I OSK 507/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie sędzia NSA Leszek Leszczyński sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. K., I. W., A. K., M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Po 664/10 w sprawie ze skargi P. K., I. W., A. K., M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Po 664/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę P. K., I. W., A. K. i M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] czerwca 2010 r., Nr [...] w przedmiocie zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości. Przedmiotowy wyrok podjęto w następujących okolicznościach sprawy. Pismem z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] Prezydent Miasta Ostrowa Wielkopolskiego zawiadomił P. K. i I. W. o wszczęciu postępowania dotyczącego wydzielenia terenu pod drogę publiczną przewidzianą w planie w zakresie działki nr [...], obręb [...] Ostrów Wielkopolski przy ul. [...]. Prezydent dwukrotnie wydawał w sprawie postanowienia, w których pozytywnie opiniował projekt podziału (postanowienie z dnia [...] maja 2009 r. i postanowienia z dnia [...] sierpnia 2009 r.), jednakże podlegały one uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu na skutek zażaleń P. K. i I. W. Prezydent Miasta Ostrowa Wielkopolskiego ponownie rozpatrując sprawę postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., na podstawie art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (w dacie wydania - Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.; powoływana dalej jako u.g.n.) zaopiniował pozytywnie wstępny projekt podziału działki nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu, po rozpatrzeniu zażaleń skarżących, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ostrowa Wielkopolskiego wskazując, że zgodnie z art. 93 ust. 1 u.g.n. podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Projektowana do podziału działka nr [...] leży na terenie, dla którego obowiązujący plan określa funkcję częściowo terenów mieszkalnictwa jednorodzinnego - symbol terenu "M6" "M8", a częściowo terenów tras i urządzeń komunikacyjnych - symbol "09D" "010D" i "011D". Podniesione w zażaleniu zarzuty były - zdaniem Kolegium - przedwczesne, bowiem zaskarżone postanowienie dotyczyło działki nr [...], a zatem nie przesądzało jeszcze o sposobie podziału sąsiednich nieruchomości i o przebiegu projektowanej ulicy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] czerwca 2010 r. złożyli P. K., I. W., M. K. i A. K. wnosząc o uchylenie postanowień obu instancji. W skardze zarzucono nie ustosunkowanie się przez Kolegium do § 4 ust. 2 pkt c obowiązującego planu miejscowego. Powołując się na ten zapis skarżący skierowali pod adresem organów zarzut, że nie zbadały możliwości innej propozycji podziału działki nr [...], która także zapewniałaby zgodność z obowiązującym planem miejscowym. Nie zgodzili się także ze stanowiskiem, iż proponowany podział działki nie przesądza o sposobie podziału sąsiednich nieruchomości, a co za tym idzie o przebiegu projektowanej ulicy. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu powołanym na wstępie wyrokiem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (w dacie orzekania: Dz. U z 2002 r., Nr 153, poz. 1270; powoływana dalej jako P.p.s.a.), oddalił skargę. W powołanym wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w rozważanej sprawie jest bezsporne, iż postępowanie zmierza do wyodrębnienia działek pod przewidzianą w planie miejscowym drogę publiczną, a to z kolei jest kwalifikowane jako cel publiczny (art. 6 pkt 1 u.g.n.). Mając to na względzie nie budzi wątpliwości, że zachodziły przesłanki do wszczęcia postępowania z urzędu, zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że okoliczności podniesione przez skarżących nie dają podstawy do kwestionowania zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 93 ust. 4 u.g.n. zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Opinię tę wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Oznacza to, że przy opiniowaniu projektu podziału organ musi przede wszystkim uwzględnić przeznaczenie terenu określone w planie miejscowym i z tego punktu widzenia ocenić, czy projekt realizuje to przeznaczenie, a także, czy służy temu przeznaczeniu. Postanowienia podejmowane w trybie art. 93 ust. 4 u.g.n. są częścią (etapem) postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości. W analizowanej sprawie proponowany projekt podziału jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego przyjętego uchwałą Rady Miejskiej Ostrowa Wielkopolskiego z dnia 27 kwietnia 2001 r., nr XXIV/435/2001. Na części działki nr [...], oznaczonej w projekcie jako działka nr [...], przewiduje się realizację drogi publicznej. Droga ta w dalszej części - przyjmując założenie, że będzie ona wyznaczana i budowana na całej szerokości pasa i w linii prostej w kierunku ulicy [...] - rzeczywiście przebiegać będzie w bliskości budynku na działce [...]. To jednak nie jest przesądzane w zaskarżonym postanowieniu. Opinia Prezydenta Miasta Ostrowa Wielkopolskiego dotyczy bowiem odcinka do wysokości narożnika działki [...], który nie determinuje bezwarunkowo dalszego przebiegu planowanej drogi. Sąd pierwsze instancji podkreślił też, że na etapie opiniowania podziału nie ogranicza się prawa własności, a organ administracyjny wypowiada się jedynie o tym, czy projektowany podział jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd nie może natomiast kwestionować podziału tylko dlatego, że propozycja podziału nie uwzględnia możliwych opcji odstąpienia od określonych w planie linii rozgraniczających (§ 4 ust. 2 pkt c planu), tym bardziej, gdy wyjątek pozwalający na to odstąpienie nie dotyczy bezpośrednio działki dzielonej. Skargę kasacyjną od przedmiotowego wyroku wnieśli skarżący zarzucając wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 93 ust. 1 i 2 u.g.n. oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że treść art. 93 ust. 2 u.g.n. wskazuje, że projektowany podział nieruchomości musi uwzględniać sposób użytkowania, przeznaczenie i możliwość zagospodarowania działek sąsiednich, w sytuacji kiedy wydzielana działka będzie stanowić część drogi publicznej. W przedmiotowej sprawie nie będzie istniała realna możliwość zagospodarowania działki nr [...], skoro nie będzie mogła być kontynuowana droga na działce nr [...]. Zdaniem skarżących należało skorzystać z możliwości określonej w § 4 ust. 2 pkt 3 planu miejscowego i dokonać przesunięcia przebiegu linii rozgraniczających. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. W skardze kasacyjnej zarzucono wyłącznie naruszenie prawa materialnego tj. art. 93 ust. 1 i 2 u.g.n., co oznacza iż nie są kwestionowane ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji, a zaakceptowane przez Sąd Wojewódzki. Treść art. 93 ust. 1 i 2 u.g.n. definiuje materialnoprawną przesłankę dopuszczalności geodezyjnego podziału nieruchomości – tj. zgodność projektu podziału z planem miejscowym. Przy tym zgodnie z art. 93 ust. 2 u.g.n. zgodność projektu podziału z planem dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. W świetle tak jednoznacznej treści tego przepisu, badanie możliwości zagospodarowania dotyczy tylko wydzielanych działek. Brak jest podstaw aby wymagać badania możliwości zagospodarowania nieruchomości sąsiednich. Sprawa administracyjna o podział nieruchomości jest ograniczona przestrzennie do dzielonej nieruchomości. Ocenie podlega tylko dopuszczalność podziału w świetle regulacji planu miejscowego, względnie w przypadku braku planu w świetle przesłanek określonych w art. 94 u.g.n. Ocena ta jest dokonywana w odniesieniu do dzielonej nieruchomości. Nie ma więc jakiegokolwiek znaczenia dla przedmiotowego podziału ewentualny przebieg drogi publicznej na sąsiednich nieruchomościach. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że treść planu miejscowego jednoznacznie określa przeznaczenie części działki nr [...] pod urządzenie drogi. Granice projektowanej do wydzielenia działki nr [...] pokrywają się z granicami terenu przeznaczonego pod realizację drogi publicznej. Przy tym organ nie miał obowiązku stosowania powołanego przez skarżących § 4 ust. 2 pkt 3 planu miejscowego, który ma charakter fakultatywny. Jak słusznie wskazano to w zaskarżonym wyroku, sprawa administracyjna o geodezyjny podział nieruchomości – na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 2 u.g.n. - nie rozstrzyga w ogóle o zakresie realizacji inwestycji publicznej, w tym przypadku drogi. Jest to tylko i wyłącznie wydzielenie terenu przeznaczonego w planie na cel publiczny. Przedstawiona argumentacja prowadzi do wniosku, że sprawa co do istoty została prawidłowo rozpatrzona, a dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu ocena prawidłowości zaskarżonego postanowienia w pełni odpowiada prawu. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 184 P.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.