I OSK 512/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. W., H. W. i H. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1677/06 odrzucającego skargę H. W., H. W. i H. W. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 grudnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1677/06 odrzucił skargę H. W., H. W. i H. W. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu wskazano, iż w dniu 21 września 2006 r. skarżący wnieśli skargę na decyzje Ministra Budownictwa z dnia [...] Nr [...] i Nr [...]. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydał dnia 17 października 2006 r. zarządzenie o rozdzieleniu - na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") – skargi na dwie odrębne: jako skargę na decyzję o Nr [...], która została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Wa 1677/06 oraz jako skargę na decyzję Nr [...], zarejestrowaną pod sygn. akt I SA/Wa 1678/06. O powyższym skarżący zostali poinformowani osobnymi pismami z dnia 19 października 2006 r., które zostały im skutecznie doręczone. Po czym, odrębnymi wezwaniami, tj. pod sygn. akt I SA/Wa 1677/06 i I SA/Wa 1678/06 zwrócono się do stron o usunięcie w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skarg, ich braków formalnych, przez nadesłanie 2 egzemplarzy odpisów skargi. Skarżący – w wykonaniu wezwań Sądu – złożyli jedno pismo procesowe, oznaczone sygn. akt I SA/Wa 1677/06 i I SA/Wa 1678/06. Do pisma dołączone były m.in. 2 egzemplarze skargi z dnia 18 września 2006 r. wraz z załącznikami. Sąd I instancji przyjął, że skarżący złożyli dwa odpisy skargi, czyli po jednym odpisie skargi do każdej sprawy, natomiast wzywani byli do złożenia po dwa odpisy skargi do każdej ze spraw, czyli razem do czterech odpisów skargi. Stąd, zdaniem Sądu I instancji, wobec niewykonania wezwania, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. H. W., H. W. i H. W. złożyli skargę kasacyjną od powyższego postanowienia zarzucając naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 47 § 1 P.p.s.a., poprzez przyjęcie, że niezbędne do nadania sprawie biegu jest złożenie dwóch odpisów skargi, podczas gdy wystarczającym było doręczenie ewentualnie jednego odpisu z uwagi na fakt, że odpis miał być przeznaczony wyłącznie dla organu, a w konsekwencji art. 49 § 1 powołanej ustawy poprzez wezwanie skarżących do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie dwóch odpisów skargi, zamiast ewentualnie jednego i art. 58 § 1 pkt 3 ustawy poprzez odrzucenie skargi wobec niedoręczenia przez skarżących wymaganej przez Sąd z naruszeniem art. 47 § 1 i art. 49 § 1 ustawy liczby odpisów skarg, a z ostrożności procesowej także art. 6 ustawy, poprzez niedostateczne pouczenie skarżących działających bez fachowego pełnomocnika o skutkach rozdzielenia wniesionej przez nich skargi, powodujące w konsekwencji dołączenie przez skarżących mniejszej liczby odpisów skargi niż żądał Sąd, co stanowiło podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano – poza rozwinięciem argumentacji przedstawionych zarzutów – iż skoro pismo skarżących z dnia 29 października 2006 r. skierowane było do spraw o dwóch sygnaturach, a do pisma załączone były dwa egzemplarze skargi, to dowolne jest przyjęcie przez Sąd, że braki formalne nie zostały usunięte w obydwóch sprawach. Równie dobrze można było przyjąć, że w jednej sprawie brak formalny został usunięty, a w drugiej - nawet w części nie, wobec czego tylko jedna z rozdzielonych skarg powinna zostać odrzucona, co uczyniłoby konsekwencje dla skarżących mniej dotkliwymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę. Wprawdzie – jak podkreślił Sąd I instancji – zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych, co częściowo miało miejsce w niniejszej sprawie. Bowiem skarżący, po zawiadomieniu o rozdzieleniu sprawy na dwie odrębne skargi zarejestrowane pod kolejnymi sygnaturami, wezwani zostali – zarządzeniem o sygn. akt I SA/Wa 1677/06 i I SA/Wa 1678/06 - do nadesłania dwóch odpisów każdej ze skargi, a nadesłali w sumie tylko dwa odpisy wraz z pismem przewodnim oznaczonym obydwiema sygnaturami. Jednakże – co podkreślono w skardze kasacyjnej – strony nie sprecyzowały, do której dokładnie ze spraw przesyłają odpisy skargi. Zatem przyjęcie przez Sąd, że odpisy te należy rozdzielić po jednym do każdej ze spraw, a przez to uznać, że nie usunięto, mimo wezwania braków formalnych ani w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1677/06, ani w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1678/06, było zbyt dowolne. Stąd za uzasadniony należy uznać zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie art. 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem, sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Zważywszy zatem, że w niniejszej sprawie strony przed sądem I instancji nie były reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, nie można uznać – w świetle powołanego art. 6 P.p.s.a. – że wystarczającym było poinformowanie skarżących "o rozdzieleniu ich pierwotnej skargi na dwie skargi, którym zostały nadane osobne sygnatury". Bowiem tak udzielona informacja – bez precyzyjnych wskazówek, co do dalszego postępowania – nie przedstawiała stronom, jakie są w rzeczywistości konsekwencje wspomnianego rozdzielenia, polegające przede wszystkim na tym, że postępowanie będzie się toczyło w dwóch odrębnych sprawach obejmujących osobne skargi na poszczególne decyzje. Zatem – zwłaszcza, że wezwanie do nadesłania odpisów skargi również nie precyzowało okoliczności rozdzielenia pierwotnej skargi – koniecznym było, po nadesłaniu przez skarżących pisma opatrzonego dwiema sygnaturami wraz z dwoma odpisami skargi, przede wszystkim wyjaśnienie przyczyn doręczenia im dwóch wezwań do uzupełnienia braków skargi, po czym ewentualnie zwrócenie się do skarżących o wskazanie, jakie braki, której skargi usuwali składając przedstawione powyżej pismo procesowe z odpisami skargi. Zważywszy zaś, że nie miało to miejsca zasadnym jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 6 P.p.s.a., co w konsekwencji doprowadziło do przedwczesnego zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 tej ustawy i odrzucenia obydwu skarg. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.