I OSK 893/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-07-22
Skład orzekający: Jan Kacprzak, Jolanta Rajewska, Monika Nowicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wzrost uposażenia zasadniczego funkcjonariusza Służby Więziennej od 1 stycznia 2009 r. automatycznie wpływa na wysokość przyznanego mu dodatku służbowego, jeśli dodatek ten został ustalony kwotowo w poprzedniej decyzji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wzrost uposażenia zasadniczego funkcjonariusza Służby Więziennej nie wpływa automatycznie na wysokość dodatku służbowego, jeśli dodatek ten został ustalony kwotowo w poprzedniej decyzji. Dodatek służbowy jest przyznawany uznaniowo, a jego wysokość zależy od wyników w służbie, kwalifikacji i zakresu obowiązków, a nie od zmian w uposażeniu zasadniczym czy dodatku za stopień. Określenie "do wysokości 50% otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień" odnosi się do maksymalnej granicy, a nie do stałego procentowego powiązania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia uposażenia zasadniczego K. S. wraz z dodatkami za styczeń 2009 r. po zmianie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów, uznając, że dodatek służbowy powinien zostać przeliczony na nowo w związku ze wzrostem uposażenia zasadniczego. Dyrektor Generalny Służby Więziennej wniósł skargę kasacyjną, kwestionując tę wykładnię.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i oddalił skargę K. S. Zasądził od K. S. na rzecz Dyrektora Generalnego Służby Więziennej kwotę 460 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Kacprzak, Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.), Sędzia NSA Monika Nowicka, Protokolant Ewelina Ryszka, po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Generalnego Służby Więziennej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2010r. sygn. akt II SA/Wa 1423/09 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] w przedmiocie ustalenia uposażenia zasadniczego i wypłaty wyrównania przysługującego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od K. S. na rzecz Dyrektora Generalnego Służby Więziennej kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 stycznia 2010 r., Sygn. akt II SA/Wa 1423/09 po rozpatrzeniu skargi K. S., uchylił decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Komendant Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w Kaliszu (dalej Komendant COSSW) decyzję personalną z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 k.p.a., art. 31 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 w zw. z art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 1998 r. o Służbie Więziennej (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1781 ze zm.-dalej ustawa z dnia 28 kwietnia 1998 r.) oraz § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2009 r. w sprawie uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 57, poz. 474), ustalił K. S. uposażenie zasadnicze w wysokości 2.856,00 zł za okres od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 31 stycznia 2009 r. i orzekł o wypłacie wyrównania przysługującego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym w łącznej kwocie 338,00 zł.
Dyrektor Generalny Służby Więziennej (dalej Dyrektor GSW) decyzją z dnia [...] czerwca 2009 nr [...] powyższą decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że K. S. była funkcjonariuszem Służby Więziennej w okresie od 1 października 1992 r. Z dniem 31 stycznia 2009 r. Dyrektor GSW rozwiązał z nią stosunek służbowy z uwagi na nabycie prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. W związku ze zwolnieniem ze służby, zgodnie z art. § 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1998 r., o Służbie Więziennej (Dz, U, z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) mjr K. S. otrzymała, przyznane odrębnymi decyzjami personalnymi, należne świadczenia pieniężne. Od decyzji tych złożyła odwołania do organu II instancji, a następnie skargi do sądu administracyjnego.
Dyrektor GSW stwierdził ponadto, że powołane rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2009 r, opublikowane w dniu 8 kwietnia 2009 r., wprowadziło nowe stawki uposażenia zasadniczego, przysługującego funkcjonariuszom Służby Więziennej od dnia 1 stycznia 2009 r. Dlatego też wszystkim funkcjonariuszom, którzy na dzień 1 stycznia 2009 r. pozostawali w służbie, należało ponownie przeliczyć stawki uposażenia zasadniczego i wysokość dodatku za wysługę lat, który to dodatek ustalany jest w relacji procentowej od uposażenia zasadniczego. Uposażenie skarżącej na dzień 1 stycznia 2009 r. (po uwzględnieniu stawek przewidzianych w powoływanym rozporządzenie) składało się z: 1) uposażenia zasadniczego w wysokości 2.856 zł, 2) dodatku za wysługę lat w wysokości 714 zł, 3) dodatku za stopień w wysokości 1.214 zł, 4) dodatku służbowego w wysokości 1.520 zł, czyli łącznie wynosiło wyniosło 6.304 zł. Tak więc Komendant COSSW prawidłowo określił kwotę przysługującego K. S. uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym do tegoż uposażenia, a tym samym jego rozstrzygnięcie jest słuszne i prawa nie narusza.
