I OSK 738/05

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2006-01-18

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Janina Antosiewicz, Leszek Włoskiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wprowadzenie przełożonego w błąd poprzez przedstawienie rachunku za usługi, z których tylko część była wykonana na potrzeby postępowania przygotowawczego, stanowi przewinienie dyscyplinarne w rozumieniu art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji, jeśli skarżący nie został uznany za winnego nieprawidłowego wykonania czynności służbowych, a jedynie za niezachowanie wymaganej ostrożności?
Ratio decidendi
Wprowadzenie przełożonego w błąd, o którym mowa w art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji, wymaga, aby sprawca wiedział lub mógł przewidzieć, że przedstawiony rachunek obejmuje usługi niezwiązane z postępowaniem przygotowawczym, a tym samym, że wadliwie wykonał obowiązek sprawdzenia rachunku. Skoro skarżący nie został uznany za winnego nieprawidłowego wykonania czynności służbowych, a jedynie za niezachowanie ostrożności, jego działanie nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego w rozumieniu tego przepisu, ponieważ nie można jednoznacznie przypisać mu winy w powstaniu szkody.
Stan faktyczny
Policjant M. M. został obwiniony o nieterminowe i niedokładne wykonywanie czynności służbowych oraz wprowadzenie w błąd przełożonego co do wykonanych usług przez firmę "H.", potwierdzając, że Policja jest płatnikiem za całość usług, podczas gdy tylko część była wykonana na potrzeby postępowania. Organ pierwszej instancji uniewinnił policjanta od zarzutu nieprawidłowego wykonania czynności, ale uznał za winnego wprowadzenia w błąd przełożonego, odstępując od ukarania. Organ odwoławczy utrzymał orzeczenie organu pierwszej instancji w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę policjanta. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i orzeczenie organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia [...] Nr [...] w zaskarżonej części.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędziowie NSA Janina Antosiewicz, Leszek Włoskiewicz (spr.), Protokolant Anna Harwas, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 31 marca 2005r. sygn. akt III SA/Lu 119/05 w sprawie ze skargi M. M. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przewinienia dyscyplinarnego uchyla zaskarżony wyrok i orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia [...] Nr [...] w zaskarżonej części. Policjant M. M. został obwiniony o to, że w okresie od 20 stycznia do 20 maja 2004 r. w [...], nie realizował w spoób terminowy dokładny i staranny, czynnosci służbowych w zakresie nadzoru postępowania przygotowawczego [...], ponadto wprowadził w błąd Komendanta Komisariatu [...] Policji w [...], co do wykonanych na potrzeby tego postępowania usług przez firmę "H." - potwierdzając, że za całość usług płatnikiem jest Policja, podczas gdy usługi tylko w części były wykonane na potrzeby postępowania – tj. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.). Komendant Miejski Policji w [...], orzeczeniem z dnia [...] [...], uniewinnił M. M. od zarzutu nirprawidłowego wykonania czynności służbowych, natomiast uznał za winnego popełnienia przewinienia, polegającego na wprowadzeniu w błąd przełozonego jednak przyjął, że nastapiło to na skutek niezachowania należytej ostrożności i dlatego odstąpił od ukarania, Komendant Wojewodzki Policji w Lublinie zaś, orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji, natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie , wyrokiem z dnia 31 marca 2005 r. III SA/Lu 119/05, odalił skargę M. M. na orzeczenie odwoławcze, wniesioną w części dotyczącej utrzymania w mocy orzeczenia organu pierwszej instancji w zakresie uznania skarżacego za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Sąd podzielił stanowisko organów obydwu instancji, że skarżacy – potwierdzając fakturę za wykonanie usługi, bez należytej weryfikacji okresów i podmiotów zobowiązanych do zapłaty – wprowadził w błąd przełożonego i spowodował szkodę polegającą na obciążeniu Skarbu Państwa zawyżonymi kosztami postępowania przygotowawczego. Występując ze skargą kasacyjną M. M. - wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania – jako jej podstawy przytoczył: 1. "Naruszenie prawa materialnego, tj. art. art. 132 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 132a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji przez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że zachowanie skarżącego M. M. wyczerpało dyspozycje normy wskazanego przepisu, podczas gdy całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie wskazuje, iż M. M. jako prowadzący postępowanie, przedkładając fakturę VAT z naniesioną przez siebie adnotacją do podpisu Komendandowi Komisariatu [...] Policji w [...], uczynił to zgodnie ze znanym mu wówczas stanem faktycznym, a wynikjającym z zebranego przez niego materiału w postepowaniu przygotowawczym, jak i dostępnych mu akt kontrolnych sprawy, a przy opisie faktury zachował należytą staranność i rzetelność. 2. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7. art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a., poprzez przede wszystkim nierozważenie i nierozpatrzenie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego – w tym m.in. : załącznika do sprawozdania z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, dotyczącego szkody z dnia 24 grudnia 2004 r., stanowiącego o dwóch okolicznościach dla niniejszej sprawy o kluczowym znaczeniu, popierwsze, iż pismo dotyczące zlecania usług holowania pojazdów z dnia 25 września 2003 r. k. nr 44 i 44a nie jest znane funkcjonariuszom Komisariatu [...] Policji oraz po drugie, iż pisma dotyczące problematyki zatrzymywanych pojazdów, znajdowały się w segregatorach na dyżurce Komisariatu [...] Policji - brak jest kart zapoznawania się policjantów z pismami, należy więc przyjąć, że ich nie zapoznawano oraz załącznika do sprawozdania z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, dotyczącego szkody z dnia 24 grudnia 2004 r. z którego wynika, iż z uwagi na fakt, iż nie można jednoznacznie ustalić zawinienia sierż. M. M. w powstaniu szkody, uznać należy, iż nie przyczynił się on do jej powstania, a nadto niewzięciu pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy, zwłaszcza faktu, że czynności prowadzonego przez siebie postępowania w przedmiocie sfałszowania numerów nadwozia, skarżący M. M. dokonywał w sposób terminowy, dokładny i staranny, a jakiekolwiek uchybienia w tym zakresie powstały nie z jego winy ". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, tak jak w jej podstawach, wywodzono przede wszystkim, że skarżący działał według swojej najlepszej wiedzy wynikającej z zebranego przez niego materiału i dostępnych mu akt kontrolnych postępowania przygotowawczego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wprawdzie dugi zarzut skargi kasacyjnej nie jest trafny – gdyż przepisami postępowania, o jakich mowa w art.174 pkt 2 Prawa o postepowaniu pred sądami administracyjnymi, są wyłącznie przepisy tej ustawy, a nie przepisy kodeksu postępowania administarcyjnego, które znajdują zastosowanie w postępowaniu przed organami administracji i mogą stanowić podstawą skargi tylko na orzeczenia tych organów – jednak skarga ma usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, przytoczoną w zarzucie pierwszym. Policjant odpowiada dyscyplinarnie za naruszenie dyscypliny służbowej, polegające na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków służbowych (art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o Policji), jak zaś stanowi art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji, naruszeniem dyscypliny słuzbowej jest wprowadzednie w błąd przełożonego, jeżeli spowodowało szkodę służbie. Właśnie tak zakwalifikowano działanie skarżącego, polegające na przedstawieniu przełożonemu rachunku za usługi, z których tylko część była wykonana na potrzeby postepowania przygotowawczego i obciążała Policję. Zarazem skarżącemu nie przypisano zakresu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, lecz tylko niezachowanie wymaganej ostrożności uznając, że możliwość popełnienia przewinienia mógł i powinien przewidzieć (art. 132a pkt 2 ustawy o Policji). Natomiast jeżeli przedstawiając rachunek, skarżący mógł i powinien przewidzieć, że wprowadza w błąd przełożonego, to tylko wówczas, kiedy zarazem wiedział lub mógł i powinien przewidzić, że rachunek obejmuje również usługi niezwiązane z postępowaniem przygotowawczym, zatem wyłącznie wówczas, kiedy wiedział lub mógł i powinien przewidzieć, że najpierw wadliwie wykonał obowiązek sprawdzenia rachunku. Jednak skarżącego nie uznano za winnego wykonana czynności służbowych w sposób nieprawidłowy (art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji), a wprowadzenie w błąd przełożonego nie polegało na samym przedstawieniu rachunku, tylko na przedstawieniu rachunku nienależycie sprawdzonego, stąd – w świetle art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o policji oraz w okolicznościach tej sprawy – nie znajduje uzasadnienia prawnego stanowisko, aby działanie skarżacego stanowiło nauszenie dyscypliny służbowej w rozumieniu powołanego przepisu. Wobec powyższego, orzeczono jak w sentencji, na mocy art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło