I OSK 860/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Jolanta Górska Protokolant st. inspektor sądowy T. Z. po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. K. i M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 66/16 w sprawie ze skargi D. K. i M. K. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 27 października 2016 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. K. i M. K. solidarnie na rzecz Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 66/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. K. i M. K. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 27 października 2015 r., znak ..., w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia. W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik D. K. i M. K. zarzucił naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.: - art. 3 ust. 1 i 2 w zw. z art. 2 lit. j oraz art. 1 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów (Dz.U. UE L 46 z 17 lutego 2004 r.), polegające na uznaniu zarówno przez organ jak i Sąd, że jeden ze skarżących stawił się z nieprawidłowym bagażem podręcznym i w konsekwencji uznaniu, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania przepisów rozporządzenia WE - w sytuacji gdy to żaden ze skarżących nie posiadał nieprawidłowego bagażu, a nawet gdyby przyznać, że jeden z nich posiadał nieprawidłowy bagaż (czemu skarżący konsekwentnie przeczą), - art. 4 ust. 1 i 3 w zw. z art. 7, art. 8 i art. 9 powołanego rozporządzenia WE polegające na uznaniu, że brak było podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie procedury wynikającej z tych przepisów w sytuacji, gdy przewoźnik mógł przewidywać, że może wystąpić konieczność odmowy przyjęcia na pokład, oraz na uznaniu, że przewoźnik nie miał obowiązku wypłaty odszkodowania zgodnie z postanowieniami rozporządzenia WE. W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) - dalej ppsa, polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd naruszenia przez organ art. 7, art. 12, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 oraz art. 80 kpa przez: - niezebranie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, skutkujące niewyjaśnieniem całokształtu okoliczności stanu faktycznego w sprawie, - naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów bezpodstawnie odmawiając mocy dowodowej i wiarygodności wskazywanym przez skarżących dowodom mającym znaczenie dla sprawy i danie wiary wyjaśnieniom przewoźnika, podczas gdy to wyjaśnienia przewoźnika są zmienne, rozbieżne i niewiarygodne, - pominięcie przy ocenie legalności działań podjętych przez organ faktu, iż na skutek opieszałego i niestarannego prowadzenia postępowania utracono bezpowrotnie środki dowodowe mające podstawowe znaczenie w sprawie, - art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 ppsa w zw. z art. 10 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 11 kpa, przez brak zważenia przez Sąd zarzutów oraz treści skargi, a w konsekwencji niesłusznie oddalając skargę w sytuacji, gdy: - w aktach sprawy nie ma żadnych dowodów, które uzasadniałyby odmowę przyjęcia na pokład M. K., co skarżący podnosili już w skardze, a co Sąd całkowicie pominął, - organ uniemożliwił skarżącym wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego przed zakończeniem postępowania administracyjnego, - uzasadnienie decyzji organu nie wyjaśniało przyczyn rozstrzygnięcia, w szczególności nie zawierało podstaw odmowy wiarygodności wyjaśnień skarżących, - organ niesłusznie stwierdził brak naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego i utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 3 lipca 2013 r., - art. 153 w zw. z art. 134 § 1 ppsa, przez pominięcie, że w wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r. Sąd zobowiązał organ do wyjaśnienia kwestii przeciwnych twierdzeń stron postępowania, tj. wskazywania przez przewoźnika, że skarżący stawili się do odprawy po czasie i wskazywania przez skarżących, że stawili się o czasie, podczas gdy w toku ponownie przeprowadzonego postępowania przewoźnik uznał, że skarżący stawili się o czasie (a podał już inną podstawę odmowy wpuszczenia na pokład). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczono argumentację mającą przemawiać za jej uwzględnieniem. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ skarżący kasacyjnie nie wyjaśnili na czym polegała błędna wykładnia tych przepisów przez Sąd pierwszej instancji i jaka powinna być prawidłowa wykładnia w ich ocenie. W konsekwencji tego nie zostało wykazane przy jakiej wykładni tych przepisów doszło do ich nieprawidłowego zastosowania przez Sąd. Również zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania nie zasługują na uwzględnienie. Motywem sporu w sprawie są ustalenia faktyczne dotyczące przyczyny niewpuszczenia skarżących na pokład samolotu. Z akt sprawy wynika, że skarżący twierdzili, że posiadany przez nich bagaż podręczny nie przekraczał limitów dla jego bezpłatnego przewiezienia w kabinie pasażerskiej, dlatego przewoźnik niesłusznie zażądał od nich stosownej opłaty i w konsekwencji jej nieuiszczenia odmówił im wejścia na pokład samolotu. Z akt wynika jednak także i to, że skarżący twierdzili, że bagaż podręczny ponadnormatywny posiadali inni pasażerowie, znajdujący się bezpośrednio przed skarżącymi w kolejce do wejścia na pokład samolotu, następnie że taki bagaż posiadała ich matka, z którą podróżowali, a w końcu, że w drodze powrotnej posiadali ten sam bagaż, który nawet był cięższy, a mimo to nikt nie kwestionował wymiarów i wagi tego bagażu. Rolą organu administracji w takiej sytuacji było więc dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych i ich rzetelna ocena na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. W ocenie Sądu pierwszej instancji organ wywiązał się ze swoich obowiązków prawidłowo i taką ocenę należy podzielić. O ile bowiem przewoźnik lotniczy twierdził, że skarżący kasacyjnie zbyt późno przybyli do stanowiska odpraw do wejścia na pokład samolotu, a następnie stwierdził że przybycie to nie było opóźnione, ale przyczyną niewpuszczenia skarżących na pokład samolotu było nieuiszczenie przez nich opłaty za posiadany bagaż podręczny przekraczający limity uprawniające do jego bezpłatnego przewiezienia w kabinie pasażerskiej, o tyle wyjaśnienia te nie pozostawały w sprzeczności w zestawieniu z twierdzeniami skarżących, którzy także wskazali, że przyczyną niewpuszczenia ich na pokład (aczkolwiek niezasadną w ich ocenie) było posiadanie ponadnormatywnego bagażu do bezpłatnego przewiezienia go w kabinie pasażerskiej. Oznacza to, że spór powstał wokół okoliczności, czy skarżący rzeczywiście posiadali taki bagaż. W tym zakresie twierdzenia skarżących nie były spójne. Wskazali oni, że ich bagaż nie był ponadnormatywny, ale następnie - że taki bagaż posiadali inni pasażerowie, a niesłusznie zostało to przypisane skarżącym. Twierdzili, że bagaż ponadnormatywny posiadała ich matka, która z nimi miała odbyć podróż. W końcu, że w trakcie powrotnej podróży posiadali ten sam bagaż, którego nikt nie kwestionował i z tego faktu miało wynikać, że w czasie przedmiotowego zdarzenia nie było podstaw do uznania ich bagażu za niespełniający normatywu do bezpłatnego przewiezienia w kabinie pasażerskiej. Skarżący nie przedstawili zatem tylko jednej wersji zdarzenia, dlatego ich wyjaśnienia nie mogły być uznane za spójne. Z wyjaśnień tych wynikają bowiem różne wersje zdarzenia, także i taka, która nie wykluczała posiadania przez skarżących ponadnormatywnego bagażu, skoro nawet w skardze kasacyjnej potwierdzili, że w drodze powrotnej, korzystając z usług tego samego przewoźnika, mieli ten sam bagaż i nawet trochę cięższy, a mimo to nie był on kwestionowany. W takiej sytuacji, to twierdzenia przewoźnika lotniczego, które cały czas, przy ponownym rozstrzyganiu sprawy przez organ administracji, wskazywały na jedną wersję zdarzenia, mogły być uznane - w zestawieniu z niejednoznacznymi twierdzeniami skarżących - za spójne i odzwierciedlające zaistniały stan faktyczny zdarzenia. Nie ma więc podstaw do podważenia oceny Sądu pierwszej instancji dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, dlatego tracą na znaczeniu zarzuty kasacyjne odwołujące się do okoliczności pozbawienia skarżących możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed zakończeniem postępowania administracyjnego, skoro przez cały tok tego postępowania, trwającego już kilka lat, skarżący mieli możliwość przedstawienia wszystkich swoich twierdzeń i dowodów. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa.