I OSK 400/20
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-09-23
Skład orzekający: sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska, sędzia NSA Rafał Stasikowski, sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi zawodowemu skierowanemu do pełnienia służby wojskowej poza granicami państwa przysługuje dodatkowe wynagrodzenie za wykonywanie czynności wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe, w szczególności za pełnienie służby wewnętrznej na okręcie podczas postoju w porcie zagranicznym?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że dodatkowe wynagrodzenie za czynności wykraczające poza zwykłe obowiązki służbowe, w tym za pełnienie nieetatowych służb dyżurnych, przysługuje żołnierzowi zawodowemu wyłącznie za służbę na terytorium kraju. Przepisy regulujące należności pieniężne dla żołnierzy pełniących służbę poza granicami państwa, w tym rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 marca 2010 r., nie przewidują wypłaty takiego dodatku.Stan faktyczny
Bosman J.K. domagał się dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie służby wewnętrznej na okręcie Marynarki Wojennej podczas postoju w porcie zagranicznym. Organ odmówił przyznania należności, wskazując, że żołnierz pełnił służbę poza granicami państwa, a obowiązujące przepisy nie przewidują takiego dodatku w tym przypadku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną i zasądził od J. K. na rzecz Dowódcy 3. Flotylli Okrętów w G. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 września 2020 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 23 września 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 364/19 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dowódcy 3. Flotylli Okrętów w G. z dnia [..] marca 2019 r. nr [..] w przedmiocie wypłaty żołnierzowi zawodowemu dodatkowego wynagrodzenia 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od J. K. na rzecz Dowódcy 3. Flotylli Okrętów w G. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 19 października 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 364/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. K. na decyzję Dowódcy 3. Flotylli Okrętów w G. z dnia [..] marca 2019 r. w przedmiocie wypłaty żołnierzowi zawodowemu dodatkowego wynagrodzenia.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Bosman J.K. zwrócił się do Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [..] z wnioskiem o wypłacenie dodatkowego wynagrodzenia za okres od 1 stycznia 2014 r. wraz z odsetkami ustawowymi, z tytułu wykonywania czynności wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe w postaci pełnienia służby wewnętrznej na okręcie Marynarki Wojennej podczas postoju w porcie innym niż Port [..] G.
Dowódca 3. Flotylli Okrętów w G. decyzją z dnia [..] marca 2019 r. utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej o odmowie przyznania należności. Organ wskazał, że art. 24 ust. 1 i ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w brzmieniu obowiązującym na dzień skierowania odwołującego się do pełnienia służby wojskowej poza granicami państwa, przewidywał możliwość skierowania żołnierza zawodowego przez Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Organ ustalił, że służby na okręcie Marynarki Wojennej, które są podstawą roszczenia zainteresowanego o dodatkowe wynagrodzenie miały miejsce w czasie, kiedy pełnił on zawodową służbę wojskową poza granicami państwa, będąc skierowanym do wykonywania zadań na podstawie czterech rozkazów Szefa Sztabu Generalnego. Zgodnie z art. 102 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierzowi zawodowemu skierowanemu do pełnienia służby wojskowej tego rodzaju poza granicami państwa przysługiwało uposażenie zasadnicze ustalone z uwzględnieniem grupy uposażenia według stanowiska służbowego zajmowanego przed skierowaniem, natomiast w czasie wykonywania obowiązków służbowych poza granicami państwa przysługiwała należność zagraniczna i mogły być przyznane inne należności pieniężne, odpowiednio do warunków pełnienia zawodowej służby poza granicami państwa, określone w rozporządzeniu Ministra Obrony z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 1578). Takimi należnościami były, na przykład, określone w § 4 powyższego rozporządzenia, dodatki za udział w oczyszczaniu rejonu działania z materiałów wybuchowych, unieszkodliwianie takich materiałów, za udział w akcjach bojowych, za pełnienie służby w warunkach zagrożenia utraty zdrowia lub życia. Organ wskazał, że powołane rozporządzenie nie przewiduje wypłacania innych, poza wymienionymi w jego treści, świadczeń czy dodatków, w tym za czynności powierzone, wykraczające poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego (art. 73 ust. 1 pkt 7 i art. 88 ust. 2 ustawy z o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), a z uwagi na fakt, że rozporządzenie to zawiera przepisy szczególne, mają one pierwszeństwo zastosowania w przedmiotowej sprawie. Organ stwierdził, że § 30 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 marca 2015 r. nie ma charakteru "nadrzędnego" wobec dalszych (innych) regulacji prawnych, i nie może być odczytywany w oderwaniu od innych przepisów regulujących materię świadczeń należnych żołnierzowi zawodowemu. Na taką interpretację cytowanej normy wskazuje samo brzmienie ust. 2 w § 30, który to przepis ustanawia wyjątek od zasady sformułowanej w ust. 1 tego przepisu. Organ wskazał, że istnienie aktów prawnych, które zawierają specyficzny katalog należności przysługujących żołnierzom skierowanym do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa wyłącza przyjęcie założenia, że uprawnienie do dodatkowego wynagrodzenia, o którym w art. 88 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych może być wywodzone z przepisu § 30 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 marca 2015 r.
Powyższą decyzję J. K. (dalej skarżący) zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdyni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdyni skargę oddalił.
Sąd I instancji stwierdził, że żołnierze zawodowi otrzymują uposażenie i inne należności pieniężne określone w ustawie z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (dalej: ustawa). Art. 88 ust. 2 ustawy stanowi natomiast, że żołnierz zawodowy otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego przez niego stanowiska służbowego (ust. 2). Skarżący został wielokrotnie skierowany do wykonywania zadań za granicą na podstawie rozkazów Szefa Sztabu Generalnego. Świadczenia przysługujące żołnierzom skierowanym do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa reguluje norma art. 102 ustawy, zgodnie z którą żołnierzowi zawodowemu skierowanemu do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa przysługuje uposażenie zasadnicze ustalone z uwzględnieniem grupy uposażenia według stanowiska służbowego zajmowanego przed skierowaniem. Żołnierzowi temu, w czasie wykonywania zadań służbowych poza granicami państwa przysługuje należność zagraniczna (ust. 4). Żołnierzowi mogą być przyznane inne należności pieniężne, odpowiednio do warunków pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (ust. 6). W rozporządzeniu z dnia 10 marca 2015 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa unormowano m.in. warunki przyznawania świadczeń żołnierzom wyznaczonym lub skierowanym do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa oraz świadczeń przysługujących żołnierzom w związku z wyznaczeniem lub skierowaniem do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, nie unormowano natomiast kwestii wynagrodzeń. W § 30 rozporządzenia wskazano, że: 1. W czasie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa żołnierz zachowuje wszystkie uprawnienia i świadczenia, jakie przysługują na podstawie przepisów obowiązujących żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową w kraju, z uwzględnieniem zmian powstałych w tym czasie mających wpływ na te uprawnienia, 2. Żołnierzowi pełniącemu zawodową służbę wojskową poza granicami państwa nie przysługują świadczenia określone w art. 68 ust. 1 i 2 ustawy. Przepisy te dotyczą należnych żołnierzowi uprawnień i świadczeń, które nie mają charakteru uposażenia (wynagrodzenia). Natomiast z treści rozporządzenia Ministra Obrony z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa, wydanego na podstawie art. 102 ust. 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie wynika możliwość przyznania dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie nieetatowych całodobowych służb dyżurnych pełnionych poza granicami państwa. Wynagrodzenie takie przewiduje § 3 pkt 1b rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia. Rozporządzenie to określa wysokość oraz szczegółowe warunki i tryb wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia za czasowe pełnienie obowiązków służbowych oraz za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanych stanowisk służbowych, a także stawki i terminy jego wypłacania. W ocenie Sądu, przepis § 3 pkt 1b cytowanego rozporządzenia nie znajduje jednak zastosowania do ustalenia wynagrodzenia żołnierza w przypadku skierowania do służby za granicą. Świadczenia przysługujące żołnierzom wyznaczonym do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa określa bowiem w sposób szczególny przepis art. 102 oraz rozporządzenie wydane na podstawie ust. 10 tego przepisu. Na jego podstawie żołnierzowi przysługuje uposażenie zasadnicze ustalone z uwzględnieniem grupy uposażenia według stanowiska służbowego zajmowanego przed skierowaniem, należność zagraniczna i inne należności wskazane w rozporządzeniu w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie art. 88 ust. 2 i 3 w zw. z art. 24 ust. 8 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a także naruszenie § 3 ust. 1b w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia oraz § 30 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 marca 2015 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa przez niewłaściwą interpretację i błędne przyjęcie, że żołnierzowi pełniącemu nieetatową służbę dyżurną wewnętrzną w porcie znajdującym się poza granicami państwa nie przysługuje dodatek finansowy z tego tytułu.
