I OSK 646/09

Dnia 1 czerwca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2009 r., I SA/Wa 122/09, o odrzuceniu skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 3 lutego 2009 r., I SA/Wa 122/09, odrzucił skargę [...] S.A. z siedzibą w W. (dalej "Spółka") na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości i zwrócił skarżącej uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł. W motywach postanowienia Sąd podał, że w myśl art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej zwana "ustawa P.p.s.a.") sąd bez wezwania odrzuca pismo wniesione przez adwokata lub radcę prawnego, które nie jest należycie opłacone. Skarga Spółki została wniesiona w sprawie z zakresu nieruchomości wobec czego podlegała wpisowi stałemu w wysokości 200 zł, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm. - dalej zwane "rozporządzenie"). Od powyższej skargi, złożonej przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, uiszczono wpis w wysokości 100 zł. W związku z tym podlegała ona odrzuceniu bez wezwania do uiszczenia opłaty, zgodnie z art. 221 ustawy P.p.s.a. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia z dnia 3 lutego 2009 r. Spółka Akcyjna [...], reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie tego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz rażące naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na: -niewłaściwym zastosowaniu art. 221 ustawy P.p.s.a. mimo niespełnienia się przesłanek określonych w jego hipotezie, jako że wpis od skargi z dnia 19 grudnia 2008 r. został przez pełnomocnika należycie uiszczony, -naruszeniu § 2 ust.3 pkt 5 cyt. rozporządzenia polegające na jego błędnej wykładni przez uznanie, że rozciąga się on na wszystkie sprawy dotyczące nieruchomości, podczas, gdy § 1 pkt 1 rozporządzenia wyraźnie stanowi, że wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi do 10 000 złotych - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 złotych i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie § 2 ust.3 pkt 5 rozporządzenia choć nie została wyczerpana jego hipoteza, - naruszeniu § 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez jego pominięcie i niezastosowanie pomimo spełnienia się przesłanek wyczerpujących hipotezę tej normy. Spółka zarzuciła ponadto naruszenie art. 45 i 78 Konstytucji w związku z art. 221 ustawy P.p.s.a. oraz § 2 ust.3 pkt 5 oraz z § 1 pkt 1 rozporządzenia polegające na dokonaniu błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 221 ustawy P.p.s.a. oraz § 2 ust.3 pkt 5 rozporządzenia, które naruszyły prawo skarżącej do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez sąd oraz prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w I instancji wyrażonych w 45 i 78 Konstytucji RP. Zdaniem kasatora Sąd naruszył także art. 45 i 78 Konstytucji w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia, poprzez niezastosowanie § 1 pkt 1 rozporządzenia, tym samym pozbawiając Spółkę prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez sąd oraz prawa do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w I instancji wyrażonych w art. 45 i 78 Konstytucji RP. Nadto Sąd błędnie zinterpretował i niewłaściwie zastosował w/w przepisy ustawy i rozporządzenia ze szkodą dla skarżącej, choć inny przepis, tj. § 1 pkt 1 rozporządzenia mógł być również zastosowany w przedmiotowej sprawie. Interpretacja i stosowanie obowiązujących przepisów przez sądy winna być dokonana zgodnie z naczelnymi zasadami Konstytucji. W tym przypadku Sąd przeprowadził wykładnię i zastosował przepisy w sposób naruszający zasady wyrażone w art. 45 i 78 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 221 ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Przepis ten jest jasny w swej treści. Wynika z niego jednoznacznie, że jeśli skarga podlega opłacie stałej, to pełnomocnik strony skarżącej, będący adwokatem lub radcą prawnym, zobowiązany jest do uiszczenia należnej opłaty bez wezwania, w terminie przewidzianym do wniesienia skargi (por. postanowienia NSA z dnia 18 listopada 2008 r., I OSK 1346/08, z dnia 7 sierpnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1059 /08 niepubl.). Omawiana regulacja jest wyrazem zapatrywania ustawodawcy, iż radcowie prawni i adwokaci są profesjonalistami, a zatem znane są im zasady i wysokości opłat sądowych. Z tego względu usprawiedliwione jest nałożenie na osoby zawodowo świadczące pomoc prawną obowiązku uiszczenia stosownych należności sądowych bez wezwania sądu. Przedmiotowe rozwiązanie nie narusza prawa do sądu, a zatem przepis art.221 P.p.s.a., jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny, jest zgodny z art.45 ust.1 Konstytucji RP (wyrok z dnia 12 września 2006r sygn. akt SK 21/05 ). Przedmiotem skargi Spółki była decyzja Wojewody Mazowieckiego uchylająca decyzję organu I instancji i orzekająca o odmowie udzielenia zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości. Skarga dotyczyła więc aktu, którym kwestionowano zasadność czasowego zajęcia nieruchomości, nie zaś aktu dotyczącego należności pieniężnej, co mogłoby uzasadniać wniesienie wpisu stosunkowego w wysokości wynikającej z § 1 pkt 1 rozporządzenia. W tej sytuacji Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarga [...] S.A. podlegała wpisowi stałemu, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia, jak również zasadnie zastosował art. 221 ustawy P.p.s.a. Zarzuty naruszenia wskazanych przepisów nie zawierają zatem usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również naruszenia art. 45 i 78 Konstytucji. Zagwarantowane tymi przepisami uprawnienia nie zwalniają pełnomocnika strony od znajomości i przestrzegania obowiązujących przepisów. Skarżąca spółka miała możliwość zaskarżenia decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2008 do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz orzeczenia tego Sądu do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Aby kwestionowane rozstrzygnięcie organu administracji publicznej poddać merytorycznej kontroli sadowej, winna jednak zachować przepisy dotyczące trybu i terminu złożenia skargi, ale wymogów tych w pełni nie dopełniła. Art.78 zd.2 Konstytucji w sposób niebudzący wątpliwości stanowi, że tryb zaskarżania orzeczeń określa ustawa. Natomiast art.221 ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie stwierdza, że skargi nienależycie opłacone podlegają odrzuceniu. Z tych wszystkich względów skargę kasacyjną należało oddalić, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.