I OSK 657/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.Cz. i A.Dz. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1786/09 o odrzuceniu skargi M.Cz. i A.Dz. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości postanawia uchylić zaskarżone postanowienie M. C. i A. D. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia (...) sierpnia 2009 r., nr (...), w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Pismami z dnia 2 grudnia 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał M. C. i A. D. do nadesłania dwóch odpisów skargi w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania te zostały doręczone skarżącym w dniu 8 grudnia 2010 r. W wyznaczonym terminie skarżące nie uzupełniły w/w braków skargi. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 stycznia 2010 r., na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę odrzucił. M. C. i A. D. wniosły do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego postanowienia i zaskarżając je w całości zarzuciły naruszenie prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: a) naruszenie normy 47 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 80 k.p.a. oraz art. 3 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i błędnym przyjęciu, że złożona skarga obarczona jest brakiem formalnym polegającym na niezałączeniu dwóch odpisów skargi; b) naruszenie normy art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w związku z normami art. 49 § 1 P.p.s.a., art. 54 § 2 P.p.s.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 3 § 3 P.p.s.a. oraz w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez odrzucenie skargi, mimo naruszenia przepisów przez organ, tj. poprzez niezałączenie przez organ do akt przekazywanych do Sądu I instancji dwóch odpisów skargi. Powyższe doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia, że skarżące nie załączyły dwóch odpisów skargi i nie uzupełniły braku formalnego, którego w istocie nie było; c) naruszenie normy art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w związku z art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia dla doręczenia komu konieczne są dwa odpisy każdej ze skarg w celu nadania sprawie dalszego biegu. Wskazując na powyższą podstawę skargi kasacyjnej wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. W motywach skargi kasacyjnej podniesiono, iż skarżące wypełniły dyspozycję art. 47 § 1 P.p.s.a. dołączając do skargi jej odpisy. Natomiast brak tych odpisów jest skutkiem zaniechania organu, który przekazując akta Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu nie załączył kompletu dokumentów, czym naruszył przepis art. 54 § 2 P.p.s.a. W tej sytuacji, w ocenie autora skargi kasacyjnej, skarżące nie miały obowiązku wypełnienia wezwania Sądu w przedmiocie uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie jej dwóch odpisów. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano także, iż nieuwzględnienie przez Sąd I instancji załączonych odpisów oznacza, że Sąd błędnie ustalił stan faktyczny, co nie może obciążać skarżących. Ponadto, skarżące podniosły, iż niewykonanie wezwania w zakresie nadesłania określonej liczby odpisów skargi nie oznacza samo przez się, że skarga podlega odrzuceniu, bowiem o w/w braku formalnym skargi można mówić wówczas, gdy zachodzi konieczność doręczenia odpisu skargi pozostałym stronom i z tego względu skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu. Zatem Sąd przed odrzuceniem skargi z uwagi na brak odpowiedniej liczby odpisów powinien ocenić, czy w danej sprawie okoliczność taka zachodzi. Natomiast w zaskarżonym postanowieniu Sąd nie wyjaśnił, czy dołączenie przez skarżące odpisów skargi było niezbędne dla nadania sprawie prawidłowego biegu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. - zwanej dalszej części tego uzasadnienie ustawą procesową ) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 ustawy procesowej tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 57 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Do pisma należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom (art. 47 § 1 powołanej ustawy). Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, stosownie do art. 49 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przewodniczący wzywa stroną do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. W odniesieniu do skargi ustawa przewiduje skutek odrzucenia skargi, której braków formalnych strona nie uzupełniła (art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy). Podkreślenia jednak wymaga, iż w orzecznictwie administracyjnym przyjęto pogląd, że o braku formalnym skargi z powodu niedołączenia odpisu skargi można mówić wówczas, gdy strona składając skargę nie dołączyła odpowiedniej liczby odpisów skargi i z tego względu skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu. Zasadnicze znaczenie w przedmiotowej sprawie miało zatem ustalenie, czy odpisy skargi zostały dołączone do skargi oraz komu mają zostać one doręczone w celu nadania sprawie dalszego biegu. Oznacza to, że Sąd przed odrzuceniem skargi z uwagi na brak odpowiedniej liczby odpisów skargi powinien ocenić, kto jest stroną postępowania i czy brak odpisów skargi w liczbie określonej w wezwaniu uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie wyjaśnił kto jest uczestnikiem niniejszego postępowania w rozumieniu art. 33 § 1 P.p.s.a. oraz komu poza organem powinien być doręczony odpis skargi. W tej sytuacji zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy uznać za zasadny. Sąd pierwszej instancji powinien bowiem dokonać ustaleń odnośnie ilości odpisów skargi dołączonych do skargi oraz ocenić, czy skarżące należało wezwać do złożenia tych odpisów, ponieważ jest to konieczne do nadania sprawie prawidłowego biegu. Biorąc powyższe po uwagę, wobec braku w/w ustaleń Sądu I instancji, zarzut naruszenia art. 47 § 1 i art. 54 § 2 P.p.s.a, , należy uznać za przedwczesny. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 3 § 3 P.p.s.a. w powiązaniu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż jest on niezrozumiały. Przepis art. 3 § 3 P.p.s.a. stanowi, iż sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Określa on zatem właściwość rzeczową sądu, w sprawach skarg na akty i czynności administracji publicznej niewymienione w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a przewidziane w ustawach szczególnych. Zatem w niniejszej sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest decyzja administracyjna, a więc akt przewidziany w art. 3 § pkt 1 P.p.s.a., pkt 3 w/w przepisu nie ma zastosowania. Niezależnie od powyższego należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, w myśl którego za brak istotny nie może zostać uznany brak odpisów, ponieważ Sąd jest władny wykonać dodatkowe kopie we własnym zakresie, a tym samym nadać prawidłowy bieg złożonemu pismu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2009 r. sygn. akt I OZ 935/09, z dnia 7 sierpnia 2009 r. sygn. akt I OZ 768/09, z dnia 22 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 732/09, niepubl., z dnia 9 grudnia 2009 r. sygn. akt II GSK 1013/09). Za powyższym przemawiają względy ekonomii procesowej, wynikające z jednej z naczelnych zasad postępowania sądowoadministracyjnego tj. zasady ekonomii procesowej, uzasadniającej wykonanie brakujących odpisów skargi przez Sąd I instancji i obciążenie skarżących stosowną opłatą kancelaryjną, zamiast stosowania nadmiernego rygoryzmu w postaci odrzucenia skargi z tej przyczyny. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , orzekł jak w postanowieniu.