I OSK 441/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-07-24
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Małgorzata Pocztarek, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może uchylić decyzję organu administracji publicznej na podstawie naruszenia przepisów postępowania, które nie mają wpływu na wynik sprawy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił skargę na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Sąd kasacyjny podkreślił, że przepisy takie jak art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. mają charakter wynikowy i nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, jeśli naruszenie przepisów postępowania nie miało wpływu na wynik sprawy. Ponadto, sąd wskazał, że art. 148 § 1 K.p.a. określa tryb i termin wniesienia podania o wznowienie postępowania i jest skierowany do strony, a nie do sądu, co oznacza, że sąd pierwszej instancji nie mógł go naruszyć.Stan faktyczny
A.S. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego jego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, powołując się na nowe dowody w postaci opinii sądowo-psychiatrycznych. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając wniosek za złożony z uchybieniem miesięcznego terminu od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.S. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej utrzymujące w mocy odmowę wznowienia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.S. od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędzia del. WSA Iwona Kosińska Protokolant asystent sędziego Joanna Zięba-Gula po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 568/13 w sprawie ze skargi A.S. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 maja 2013 r. nr [..] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 października 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 568/13, oddalił skargę A.S. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 maja 2013 r. nr [..]/Kadr w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia 15 maja 2013 r. nr [..]/Kadr, działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako Kpa), po rozpoznaniu zażalenia A.S. utrzymał w mocy postanowienie Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [..]/Pres z dnia 4 marca 2013 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [..]/Pers. Z dnia 25 listopada 2010 r. o zwolnieniu A.S. z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniu do rezerwy.
W uzasadnieniu postanowienia Minister Obrony Narodowej podał następujący stan faktyczny.
A.S. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym [..] w [..] (SP). Rozkazem personalnym Dowódcy Sił Powietrznych Nr [..] (pkt 64) z dnia 14 września 2010 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 listopada 2010 r. i przeniesiony do rezerwy wskutek nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie jednorazowo przez okres trzech dni roboczych. Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji, Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, decyzją Nr [..]/Pers. z dnia 25 listopada 2010 r. uchylił rozkaz personalny Nr [..] (pkt 64) z dnia 14 września 2010 r. w części dotyczącej daty zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień 31 grudnia 2010 r. W pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Decyzja Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia 25 listopada 2010 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 51/11 Sąd oddalił skargę.
Pismem z dnia 25 sierpnia 2012 r. A.S. na podstawie art. 147 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania w przedmiocie zwolnienia i przeniesienia do rezerwy, a w konsekwencji o uchylenie rozkazu personalnego Dowódcy Sił Powietrznych z dnia 14 września 2010 r. oraz ostatecznej decyzji Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia 25 listopada 2010 r. i przywrócenie go do służby. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne i dowody istniejące, a nieznane organowi w dniu wydania decyzji, w szczególności opinia sądowo – psychiatryczna z dnia 30 września 2010 r. oraz uzupełniająca opinia sądowo – psychiatryczna z dnia 19 października 2011 r., które zdaniem wnioskodawcy stanowiły podstawę umorzenia przez Wojskową Prokuraturę Garnizonową w [..]postępowania przeciwko niemu o czyn z art. [..]Kk. Z opinii tych, zdaniem wnioskodawcy, w sposób jednoznaczny wynika, że przyczyna nieobecności w jednostce wojskowej w okresie od 2 kwietnia do 16 maja 2010 r. była przez niego niezawiniona i stanowiła konsekwencję jego długotrwałej choroby [..], faktycznie uniemożliwiającej wykonywanie obowiązków służbowych.
Postanowieniem Nr [..]/Pers z dnia 4 marca 2013 r. Szef Sztabu Generalnego WP odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Szefa Sztabu Generalnego WP Nr [..]/Pers. z dnia 25 listopada 2010 r. uznając, że przedmiotowy wniosek został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 Kpa.