Dodać również należy, że zgodnie z art. 96 ust. 1 i art.97 ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariusz z tytułu pełnionej służby otrzymuje uposażenie, które składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia. Uposażenie zasadnicze funkcjonariuszy Służby Więziennej, stosownie do art. 98 ustawy określa Minister Sprawiedliwości w drodze rozporządzenia. W tej sytuacji uposażenie skarżącej musiało być ustalone zgodnie ze stawkami przewidzianymi w aktualnie obowiązującym rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2009 r. Dlatego ani Komendant COSSW ani organ odwoławczy nie mogli, wbrew oczekiwaniom skarżącej, określić w decyzji jej uposażenia w wysokości "netto". Zgodnie z obowiązującymi przepisami –przy wypłacie funkcjonariuszom uposażeń zasadniczych wraz z dodatkami o charakterze stałym- Komendant, jako płatnik, jest obowiązany do: naliczania, potrącania i odprowadzania zaliczki na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych, zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 28 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 14 z 2000 r., poz. 178. ze zm.) oraz naliczania, potrącania i odprowadzania składki na ubezpieczenie zdrowotne, zgodnie z art. 85 ust. i ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 164 z 2008 r., poz. 1027, ze zm.). Powstałe w ten sposób różnice między kwotą określoną w decyzji personalnej, a kwotą faktycznie wypłaconą skarżącej, wyjaśnił główny księgowy COSSW odrębnymi pismami z dnia 2 czerwca 2009 r., wskazując podstawę prawną oraz sposób naliczania dokonanych potrąceń.
Decyzję Dyrektora GSW z dnia [...] czerwca 2009r K. S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się wypłacenie jej kwoty 5.623,54 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 1 lutego 2009 r., do dnia zaspokojenia w całości jej roszczeń ze stosunku służbowego oraz zasądzenie od Dyrektora GSW na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając skargę, K. S. przedstawiła szczegółowe wyliczenie kwot należnych według niej do dnia rozwiązania stosunku służbowego.
Dyrektor GSW w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym wyrokiem, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej w skrócie P.p.s.a.), uchylił decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] oraz Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...].
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że podstawę materialnoprawną decyzji przyznającej K. S. od dnia 1 stycznia 2009 r. uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami oraz wyrównanie uposażenia za miesiąc styczeń 2009r stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej oraz przepisy wydanego na podstawie art. 98 tej ustawy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2003 r. w sprawie uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej. Zgodnie z art. 96 ust. 1 powołanej ustawy funkcjonariusz z tytułu służby otrzymuje uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie. Uposażenie składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia (art. 97). W świetle postanowień art. 100 ust. 1 ww. ustawy, funkcjonariusze otrzymują również dodatki o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego, tj. dodatek za stopień, dodatek służbowy oraz dodatek za wysługę lat w wysokości: 5% uposażenia zasadniczego - po 2 latach służby, 10% uposażenia zasadniczego - po 5 latach służby, 15% uposażenia zasadniczego - po 10 latach służby, 20% uposażenia zasadniczego - po 15 latach służby, 25% uposażenia zasadniczego - po 20 latach służby,
Powoływane rozporządzenie, które weszło w życie z dniem 8 kwietnia 2009 r., w § 1 ustaliło nowe wartości uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej. Przepis § 2 stanowi zaś, iż uposażenie zasadnicze funkcjonariuszy Służby Więziennej w wysokości określonej w załączniku do rozporządzenia, o którym mowa w § 1, przysługuje od dnia 1 stycznia 2009 r.
