I OSK 851/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 141/08 o odrzuceniu skargi i zwrocie wpisu sądowego w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w K. na pismo - czynność Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania ulgi w spłacie czynszu z tytułu umowy dzierżawy nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 20.03.2008 r., syn. Akt II SA/Gl 141/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę [...] Sp. z o.o. w K. oraz zwrócił na rzecz skarżącej Spółki wpis sądowy. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż w piśmie z dnia 18.12.2007 r. pełnomocnik Spółki wniósł za pośrednictwem Wojewody Ś. skargę na czynność - pismo tegoż organu z dnia [...] nr [...], stanowiące odpowiedź na wniosek Spółki z dnia [...] o rozłożenie na raty spłaty należności czynszowych i odmawiające skarżącej przyznania ulgi w spłacie raty czynszu z tytułu zawartej w dniu [...] umowy dzierżawy nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa. Rozpoznając wniesioną skargę Sąd stwierdził, iż jest ona niedopuszczalna wobec braku kognicji sądów administracyjnych. Przedmiotowa sprawa - zdaniem Sądu - nie należy do żadnej z kategorii spraw wymienionych w art. 3 - 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Zaskarżone pismo nie stanowi ani aktu ani czynności z zakresu administracji publicznej, a jest jedynie przejawem działania organu administracji jako czynności w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Sąd podkreślił, iż spór w niniejszej sprawie dotyczy należności pieniężnych powstałych w wyniku zawartej uprzednio umowy cywilnoprawnej, uregulowanej w art. 693 - 709 kodeksu cywilnego. Wskazano przy tym, iż w § 11 umowy strony przewidziały właściwość rozpoznania ewentualnych sporów przez sądy powszechne, a w § 14 zastosowanie przepisów kodeksu cywilnego w sprawach nią nieuregulowanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając, iż przedmiot sprawy nie mieści się we właściwości sądów administracyjnych, odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 58 § 3 P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosły [...] Sp. z o.o. w K., reprezentowane przez adwokata, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach wskazanych w art. 174 P.p.s.a., a zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 56 kodeksu cywilnego poprzez przyjęcie, iż odmowa Wojewody Ś. rozłożenia na raty czynszu dzierżawnego z uwagi na brak podstawy prawnej jest czynnością w rozumieniu prawa cywilnego, 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. poprzez uznanie, iż zaskarżona czynność Wojewody nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej, 3. naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i odrzucenie skargi, mimo iż zaskarżona czynność była czynnością z zakresu administracji publicznej, 4. naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 184 Konstytucji w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. poprzez odmowę rozpatrzenia sprawy mimo, iż należy ona do właściwości sądów administracyjnych, a przez to pozbawienie strony prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a zakres spraw w jakich kontrola ta się odbywa wskazany został w art. 3 § 2 i 3, art. 4 i art. 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, iż czynność Wojewody Ś., polegająca na odmowie rozłożenia na raty należności z tytułu czynszu dzierżawnego za pierwszy kwartał 2007 r., która to należność wynikała z umowy dzierżawy nieruchomości należącej do Skarbu Państwa, nie mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić. Trzeba bowiem zauważyć, co podkreślił również Sąd I instancji, iż należność z tytułu czynszu, której skarżąca Spółka domagała się rozłożenia na raty, wynika z umowy cywilnoprawnej, zawartej między Skarbem Państwa a spółką [...] Sp. z o.o. w K. Zatem wszelkie wynikające z tytułu tej umowy spory, również te obejmujące żądanie obniżenia, umorzenia lub rozłożenia na raty należności z tytułu czynszu, winny być rozwiązywane na gruncie prawa cywilnego, a do ich rozstrzygnięcia właściwe będą sądy powszechne. Takie twierdzenie znajduje dodatkowe oparcie w treści samej umowy, która przewiduje w iż w § 11 właściwość sądów powszechnych dla rozpoznania ewentualnych sporów, a w § 14 zastosowanie przepisów kodeksu cywilnego w sprawach umową nieuregulowanych. Słusznym było także stwierdzenie Sądu, iż kwestia odmowy przyznania ulgi w spłacie czynszu wynikającego z umowy dzierżawy miała charakter cywilnoprawny i dążyła w istocie do zmiany stosunku zobowiązaniowego. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, iż przedmiotowa sprawa nie leży w kompetencji sądów administracyjnych, a postanowienie o odrzuceniu skargi wydane zostało zgodnie z prawem. Mając na uwadze powyższe i uznając zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.