Po rozpoznaniu zażalenia A.S. Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [..]/Kadr z dnia 15 maja 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia 4 marca 2013 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że istotnym dla uznania, czy strona dochowała przewidzianego w art. 148 § 2 Kpa miesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa jest ustalenie daty, w jakiej dowiedziała się o tej przyczynie oraz czy wskazane przez nią przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania odnoszą się do nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które musiały istnieć w dniu wydania decyzji i nie mogły być znane organowi, który wydał decyzję. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska strony, która podniosła, że o nowych okolicznościach w sprawie tj. o opinii [..]z dnia 30 września 2010 r. i opinii uzupełniającej z dnia 19 października 2011 r. jej pełnomocnik dowiedział się w dniu 10 sierpnia 2012 r. tj. w dacie kiedy A.S. udzielił pełnomocnictwa adwokatowi Z.P. do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Podkreślił natomiast, że w następstwie umorzenia dochodzenia prowadzonego przez Wojskową Prokuraturę Garnizonową przeciwko skarżącemu do akt sprawy wpłynęło pełnomocnictwo z dnia 29 lutego 2012 r., w którym ustanowił on swoim obrońcą adwokata Z.P.. Zgodnie z informacją uzyskaną z Wojskowej Prokuratury Garnizonowej wyżej wymieniony adwokat zapoznał się z aktami sprawy w dniu 6 marca 2012 r. Z powyższego organ wywiódł, że najpóźniej w tej dacie zarówno skarżący jak i jego pełnomocnik posiadali wystarczającą wiedzę do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania.
Jednocześnie organ stwierdził, że pomijając uchybienie terminowi do złożenia wniosku, po dokonaniu analizy sprawy nie znalazł podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Wymienione przez stronę okoliczności istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej tj. 25 listopada 2010 r. Treść wskazywanej opinii [..]z dnia 30 września 2010 r. nie stanowiła w ocenie organu podstawy ani nawet prawdopodobieństwa wydania decyzji odmiennej treści. W opinii tej biegli nie stwierdzili u A.S. choroby [..]ani [..]w żadnym czasie. Tym samym w ocenie organu formułowane przez stronę zarzuty na poparcie tezy o ograniczonej – na skutek choroby [..]– zdolności do kierowania własnym postępowaniem są bezzasadne i nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia, że nieobecność w służbie była usprawiedliwiona.
W skardze na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 maja 2013 r. A.S. wniósł o jego uchylenie zarzucając rażące naruszenie:
- art. 147 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa poprzez utrzymanie postanowienia Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia 4 marca 2013 r. pomimo wyjścia na jaw nowych istotnych okoliczności faktycznych i dowodów nieznanych organowi w dniu wydania decyzji,
- art. 148 Kpa poprzez błędne przyjęcie, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania przyjmując, że dniem od którego należy liczyć ten termin jest dzień 18 marca 2011 r., kiedy to skarżący złożył oświadczenie o zapoznaniu się z opinią [..]z dnia 30 września 2010 r., nie uwzględniając ograniczenia poczytalności skarżącego związanej z chorobą [..], która dopiero w dniu 10 sierpnia 2012 r. pozwoliła pokierować mu swoim postępowaniem i ustanowić pełnomocnika w sprawie,
- art. 8 Kpa poprzez uznanie przez Szefa Sztabu Generalnego WP, że skoro sprawa zwolnienia ze służby skarżącego została zakończona wyrokiem sądu administracyjnego oddalającym skargę, to jest on niewłaściwy do rozpoznania niniejszej sprawy,
- art. 7 w zw. z art. 12 Kpa poprzez opieszałe i mało wnikliwe działanie skutkujące niepodjęciem stosownych kroków w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego o wznowienie postępowania,
- art. 82 Kc poprzez przyjęcie przez organy obu instancji, że skarżący podczas składania oświadczenia w dniu 18 marca 2011 r. o zapoznaniu się z opinią sądowo [..], a także do dnia 10 sierpnia 2012 r. tj. kiedy udzielił pełnomocnictwa adwokatowi był świadomy i mógł swobodnie podejmować decyzje i wyrażać swoją wolę.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Sąd I instancji uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, że zgodnie z treścią art. 148 § 1 Kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zatem w pierwszej kolejności organ właściwy do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania sprawdza, czy jest on dopuszczalny z przyczyn podmiotowych oraz przedmiotowych, a także, czy strona zachowała termin do jego wniesienia. Wystąpienie którejkolwiek z wymienionych wyżej przesłanek negatywnych skutkuje odmową wznowienia postępowania.
Natomiast stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 5 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest ustalenie początku biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Organy administracji publicznej obydwu instancji ustaliły bowiem, że dniem, od którego zaczął biec miesięczny termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, jest dzień 18 marca 2011 r. kiedy to skarżący zapoznał się z opinią [..]z dnia 30 września 2010 r. znajdującą się w aktach dochodzenia prowadzonego przeciwko niemu przez Wojskową Prokuraturę Garnizonową o czyn z art. [..]Kk. Ustalenia te zostały zakwestionowane przez A.S., który przyjął, że początkiem biegu terminu do wniesienia wniosku o wznowienie jest data 10 sierpnia 2012 r. tj. dzień ustanowienia w przedmiotowej sprawie pełnomocnika, gdyż wcześniej nie był on w stanie kierować swoim postępowaniem.
W ocenie Sądu I instancji, prawidłowej interpretacji stanu prawnego w kontekście sytuacji faktycznej dokonały organy orzekające w sprawie. Sąd podkreślił, że w art. 148 § 1 Kpa chodzi o dzień, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie o dzień, w którym strona dowiedziała się, że dana okoliczność może stanowić podstawę wznowienia. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu jako podstawy wznowienia postępowania nie ma wpływu na ocenę zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 Kpa (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2002 r. sygn. akt V SA 1460/2001; ONSA 2003/2 poz. 61).
O ewentualnej podstawie wznowienia postępowania skarżący, w ocenie Sądu I instancji, dowiedział się w dniu 18 marca 2011 r. kiedy to zapoznał się z opinią [..], co potwierdził pisemnym oświadczeniem z tej samej daty i czego nie kwestionuje. Słusznie w tej sytuacji organ uznał to oświadczenie skarżącego za wystarczający przejaw kształtowania stosunku prawnego, gdyż norma prawna wiąże z nim określone skutki prawne niezależnie od tego, czy działający zdawał sobie z tego sprawę. Gdyby nawet przyjąć, że skarżący ze względu na swój stan zdrowia pozostawał do dnia 10 sierpnia 2012 r. - którą to datę wskazuje jako początek biegu miesięcznego terminu na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania - w stanie ograniczonej zdolności do kierowania własnym postępowaniem, to i tak jego obrońca w sprawie o czyn z art. [..]Kk (ustanowiony następnie w dniu 10 sierpnia 2012 r. pełnomocnikiem w przedmiotowej sprawie) adwokat Z.P/. zapoznał się w dniu 6 marca 2012 r. z całością akt sprawy o sygn. [..]w tym z powoływaną opinią [..]. Zatem najpóźniej w tej dacie posiadał on wiedzę wystarczającą do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania dotyczącego zwolnienia skarżącego ze służby. Ustalenia powyższego, w zakresie posiadanej wiedzy nie zmienia okoliczność, że adwokat Z>p będący wcześniej obrońcą skarżącego, jego pełnomocnikiem w przedmiotowej sprawie został ustanowiony dopiero w dniu 10 sierpnia 2012 r., trudno byłoby bowiem przyjąć, że nie znał akt sprawy prowadzonej przez Wojskową Prokuraturę Garnizonową i nie posiadał wiedzy o sporządzonej opinii [..]. Ponadto Sąd wskazał, że z treści tej opinii, którą skarżący traktuje jako nowy dowód w sprawie istniejący w dniu wydania decyzji ostatecznej wynika, że stwierdzono u niego jedynie występowanie innego zakłócenia życia psychicznego w postaci zespołu [..]w chwili badania jak i w okresie inkryminowanym. Z dokumentu tego wynika również, że "tempore criminis żołnierz nie miał zniesionej ani znacznie ograniczonej zdolności do rozpoznania czynu i pokierowania postępowaniem". Brak też jest zdaniem Sądu dowodów wskazujących na to, by w dacie zapoznania się z powoływaną opinią [..]tj. 18 marca 2011 r. skarżący nie był zdolny pokierować własnym postępowaniem. Nie potwierdza tego w żaden sposób opinia uzupełniająca z dnia 19 października 2011 r., która za aktualne uznała wnioski zawarte w opinii z dnia 30 września 2010 r.
Zatem zarzut skargi naruszenia art. 148 Kpa Sąd I instancji uznał za chybiony. W ocenie Sądu I instancji, nie sposób również przypisać organom orzekającym w sprawie naruszenia art. 147 w zw. z art. 145 Kpa. Pierwszy z nich przewiduje, że wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. W przedmiotowej sprawie organy mimo stwierdzenia, że wniosek o wznowienie został złożony z uchybieniem terminu dokonały oceny pod względem ewentualnego wznowienia postępowania z urzędu mimo, że żaden przepis prawa nie zobowiązuje do wszczęcia postępowania o wznowienie w takiej sytuacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt II OSK 678/12 - dostępne w bazie orzeczeń pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Oceniły również istnienie przesłanek wymienionych w § 5 pkt 1 art. 145 Kpa i wyjaśniły, że wymaga on kumulatywnego ich spełnienia tj. nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, okoliczności te i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane.
Sąd I instancji podkreślił, że spełnienie warunku ujawnienia nowych okoliczności i dowodów należy odnieść do organu, a nie strony. Oznacza to, że organ nimi nie dysponował i nie były one mu znane. Nowe okoliczności przedstawiają zatem taki stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jej praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Sąd podzielił stanowisko organów, że skarżący nie miał ograniczonej zdolności do rozpoznawania swoich czynów i pokierowania własnym postępowaniem. Był w pełni poczytalny także przed dniem 10 sierpnia 2012 r., mógł więc sam pokierować własnym postępowaniem, ustanowić pełnomocnika, bądź osobiście złożyć wniosek o wznowienie postępowania. W związku z powyższym powoływana jako istotna nowa okoliczność w żaden sposób nie miałaby wpływu na odmienne rozstrzygnięcie od dotychczasowego w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby.
Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 7, art. 8 i art. 12 Kpa. Jeśli bowiem stanowisko organu w zakresie właściwości okazało się wadliwe, a organ skorygował swoje postępowanie to strona nie poniosła żadnych ujemnych skutków takiego działania i w żaden sposób jej one nie obciążały.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A.S., zaskarżając wyrok w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego tj.
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. poprzez wydanie przez Wojewódzki Sąd .Administracyjny orzeczenia oddalającego skargę w przedmiocie wznowienia postępowania na podstawie błędnie ustalonego przez organ administracji publicznej stanu faktycznego, który wydając decyzję odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego, uznał, że skarżący uchybił terminowi do złożenia podania nie biorąc pod uwagę jego długotrwałej choroby uniemożliwiającej swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 147 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. tj, błąd w ustaleniach faktycznych dokonanych przez organ administracji publicznej niedostrzeżony przez Sąd I instancji polegający na przyjęciu, iż nie wyszły na jaw nowe istotne dowody i okoliczności dające podstawę do wznowienia postępowania;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd I instancji, iż podczas procedowania organy administracji publicznej działają opieszałe i mało wnikliwe gromadząc tylko i wyłącznie materiał dowodowy korzystny dla organu z ukierunkowaniem na negatywne rozstrzygnięcie sprawy skarżącego.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji wydał orzeczenie oddalające skargę A.S. na podstawie błędnie ustalonego przez organ administracji publicznej stanu faktycznego. Organ podczas procedowania pominął istotny dla skarżącego fakt jego długiej i przewlekłej choroby przyjmując bezkrytycznie i dowolnie, iż jego choroba uniemożliwiająca mu swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli nie ma żadnego znaczenia i nie stanowi przesłanki do uznania, że skarżący dochował termin do złożenia podania o wznowienie postępowania, Sąd przyjmując ustalony stan faktyczny jednoczenie nie badając rzeczywistego wpływu choroby skarżącego na swobodę w składaniu oświadczeń woli dotyczącej zapoznania się z aktami sprawy karnej, w której znajdowały się opinie [..]przyjął, za trafną tezę organu, że A.S. był poczytalny w chwili składania oświadczenia, co w ocenie skarżącego jest błędem.
Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, nieuzasadnionym jest podtrzymanie przez Sąd stanowiska, że adwokat prowadzący sprawę karną skarżącego znając akta sprawy karnej i przedmiotowe opinie, z którymi zapoznał się dnia 6 marca 2012 r. miał wystarczającą możliwość do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania dotyczącego zwolnienia A.S. ze służby. Prowadzenie przedmiotowej sprawy karnej nie ma żadnego związku z sprawą administracyjną, co nie zostało dostrzeżone przez Sąd. Ponadto należy wskazać, że obrońca Adwokat Z.P. dnia 6 marca 2012 roku, co prawda zapoznał się z niniejszymi opiniami poprzez akta sprawy karnej [..], to po pierwsze nie znał sprawy administracyjnej skarżącego, a co więcej nie miał stosownego umocowania do podjęcia jakichkolwiek czynności w tym zakresie.
Ponadto nie będąc do tego uprawnionym, Sąd I instancji wydał rozstrzygnięcie za organ wskazując, że przedmiotowe opinie i tak nie dawałyby podstawy do wydania przez organ odmiennej decyzji. Tego typu osądów nie może wydawać Sąd, z uwagi na fakt, iż sprawa dotyczy wznowienia postępowania, a nie kwestii tego czy w oparciu o pewne stany faktyczne organ wydałby taką lub inną decyzje.
Skarżący kasacyjnie dodał, że mimo wnikliwej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie Sądu I instancji nie dostrzegł uchybień organu administracji publicznej w zakresie naruszenia art. 7 k.p.a. i 12 k.p.a. Sąd w swoim uzasadnieniu bardzo lakonicznie odniósł się do poniesionych przez skarżącego zarzutów skutkujących pominięciem istotnych kwest mających istotny wpływ na wynik postępowania. W pierwszej kolejności należy wskazać, że organy błędnie wskazały, że nie są uprawnione do wznowienia postępowania w sprawie po oddaleniu skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Takie zachowanie organu naraziło skarżącego na ewentualne koszty spowodowane oddaleniem podania o wznowienie gdyby je rzeczywiście złożył do WSA. Co więcej takie czynności mogą wskazywać na niechęć do merytorycznego i rzetelnego rozpoznania oraz uwzględnienia wniosku A.S.. Bez względu na powyższe gdyby organy działały wnikliwie i szybko to zamówiłyby całość akt postępowania karnego lub nawet ich kopie, co dawałoby gwarancję dokładnego i wnikliwego zbadania sprawy. Brak rzetelności spowodował, że nie dokonano niniejszej czynności, co spowodowało, że pominięto opinie [..], które były i jest nadal są nowym, ważnym dowodem mającym dla przedmiotowej sprawy istotne znaczenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku wyłącznie w zakresie wyznaczonym przez podstawy skargi kasacyjnej.
Analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że zdaniem jej autora zaskarżony wyrok został oparty na wadliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy. Sąd I instancji wadliwie bowiem ustalił, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz błędnie ustalił, że nie wyszły na jaw okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania.
Przede wszystkim trzeba wyjaśnić, że powołane w skardze kasacyjnej przepisy mające uzasadniać zarzut ustalenia w sposób wadliwy terminu w jakim skarżący dowiedział się o podstawie wznowienia – art. 145 §1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 148 § 1 K.p.a. nie pozwoliły na podważenie ustalonego stanu faktycznego. Pierwszy z nich stanowi normę uprawniającą sąd administracyjny do uchylenia zaskarżonych decyzji ( postanowień ) w przypadku stwierdzenia, że zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Przepis ten co do zasady nie stanowi samodzielnej podstawy kasacyjnej, gdyż do jego niewłaściwego zastosowania bądź niezastosowania może dojść tylko w skutek naruszenia przez sąd administracyjny innych przepisów P.p.s.a.
W wyroku z dnia 4 marca 2014r. II OSK 2387/12 LEX nr 1495275 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. ma charakter wynikowy i może znaleźć zastosowanie w przypadku stwierdzenia przez sąd pierwszej instancji naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Natomiast odmienna ocena dowodów i wyprowadzanie na jej podstawie własnych wniosków co do stanu faktycznego sprawy w skardze kasacyjnej, bez wskazania przepisów postępowania, których naruszenie stanowi uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie stanowi podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 174 i 176 P.p.s.a.
Przedstawiony wyżej pogląd dotyczy także pozostałych jednostek redakcyjnych art. 145 § 1 P.p.s.a ( por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2014r. II GSK 1994/13 LEX nr 1637126 ).
Drugi z przepisów art. 148 § 1 K.p.a. nie konwaliduje braku skargi kasacyjnej odnośnie wskazania właściwych przepisów w celu skutecznego zakwestionowania stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wymieniony przepis określa tryb i termin wniesienia podania o wznowienie postępowania. Przepis adresowany jest do strony postępowania, a nie do sądu, co oznacza, że Sąd I instancji nie mógł go naruszyć. Nadto poprzez powołanie wyłącznie zarzutu naruszenia art. 148 § 1 K.p.a. także niemożliwe jest zakwestionowanie stanu faktycznego sprawy, który stosownie do art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd ustala na podstawie akt sprawy.
Tak więc ani art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a., ani art. 148 § 1 K.p.a. nie mogły doprowadzić do podważenia przyjętego przez Sąd I instancji ustalenia co do daty powzięcia przez skarżącego wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania administracyjnego.
Nietrafny okazał się też zarzut naruszenia art. 145 § 1pkt. 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 147 i art. 145 § 1 pkt. 5 K.p.a. Co do pierwszego wymienionych przepisów pozostają aktualne uwagi dotyczące art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. Natomiast przepis art. 147K.p.a. ( określający podmioty którym przysługuje inicjatywa do wszczęcia postępowania ) oraz przepis art. 145 § 1 pkt. 5 K.p.a. ( określający jedną z podstaw wznowienia ), podobnie jak art. 148 § 1 K.p.a. same nie mogą doprowadzić do podważenia stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.
Należy przypomnieć, że sąd administracyjny orzeka w oparciu o stan faktyczny ustalony przez organ administracji publicznej, stosując obowiązujące go przepisy procedury zawarte w ustawie P.p.s.a. Jeżeli więc nieprawidłowo opiera swoje rozstrzygnięcie o wadliwie ustalony stan faktyczny to czyni to z naruszeniem określonych przepisów ustawy P.p.s.a., które powinny zostać uwzględnione w podstawach skargi kasacyjnej.
Nadto zaskarżone postanowienie o odmowie wznowienia postępowania zostało wydane w wyniku wniosku skarżącego wyłącznie z powodu uchybienia terminu do jego złożenia, co oznacza że inne podnoszone w skardze kasacyjnej okoliczności pozostają poza kontrolowaną sprawą.
W końcu nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut opieszałego działania organów w sprawie. Skarga kasacyjna nie służy bowiem zwalczaniu bezczynności, czy eliminowaniu innych nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnych.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło