w kontekście przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., których skarżący nie przedstawił. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.