Wniesiono o uchylenie wyroku w całości, uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że interpretacja art. 102 ust. 4 cyt. ustawy przedstawiona przez Sąd I instancji powoduje, że wynagrodzenie takiej samej wysokości osiągnie żołnierz zawodowy, który podczas pobytu w porcie zagranicznym nie pełnił żadnej pozaetatowej służby całodobowej, jak i żołnierz, który służby takie pełnił z maksymalną częstotliwością. Wykładnia taka otwiera pole do dyskryminacji osób zajmujących identyczne stanowiska, lecz de facto pełniących dodatkowe obowiązki, z większym zatem obciążeniem i w wyższym wymiarze godzin. Nie do przyjęcia jest sytuacja, w której żołnierzowi na terenie kraju za pełnienie obowiązków dodatkowych przysługuje należność finansowa, natomiast poza granicami państwa, lecz na terenie UE, obowiązki te są wykonywane bez dodatkowego wynagrodzenia. Zdaniem skarżącego, ustawodawca przesądził, że pojęcie "uprawnienia i świadczenia", o którym mowa w § 30 rozporządzenia z 10 marca 2015 r., zawiera w swoim zakresie "uposażenie i inne należności pieniężne", zatem dokonana przez Sąd I instancji wykładnia językowa jest błędna. Zasada zachowania przez żołnierza pełniącego zawodową służbę wojskową poza granicami kraju prawa do wszystkich uprawnień i świadczeń, jakie przysługują mu w kraju, ma zdaniem skarżącego charakter tak ustawowy, jak i uniwersalny.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę jedynie w granicach skargi kasacyjnej, chyba że zachodzą wymienione w § 2 tego przepisu przesłanki do stwierdzenia nieważności postępowania sądowego, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. W konsekwencji kontrola instancyjna orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego sprawowana jest w tej sprawie wyłącznie w takich ramach, które zakreślają podstawy kasacyjne.
Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione.
W kontekście zarzutów skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w zakresie dotyczącym zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego prawidłowa konstrukcja zarzutu opartego na podstawie kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. winna wskazywać na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z konkretnymi przepisami prawa materialnego, których naruszenie dawałoby podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku, a także wskazanie, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. Tego wymogu skarga kasacyjna nie spełnia, skarżący nie powiązał bowiem naruszenia przepisów prawa materialnego z naruszeniem przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Uwzględniając treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełnym składzie z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010 r., nr 1, poz. 1), w której Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał ją w zakresie wyznaczonym przez autora skargi kasacyjnej, mimo niedoskonałości jej treści.
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i wskazane w zaskarżonym wyroku rozporządzenia wykonawcze Ministra Obrony Narodowej wydane na podstawie zawartych w ustawie przepisów upoważniających określają rodzaje należności pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym pełniącym służbę na terytorium kraju i poza jego granicami, tryb ich przyznawania oraz ich wysokość. Zakresy adresatów mogących znaleźć w sprawie zastosowanie przepisów materialnoprawnych, które stanowią o danej kategorii należności pieniężnej, są tożsame – są nimi żołnierze zawodowi, jednak zakresy warunków zastosowania tych przepisów mogą być różne. Warunkami tymi są odpowiednio - pełnienie służby wojskowej na terytorium kraju albo poza jego granicami i w obydwu przypadkach specyficzne okoliczności towarzyszące pełnieniu tej służby. Ustawodawca w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych dokonał systemowego podziału kategorii należności pieniężnych przyznawanych żołnierzom zawodowym pełniącym służbę wojskową i w poszczególnych przepisach ustawy określił warunki, w jakich żołnierzowi przysługuje albo może przysługiwać konkretny rodzaj należności pieniężnej. Określony rodzaj tej należności może być przyznany żołnierzowi zawodowemu pełniącemu służbę wojskową tylko w przypadkach expressis verbis wyrażonych w przepisach ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Niedopuszczalne jest domniemywanie podstaw przyznania żołnierzowi danej kategorii należności pieniężnej w innych okolicznościach niż określone przepisem ustawy. Przykładowo, jeżeli przepis ustawy stwierdza, że dodatkowe wynagrodzenie przysługuje żołnierzowi, któremu przez okres co najmniej dwóch miesięcy dodatkowo powierzono czasowe pełnienie obowiązków służbowych w trybie określonym w art. 25 ust. 1, to wynagrodzenie to nie przysługuje żołnierzowi z tytułu pełnienia innych, dodatkowych obowiązków służbowych, za pełnienie których może przysługiwać mu inna należność pieniężna, o ile przepis ustawy tak stanowi. W tym kontekście wskazać należy, że w literaturze przedmiotu i w orzecznictwie ukształtował się zestaw dyrektyw określających zasady stosowania wykładni literalnej, rozszerzającej i zwężającej, do których należy m.in. zakaz wykładni rozszerzającej przepisów, których redakcja sugeruje, że powinny być rozumiane ściśle (por. L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Warszawa 2014, s. 193). W szczególności są to przepisy, z których wynika, że znajdują one zastosowanie tylko i wyłącznie w warunkach, o których przepis ten wyraźnie stanowi.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 88 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wskazać należy, że art. 88 ust. 1 cyt. ustawy stwierdza, że żołnierzowi zawodowemu, któremu przez okres co najmniej dwóch miesięcy dodatkowo powierzono czasowe pełnienie obowiązków służbowych w trybie określonym w art. 25 ust. 1 przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. Zgodnie z art. 88 ust. 2 tej ustawy żołnierz zawodowy otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie również za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego przez niego stanowiska służbowego. Wysokość oraz szczegółowe warunki i tryb wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia za czasowe pełnienie obowiązków służbowych oraz za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanych stanowisk służbowych określa wydane na podstawie art. 88 ust. 3 ustawy rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia.
Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że bezwzględną przesłanką przyznania dodatkowego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i w rozporządzeniu z 7 kwietnia 2004 r. jest wystąpienie powierzenia czasowego pełnienia obowiązków służbowych w trybie określonym w art. 25 ustawy z 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przy czym sytuacja taka musi się utrzymywać przez okres co najmniej dwóch miesięcy (wyr. NSA z 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1186/10, wszystkie powołane orzeczenia na: www.CBOSA). Zgodnie z art. 25 ust. 1 dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy jest wyznaczony na stanowisko służbowe może dodatkowo powierzyć żołnierzowi czasowe pełnienie obowiązków służbowych w tej jednostce na stanowisku nieobsadzonym lub obsadzonym, na którym wyznaczony żołnierz czasowo nie wykonuje zadań służbowych. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. cyt. wyr. NSA z 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1186/10) wynika również i to, że powierzenie żołnierzowi zawodowemu czasowego pełnienia dodatkowych obowiązków w trybie tego przepisu jest możliwe tylko na terenie kraju, na co wyraźnie wskazuje treść owego przepisu prawa. Czasowe bowiem pełnienie obowiązków służbowych może powierzyć dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy jest wyznaczony na stanowisko służbowe. Natomiast żołnierz zawodowy pozostaje cały czas wyznaczony na stanowisko służbowe w kraju, podczas gdy do służby poza granicami kraju jest tylko czasowo skierowany. Powyższe oznacza, że dodatkowe wynagrodzenie, w tym za pełnienie nieetatowych całodobowych służb wewnętrznych i garnizonowych, o którym mowa w § 3 pkt 1b rozporządzenia z 7 kwietnia 2004 r. i którego domaga się skarżący kasacyjnie, przysługuje żołnierzowi zawodowemu wyłącznie za służbę wojskową na terytorium kraju. Wbrew argumentacji skargi kasacyjnej, niedopuszczalna jest tym samym rozszerzająca wykładnia art. 88 ust. 2, zgodnie z którą skarżącemu miałoby przysługiwać dodatkowe wynagrodzenie w przypadkach, które nie wchodzą w zakres warunków zastosowania powyższych przepisów, a więc podczas służby wojskowej poza granicami kraju.
Z kolei, o ile chodzi o należności pieniężne przysługujące żołnierzowi zawodowemu skierowanemu do służby wojskowej poza granicami kraju, to art. 102 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi, że są nimi uposażenie zasadnicze, należność zagraniczna oraz w przypadkach określonych w ustawie jednorazowy zasiłek adaptacyjny i dodatek wojenny. Przepis ten wyczerpująco wymienia rodzaje świadczeń pieniężnych, jakie są przyznawane żołnierzowi skierowanemu do służby wojskowej poza granicami kraju. Zgodnie z art. 102 ust. 6 ustawy żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w ust. 1 i 2, mogą być natomiast przyznane również inne należności pieniężne, odpowiednio do warunków pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Na podstawie delegacji z art. 102 ust. 10 Minister Obrony Narodowej wydał w dniu 5 marca 2010 r. rozporządzenie, które określa wysokość oraz tryb przyznawania i wypłacania należności, o których mowa w ust. 3-5, rodzaje, wysokość, a także tryb przyznawania i wypłacania innych należności pieniężnych, o których mowa w ust. 6, przysługujących żołnierzom zawodowym wyznaczonym albo skierowanym do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Rozporządzenie to do innych należności pieniężnych, o których mowa w ust. 6 ustawy, zalicza należności pieniężne określone w przepisach dla zagranicznych podróży służbowych żołnierzy zawodowych oraz jednorazową należność pieniężną przeznaczoną na zakup indywidualnego sprzętu i wyposażenia wojskowego (w przypadku skierowania do wykonywania obowiązków służbowych w strefie działań wojennych). Nie przewiduje ono możliwości wypłacenia żołnierzowi skierowanemu do służby wojskowej poza granicami kraju żadnej należności pieniężnej z tytułu pełnienia nieetatowych całodobowych służb dyżurnych poza granicami państwa. Skoro art. 102 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i przepisy rozporządzenia z 5 marca 2010 r. nie przewidują żadnej należności pieniężnej, która przysługiwałaby żołnierzowi z tytułu pełnienia służb dyżurnych w portach poza granicami kraju, niedopuszczalna jest taka wykładnia tych przepisów, która prowadziłaby do podważenia wyników literalnej wykładni tych przepisów, a więc skutkowałaby przyznaniem skarżącemu należności pieniężnej w warunkach innych niż te, które ustawodawca przewidział dla wypłaty tej kategorii należności.
W szczególności należy podkreślić zatem, że w niniejszej sprawie nie mogło dojść do naruszenia § 30 rozporządzenia z 10 marca 2015 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, zgodnie z którym w czasie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa żołnierz zachowuje wszystkie uprawnienia i świadczenia, jakie przysługują na podstawie przepisów obowiązujących żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową w kraju, z uwzględnieniem zmian powstałych w tym czasie mających wpływ na te uprawnienia. Wobec skarżącego przepis ten nie znajduje zastosowania w takim znaczeniu, że nie przysługuje mu dodatkowe wynagrodzenie za pełnienie nieetatowych całodobowych służb w porcie położonym poza granicami kraju z uwagi na to, że uprawnienie do wypłaty tego dodatku nabywa wyłącznie żołnierz pełniący dyżury na terytorium kraju. Należy w związku z tym jeszcze raz podkreślić, że art. 102 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i rozporządzenie wykonawcze z 5 marca 2010 r. nie przewidują żadnego świadczenia pieniężnego, które przysługiwałoby skarżącemu skierowanemu do służby wojskowej poza granicami kraju z tytułu pełnienia pozaetatowych dyżurów w porcie.
Natomiast, ani organy, ani Sąd I instancji nie mogły naruszyć art. 24 ust. 8 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który to zarzut pojawił się w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej, skoro tego przepisu w ogóle nie stosowały. Jego wyłącznym adresatem jest bowiem Rada Ministrów. Zawiera on upoważnienie do wydania przez nią rozporządzenia określającego warunki przyznawania świadczeń żołnierzom wyznaczonym lub skierowanym do pełnienia służby poza granicami państwa oraz świadczeń przysługujących żołnierzom w związku z wyznaczeniem lub skierowaniem do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, mając na uwadze świadczenia przysługujące członkom rodzin żołnierzy przebywającym z nimi za granicą, z uwzględnieniem specyfiki wykonywanych zadań, zagrożeń dla zdrowia lub życia tych żołnierzy, a także istniejących w danym państwie warunków miejscowych, jak również zachowanie wszystkich uprawnień i świadczeń, jakie przysługują na podstawie przepisów obowiązujących wobec żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową w kraju, oraz uwzględniając powstałe w tym czasie zmiany mające wpływ na te uprawnienia, z wyjątkiem świadczeń określonych w art. 68 ust. 1 i 2.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło