II GSK 1994/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia del. WSA Lidia Ciechomska- Florek Protokolant asystent sędziego Milena Budna po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 3 czerwca 2013 r.; sygn. akt VI SA/Wa 90/13 w sprawie ze skargi L. C. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2012 r.; nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 3 czerwca 2013 r. po rozpoznaniu skargi L.C. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchylił zaskarżone postanowienie oraz stwierdził, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu. Z uzasadnienia Sądu pierwszej instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., działając na podstawie art. 109 ust. 3 ustawy o świadczeniach zwrócił się do P. OW NFZ z wnioskiem o rozstrzygniecie w drodze decyzji o obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Rozpoznając ww. wniosek, decyzją z dnia [..] lipca 2012 r. nr [...] Dyrektor P. OW NFZ stwierdził istnienie po stronie skarżącej obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od dnia 1 kwietnia 2001 r. do dnia 3 stycznia 2011 r. Od powyższej decyzji, w dniu [...] sierpnia 2012 r., skarżący wniósł odwołanie. Odwołanie zostało wniesione po terminie. Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W dniu [...] października 2012 r. pełnomocnik skarżącego przesłał do organu odwołanie od decyzji Dyrektora P. Oddziału Wojewódzkiego Funduszu Zdrowia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia oraz wnioskiem o zawieszenie postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego wskazał, iż powodem jednodniowego uchybienia terminu do wniesienia odwołania były problemy psychiczne skarżącego (tj. schizofrenia, na którą cierpi od kilkudziesięciu lat), które spowodowały, że w sposób nieprawidłowy zapamiętał datę doręczenia decyzji i taką też przekazał pełnomocnikowi. Do wniosku pełnomocnik załączył dokumenty potwierdzające brak winy umyślnej skarżącego, wskazując jednocześnie, iż schizofrenia wiąże się z zaburzeniami pamięci, zakłóceniami myślenia i spostrzegania, powoduje upośledzenie percepcji i zapamiętywania. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. W uzasadnieniu organ podniósł, że skarżący nie wykazał, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucił m.in. organowi brak odniesienia się do części zarzutów wskazywanych w odwołaniu oraz brak całościowego zbadania okoliczności sprawy i uwzględnienia przemawiających na korzyść strony dowodów zgłoszonych w postępowaniu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest zasadna. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. odmówił przywrócenia terminu, uznając, że dołączone do prośby dokumenty nie stanowią okoliczności usprawiedliwiającej uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu, wniosek organu jest co najmniej przedwczesny. Sąd podkreślił, że w analizowanym przepisie mowa jest o uprawdopodobnieniu, a nie udowodnieniu okoliczności, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Sąd orzekający w niniejszej sprawie, stoi na stanowisku, iż zdiagnozowana u skarżącego choroba psychiczna (schizofrenia) bez wątpienia może utrudniać lub wręcz uniemożliwiać stronie prawidłowe i terminowe prowadzenie spraw. Organ jednak nie podjął żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia tych okoliczności. Co prawda, stosowanie analizowanego przepisu nie stwarza konieczności przeprowadzania postępowania dowodowego sensu stricto w tym zakresie, lecz nie zwalnia organu z obowiązku podjęcia wszelkich działań, których celem, z uwagi na słuszny interes obywateli, będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy i podjęcie wszelkich działań, których efektem będzie potwierdzenie, przez osobę wnioskującą, wiarygodności okoliczności, na które powołała się, podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2006r. I OSK 1330/05, LEX 289259). Uchylenie się przez Prezesa narodowego Funduszu Zdrowia od należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy świadczy, zdaniem Sądu, o naruszeniu zasad procedury administracyjnej, określonych w art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: "k.p.a."). Uchybienia te mogły mieć z kolei istotny wpływ na wynik sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi L.C., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji orz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 p.u.s.a., poprzez uchylenie postanowienia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]. 2. w oparciu o niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym ustalenia wyroku w zakresie naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i błędne przyjęcie, że Prezes Funduszu uchylił się od nienależytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co zdaniem Sądu orzekającego skutkowało naruszeniem zasad procedury administracyjnej, określonej w tych przepisach, w stopniu mającym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 3. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), dalej jako "ustawa o świadczeniach", wbrew oczywistym faktom i zgromadzonemu w sprawie materiałowi dowodowemu, że zaskarżone postanowienie zostało wydane bez ustalenia w sposób właściwy stanu faktycznego sprawy z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co nastepuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że z przepisów art. 174 i art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, iż postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołane wniesioną skargą kasacyjną nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Sąd kasacyjny nie jest władny badać, czy Sąd pierwszej instancji naruszył inne jeszcze przepisy niż wskazane w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny ustosunkowując się do zarzutów w kolejności podanej w osnowie skargi kasacyjnej stwierdza, że nie zawierają one uzasadnionych podstaw. Przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 p.u.s.a., nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ pierwszy odnosi się do uprawnień orzeczniczych sądu administracyjnego, a drugi z nich, który mówi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, określa podstawową funkcję sądów administracyjnych i toczącego się przed nimi postępowania. Natomiast zarzut sformułowany w pkt 2 osnowy skargi kasacyjnej, tj. naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nie został powiązany z żadnym przepisem procedury sądowoadministracyjnej, co uniemożliwia Sądowi kasacyjnemu rozpoznanie zarzutu naruszenia prawa procesowego. Przedmiotem skargi kasacyjnej jest orzeczenie sądowe, a nie akt administracyjny, zatem również podstawa skargi powinna odnosić się do postępowania, które doprowadziło do wydania tego orzeczenia. Zarzut błędnej wykładni art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach również nie mógł odnieść oczekiwanego przez autora skargi kasacyjnej skutku, a to z tej przyczyny, że Sąd pierwszej instancji nie zajmował się wykładnią tego przepisu i wobec tego nie mógł go naruszyć. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.