Zdaniem Sądu I instancji, w sprawie zasadnie uznano, że skarżącej, z którą rozwiązano stosunek służbowy z dniem 31 stycznia 2009 r., należy ponownie ustalić uposażenie za miesiąc styczeń tegoż roku. Biorąc pod uwagę, że zajmowała ona stanowisko starszego wykładowcy, jej uposażenie zostało określone w tabeli 4 w załączniku do rozporządzenia i wynosi 2.856,00zł. Ponadto organy właściwie ustaliły, że należy również ponownie określić wysokość dodatku za wysługę lat – w przedmiotowej sprawie jest to kwota 714,00 zł. Natomiast dodatek za stopień powinien pozostać w niezmienionej wysokości i wynosić 1.214,00zł., gdyż dodatek za stopień majora stanowi 115 % najniższego uposażenia młodszego referenta, czyli 1055 zł.
Bezpodstawnie natomiast, w ocenie WSA w Warszawie, Komendant COSSW decyzją z dnia 15 stycznia 2009 r. nr 10 pozostawił skarżącej dodatek służbowy w niezmienionej wysokości 1.520,00zł. W myśl § 4 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. funkcjonariuszowi przysługuje dodatek służbowy w wysokości do 50% otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień. Przedmiotowy dodatek został określony kwotowo, ale stanowił wówczas 40,01% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkiem za stopień. Skoro podstawę naliczenia dodatku służbowego stanowi "otrzymywane" uposażenie zasadnicze wraz z dodatkiem za stopień, a w miesiącu styczniu 2009 r. uposażenie zasadnicze przysługiwało skarżącej już w wyższej wysokości, to dodatek służbowy należało ustalić w oparciu o nową stawkę uposażenia zasadniczego. Zatem w ocenie Sądu I instancji powinien on wynosić 1.628,41 zł, gdyż 40,01% przyznanego faktycznie dodatku służbowego trzeba było pomnożyć przez 4.070 zł (2.856 zł uposażenia zasadniczego + 1.214 dodatku za stopień). Oznacza to, że organ naruszył art. 97 ustawy o Służbie Więziennej oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2009 r. w sprawie uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej, bowiem dokonując wyrównania przysługującego w styczniu 2009 r. uposażenia o kwotę 338 zł zaniżono to wyrównanie na skutek zaniechania przeliczenia wysokości dodatku służbowego. Z tego względu właściwy organ będzie zobowiązany ponownie ustalić wysokość przysługującego w styczniu 2009 r. uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym i wypłacić zaniżoną kwotę wyrównania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Dyrektor Generalny Służby Więziennej reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżając go w całości i domagając się na podstawie art. 188 P.p.s.a. uchylenia tego orzeczenia w całości, rozpoznania skargi i jej oddalenia, lub też na podstawie art. 185 §1 P.p.s.a.- uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 97 ustawy o Służbie Więziennej oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia funkcjonariuszy Służby Więziennej w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2009 r. w sprawie uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że WSA w Warszawie błędnie przyjął, iż organ administracyjny naruszył przepis art. 97 ustawy o Służbie Więziennej poprzez zaniżenie wyrównania uposażenia skarżącej od 1 stycznia 2009 r. na skutek zaniechania przeliczenia przysługującego skarżącej wysokości dodatku służbowego w oparciu o nową stawkę uposażenia zasadniczego. Takie stanowisko nie ma poparcia w powołanym przez Sąd I instancji artykule 97 ustawy. Przepis ten stanowi jedynie, że uposażenie funkcjonariusza składa się z uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie WSA w Warszawie nie wziął pod uwagę treści art. 100 ustawy o Służbie Więziennej, który określa rodzaje dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego, między innymi dodatek służbowy i daje w ust. 3 upoważnienie dla Ministra Sprawiedliwości do wydania powołanego w zaskarżonym wyroku rozporządzenia z dnia 7 lutego 2002 r. Rozporządzenie to w § 4 ust. 1 określa, że dodatek służbowy przysługuje funkcjonariuszowi w wysokości do 50% wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatku za stopień. Dodatek służbowy jest jedynym dodatkiem o charakterze stałym nieokreślanym jako procent od innych wielkości, ale jako kwota uzależniona od spełnienia przez funkcjonariusza kryteriów, o których mowa w § 4 ust. 2 powołanego rozporządzenia z dnia 7 lutego 2002 r., nie wyższa jednak niż 50% otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień. Sąd I instancji błędnie przyjął, że dodatek służbowy powinien niejako automatycznie wzrosnąć po dokonanej zmianie (wzroście) od 1 stycznia 2009 r. kwoty przysługującego skarżącej uposażenia zasadniczego. Zdaniem skarżącego kasacyjnie stanowisko WSA w Warszawie, w tym zakresie stanowi naruszenie art. 96 i 100 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 lutego 2002r. Argumentacja przedstawiona w wyroku sprowadza się do błędnej – zdaniem autora skargi kasacyjnej- tezy o obowiązku swoistej "waloryzacji" wysokości dodatku służbowego z uwzględnieniem ustalonego uprzednio (określonego w poprzedniej decyzji) procentu w stosunku do sumy kwoty uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień. Przyjęta przez Sąd I instancji koncepcja takiej "waloryzacji" dodatku uzależnia jego wysokość jedynie od zmiany wysokości uposażenia zasadniczego i wysokości dodatku za stopień, a nie od wyników osiąganych w służbie. Pomija w konsekwencji motywacyjny cel tego świadczenia. Funkcje gratyfikacyjne za inne kryteria spełniają inne dodatki o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego- dodatek za wysługę lat promuje staż w służbie, a dodatek za stopień pozycję służbową funkcjonariusza. Dodatek służbowy stanowi zaś gratyfikację za wyniki osiągane w służbie, tak więc nie może być uzależniony i powiązany z żadnymi innymi kryteriami. Podnieść również należy, że określenie procentu dodatku służbowego w stosunku do sumy uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień stanowi ewentualnie element opisowy w decyzji ustalającej uposażenie funkcjonariusza, nie stanowi zaś elementu jej osnowy. W przypadku skarżącej określenie tego procentu spowodowane było jej żądaniem przyznania dodatku w maksymalnej wysokości 50 % uposażenia zasadniczego oraz dodatku za stopień i stanowiło wyłącznie element uzasadnienia decyzji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. S. domagała się "utrzymania prawomocności" wyroku WSA w Warszawie, oddalenia żądań Dyrektora Generalnego Służby Więziennej dotyczących zwrotu kosztów postępowania i obciążenia jej kosztami postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania przewidziane w art.183 § 2 P.p.s.a., a zatem podlegała ona rozpatrzeniu w granicach określonych przez samego kasatora. Oceniając w tych granicach zasadność niniejszej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż podnoszone w niej zarzuty zawierają usprawiedliwione podstawy.
Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z art.96 ust.1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1998r., o Służbie Więziennej (Dz. U, z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) funkcjonariusze Służby Więziennej otrzymują uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie. W myśl art.97 ustawy uposażenie składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia. Oznacza to, że osoby pełniące służbę w tej formacji nabywają z tego tytułu prawo do konkretnych składników przysługującego im uposażenia oraz że świadczenia te winny być im wypłacone w wysokości i na zasadach określonych w omawianej ustawie lub rozporządzeniach wydanych na podstawie upoważnień zawartych w tej ustawie.
Uposażenie zasadnicze ustala w drodze rozporządzenia Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem do spraw pracy (art.98 ustawy). Wydane na tej podstawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2009 r. w sprawie uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 57, poz. 474) podwyższało wysokość należnego funkcjonariuszom Służby Więziennej uposażenia zasadniczego i zmiany w tym zakresie wprowadzało już od dnia 1 stycznia 2009 r. W tej sytuacji i skoro z K. S. stosunek służbowy rozwiązano z dniem 31 stycznia 2009r, to w sprawie trafnie co do zasady przyjęto, że uposażanie przysługujące K. S. w styczniu 2009 r. podlegało ustaleniu na nowo, z uwzględnieniem aktualnych stawek uposażenia zasadniczego przewidzianych w powołanym rozporządzeniu.
WSA w Warszawie, kontrolując podjęte w tym zakresie decyzje uznał, że prawidłowo przyjęto w nich, że po omawianych zmianach uposażenie zasadnicze przysługujące skarżącej od dnia 1 stycznia 2009r powinno wynosić 2.856,00zł, natomiast dodatek za stopień pozostawał w niezmienionej wysokości 1.214,00zł, a dodatek za wysługę lat podlegał podwyższeniu do kwoty 714,00 zł. Takiego stanowiska strony nie zakwestionowały. K. S. w niniejszej sprawie w ogóle nie złożyła skargi kasacyjnej. Dyrektor GSW zwalczał natomiast zapatrywania Sądu I instancji jedynie w pozostałym zakresie.
Oznacza to, że w niniejszej sprawie spór dotyczył wyłącznie ewentualnego wpływu wzrostu przysługującego funkcjonariuszowi uposażenia zasadniczego na wysokość przyznanego dodatku służbowego. Zdaniem Sądu I instancji, skoro podstawę naliczenia dodatku służbowego, zgodnie z § 4 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r, w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 14, poz. 137), stanowi "otrzymywane" uposażenie zasadnicze wraz z dodatkiem za stopień, a w miesiącu styczniu 2009 r. uposażenie zasadnicze przysługiwało już w wyższej wysokości, to dodatek powinien być ustalony ponownie, w oparciu o nową stawkę uposażenia. Wprawdzie przedmiotowy dodatek w decyzji przyznającej to świadczenie został określony kwotowo, to jednak faktycznie stanowił on 40,01% przysługującego wtedy funkcjonariuszce uposażenia. Po zmianach tego uposażenia nadal zatem powinien stanowić taki sam procent podwyższonego już uposażenia zasadniczego wraz z dodatkiem za stopień, czyli zamiast 1520 zł powinien on wynosić 1628, 41 zł.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe stanowisko Sądu I instancji nie zasługuje na aprobatę. Należy zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie organem, że przepisy ustawy o Służbie Więziennej oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002r nie przewidują sugerowanej w zaskarżonym wyroku "waloryzacji" dodatku służbowego, a tym samym niejako automatycznego wzrostu wysokości tego świadczenia po zmianie przysługującego funkcjonariuszowi uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień.
Przede wszystkim zauważyć jednak należy, ze dodatek służbowy został przyznany K. S. w kwocie 1520 zł. W decyzji z dnia [...] stycznia 2009r wysokość tego świadczenia jednoznacznie określono kwotowo, a nie –jak to sugeruje WSA w Warszawie- w relacji procentowej do uposażenia wraz z dodatkiem za stopień. Oceny tej nie zmienia fakt, że w uzasadnieniach swych rozstrzygnięć dla zobrazowania wielkości przyznanego świadczenia organy posługiwały się także wyliczeniem procentowym. Takie wyliczenie miało charakter jedynie dodatkowy. Stanowiło ono nie element podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia, lecz wyłącznie część motywów tego rozstrzygnięcia. Ustosunkowując się do wysuwanych żądań dot. przyznania dodatku służbowego w maksymalnej dopuszczalnej wysokości, w ten sposób wyjaśniano bowiem, iż obecnie przyznane świadczenie jest wyższe od dotychczasowego o kwotę 880 zł., co stanowi wzrost z 16,85 % do 40,01 % uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień. Treść omawianej decyzji nie daje zatem jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, by K. S. przyznano dodatek służbowy w wysokości 40,01% każdorazowo przysługującego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkiem za stopień. Dodać ponadto należy, że decyzja z dnia [...] stycznia 2009r została utrzymana w mocy przez Dyrektora GSW decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Sprawa dodatku służbowego została zatem zakończona ostateczną decyzją o określonej treści. Decyzja taka funkcjonowała w obrocie prawnym i korzystała z domniemania legalności. Prawidłowość kwotowego określenia dodatku służbowego potwierdził zresztą sam WSA w Warszawie, który wyrokiem z dnia 27 października 2009r sygn. akt IISA/Wa 684/09 oddalił skargę K. S. na powołaną decyzję Dyrektora GSW z dnia [...] lutego 2009 r. Od tego wyroku WSA w Warszawie oddalona została również skarga kasacyjna K. S. Zatem Sąd I instancji, kontrolując decyzje w przedmiocie ustalenia uposażenia zasadniczego i wypłaty wyrównania, nie mógł ignorować powyższych faktów oraz na użytek niniejszej sprawy przypisywać decyzji w przedmiocie dodatku służbowego innej treści niż wynika to z jej osnowy i co znajduje potwierdzenie również w jej uzasadnieniu. Zgodnie z art.134 P.p.s.a. sąd nie jest ograniczony wnioskami i zarzutami sformułowanymi w skierowanej doń skardze. Zawsze jest jednak związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym są konkretne akty lub czynności kwestionowane przez uprawniony podmiot. W niniejszej sprawie Sąd I instancji zobowiązany był zatem do kontroli legalności decyzji w przedmiocie ustalenia uposażenia. Przedmiotem badania nie mógł zaś uczynić innej sprawy, ani swoją oceną prawną wkraczać w inną sprawę, aniżeli ta, w której wniesiono skargę.
Dodać również trzeba, że dodatek służbowy jest jednym z trzech dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego (art.100 ust.1 ustawy).Słusznie autor skargi kasacyjnej zauważył, że jedynie pozostałe dwa dodatki z woli prawodawcy ustalane są w procentowo określonej wysokości. Dodatek za wysługę lat, promujący staż w służbie, przyznawany jest w procentowo określonej wysokości uposażenia zasadniczego (art.100 ust.1 pkt.1 ustawy), a dodatek za stopień, stanowiący gratyfikację za pozycję służbową funkcjonariusza, ustalany jest w relacji procentowej do najniższego uposażenia (§ 3 ust.1 cyt. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002r). Nie ulega zatem wątpliwości, że w przypadku zmiany uposażenia zasadniczego czy stażu służby dodatek za wysługę lat podlega obligatoryjnemu zwiększeniu. Podobnie zmiana stopnia służbowego lub najniższego uposażenia automatycznie wpływa na wysokość dodatku za stopień.
Inne zasady obowiązują natomiast w przypadku dodatku służbowego. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. funkcjonariuszowi przysługuje dodatek służbowy w wysokości do 50% otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień (ust.1); wysokość przedmiotowego dodatku jest uzależniona od wyników uzyskiwanych w służbie, posiadanych kwalifikacji zawodowych oraz charakteru i zakresu wykonywanych zadań służbowych, a w szczególności powierzenia nowych lub dodatkowych zadań albo obowiązków służbowych (ust.2). Sformułowanie "do wysokości 50% otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień" nie oznacza, wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, iż świadczenie to ma stanowić określony procent aktualnie otrzymywanego uposażenia. Jeżeli taki byłby zamysł prawodawcy, to niewątpliwie znalazłby on odzwierciedlenie w analizowanej normie. Określenie "otrzymywane" odnosi się wyłącznie do uposażenia przyznanego konkretnemu funkcjonariuszowi w dacie podejmowania decyzji o przyznaniu mu dodatku służbowego. Dlatego należy przyjąć, że dodatek służbowy ustalany jest kwotowo a nie w procentowo określonej wysokości. Wysokość dodatku uzależniona od wyników uzyskiwanych w służbie, posiadanych kwalifikacji zawodowych oraz charakteru i zakresu wykonywanych zadań służbowych, a w szczególności powierzenia nowych lub dodatkowych zadań albo obowiązków służbowych. Zatem wyłącznie te przesłanki decydują o wysokości omawianego świadczenia. Bez wpływu w tym zakresie są ewentualne zmiany uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień. Organ, podejmując przedmiotowe decyzje, posiada możliwość uznaniowego kształtowania wysokości dodatku służbowego. Ogranicza go jedynie górna granica określona w § 4 ust.1 cyt. rozporządzenia. Limit sprecyzowany w tym ostatnim przepisie oznacza, że kwota dodatku służbowego przyznanego funkcjonariuszowi nie może być wyższa od 50 % otrzymywanego w tym czasie uposażenia i dodatku za stopień.
Z powyższych względów zgodzić się należy ze skarżącym kasacyjnie organem, że błędne odczytanie przez Sąd I instancji treści powołanych przepisów, a przede wszystkim § 4 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej, doprowadziło do niewłaściwego zastosowania tych przepisów, a w konsekwencji do bezzasadnego uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej i utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w Kaliszu.
W tym stanie rzeczy z uwagi na naruszenie wyłącznie przepisów prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.188 oraz art. 151 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę przez jej oddalenie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.203 pkt.2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło